Sophia
Nadat hij me met breed gebaar voor heeft laten gaan op de trap vinden Robin Proper-Sheppard en ik een goede plek in het verlaten Theehuis van de Melkweg waar we kunnen praten over The God Machine, filosofie en zijn laatste Sophia-plaat Technology won't save us. Luidruchtig wordt nog een "large coffee, laaarge coffee!" besteld - hij moet nog even wakker worden - en dan richt hij zich alweer verwachtingsvol tot mij. Recht in zijn energieke gelaat flap ik de ietwat de plank missende vraag: "is it hard being on the road?" eruit. Gelukkig steekt hij groots en meeslepend van wal.
ROBIN: Zwaar? Wat is zwaar? Ik zou ook in deze bouwput kunnen werken [wijst op het gapende betonnen zwarte gat onder ons dat het nieuwe centrum van de Melkweg moet gaan worden] en dat lijkt me veel zwaarder. Dat is net als die modellen die zeggen: "it's so hard staying beautiful." Nee, er zijn veel zwaardere dingen dan "being on the road", gigs spelen en mensen ontmoeten. Maar wel is het vermoeiend. Na een concert lig je - zelfs als je het niet ergens op een drinken gaat zetten - toch altijd weer pas om drie uur in je bed voor een nachtje van 5 uur slaap voordat de bus weer vertrekt naar de volgende stad. Om eerlijk te zijn is dit eigenlijk weer het eerste concert sinds een tijdje. We pendelen momenteel wat op en neer tussen nowhere en Duitsland. Dit is maar een klein toertje, maar straks gaan we twee maanden onafgebroken op weg en dat gaat je niet in de koude kleren zitten; ik moet iedereen echt een beetje in de gaten houden. Anders zit je na vier weken toeren opeens shows af te gelasten omdat iedereen ziek is enzo.
FU: Zie je jezelf als een soort father figure van de band?
ROBIN: Het is moeilijk om Sophia als een echte band te zien.Iedereen heeft naast Sophia zijn eigen projecten en bezigheden. Toch ontwikkel je onherroepelijk iets van een bandmentaliteit als je zo lang met elkaar onderweg bent. En nu is het een goede groep; iedereen kijkt naar elkaar om. Soms passen mensen beter bij elkaar dan anderen. Net als op High School, daar ontstaan ook van die groepen.
FU: De God Machine startte vanuit zo'n groepje.
ROBIN: Precies, we groeiden samen op en dat was echt een zeer hechte eenheid.
FU: Had je het idee dat die band voor altijd zou blijven bestaan?
ROBIN: Nee, om eerlijk te zijn had ik nooit gedacht iets in de muziek te gaan doen. Ik heb nooit gedroomd om zanger in een band te worden. Toen ik een instrument ging bespelen wilde ik wel de gitarist zijn, maar er was nooit echt moment in mijn leven dat ik dacht dat ik mijn brood wilde verdienen met het maken van muziek. Met The God Machine gebeurde het gewoon. We maakten een demo en die sloeg aan, zo simpel is het. Met Sophia ging het anders. Na de dood van Jimmy [Fernandez, bassist van The God Machine; GvA] runde ik mijn eigen label, The Flower Shop, had een stuk of vijf bands gecontracteerd maar was zelf niet van plan iets op te nemen. Ik speelde alleen wat muziek op mijn akoestische gitaar, maar dat was zo anders dan wat ik met The God Machine had gemaakt dat ik betwijfelde of er überhaupt iemand was die daarnaar zou willen luisteren. Maar uiteindelijk stapte ik dan toch de studio in met wat muzikanten die ik via het label had leren kennen en zo is Sophia gevormd. Van het eerste album perste ik slechts 2000 exemplaren en was al blij als ik ze allemaal zou verkopen. Als het op niks zou uitlopen zou ik gewoon terug zijn gegaan naar Californië, een beetje surfen voor de rest van mijn twenties, misschien terug naar de universiteit. Maar ook Sophia took off: het eerste album verkocht zelfs meer exemplaren dan de eerste twee God Machine platen tezamen! Ik had opeens een hele nieuwe carrière voor mijn neus liggen.
Zelfs nu ben ik daar nog elke dag verbaasd over. Ik vraag me serieus af of dit mijn laatste album is - vandaar nu eerst dit promotoertje en pas later de main tour. Omdat ik werkelijk geen idee had of deze plaat ging aanslaan, had ik geen enkel concert gepland.
FU: Waarom de naam "Sophia"?
ROBIN: De naam Sophia komt van een Hal Hartley-film waarin de betekenis van de naam - wijsheid - wordt bediscussieerd. Ik vond het een prachtig woord, het rolt van de tong. Maar eigenlijk had ik gehoopt dat er een woord was dat het tegengestelde ervan betekende - want ik vond het nogal pretentieus om mijn band wijsheid te noemen -, maar dat zou dan "Ignoramous" moeten worden: no way dat ik zo mijn band ging noemen!
FU: Aan het begin van de filosofie is wijsheid al een ambigu begrip. Socrates weet slechts één ding, namelijk dat hij niets weet.
ROBIN: Absoluut! De naam "Sophia" moet zeker ook ironisch begrepen worden. Toch is ze niet geheel uit de lucht gegrepen. Er zit wel een bepaald soort weten achter mijn muziek, maar het is een weten van mijzelf. [Naast de raad aan Socrates orakelde het orakel te Delphi ook: "Ken Uzelve."; GvA] In Frankrijk is in filosofiecolleges de tekst van Fixed Water gebruikt als een voorbeeld van het existentialisme. Ik vond dat fantastisch, vooral ook omdat ik tweeënhalf jaar filosofie gestudeerd heb en altijd filosofie wilde doceren. Toen een van mijn filosofiedocenten me met de literatuur en poëzie van de Beat-generation in contact bracht, ben ik er echter mee gestopt. Ik las Zen and the art of motorcycle maintenance en dergelijke en kreeg toen sterk de neiging on the road te gaan en werkend de wereld rond te reizen. Ik wilde naar Rusland, en naar het Atlasgebergte in Marokko om daar de Master Musicians of Jajouka te zien. Ik verliet San Diego met de Greyhound, criss-crossed the States, maar strandde al in New York. Toen [Ronald] Austin [drummer van The God Machine; GvA] en Jimmy ook naar New York kwamen, begonnen we The God Machine en gingen we naar Londen en Amsterdam. En toen begon The God Machine te draaien... Tot zover dus mijn grootse reisplannen. Alhoewel, ik heb toch behoorlijk de wereld rond gereisd en ben uiteindelijk ook nog in Marokko beland!
Maar inderdaad, de filosofie... Ik ben nu al zo lang met muziek bezig dat je dingen neigt te vergeten. De reden waarom ik ooit filosofie ben gaan studeren is om dat ik ben opgegroeid in een streng religieus gezin. Ik ben behoorlijk geplaagd met het dogma van het christendom. Via de Griekse mythologie raakte ik verzeild in de filosofie. Helaas is het de laatste tien jaar eigenlijk non-existent in mijn leven. Laatst ben ik toevallig sinds lange tijd weer eens wat gaan lezen over ethiek. Het is over het algemeen saaie stof, maar als je één bladzijde werkelijk kunt lezen en je er echt op kunt focussen voor een dag of twee dan is dat al fantastisch.
FU: Heb je on the road niet zeeën van tijd om te lezen?
ROBIN: Nee, om twee redenen. De eerste zes jaar reed ik zelf de bus. Rijden brengt me in the zone, net als zwemmen overigens. Ik kan uren achtereen rijden, ergens beginnen met denken en uren later volledig ergens anders zijn, fysiek en mentaal. Nu ik gereden word kan ik echter niet echt focussen op tekst. Er gebeurt gewoonweg te veel: kaarten moeten gelezen worden, tanks gevuld etc. Als ik ga lezen dan doe ik dat zes of zeven dagen achter elkaar, veertien uur per dag, zoals pas nog met het werk van Haruki Murakami. Ik stuitte bij toeval op een boek van hem, vond het fantastisch en kocht meteen al zijn werk.
FU: De naam van het nieuwe album Technology won't save us is gebaseerd op een luguber verhaal van een vader en een zoontje die worden overvallen door een mistbank en - ondanks het voortdurende mobiele contact - verdrinken in een opkomende zee. Iets zegt me dat de titel algemener betekenis heeft.
ROBIN: Absoluut! Het is een lichte meditatie dat technologie op vele manieren ons leven makkelijker heeft gemaakt, maar heeft het het ook verrijkt? Heeft het dingen gebracht in een spirituele betekenis? Ik ben trouwens geen hippie hoor, maar ik denk werkelijk dat dat niet het geval is. In de muzikantenbusiness waarin ik me bevind is dat ook zichtbaar geworden. Alles is nu gebaseerd op de computer en mensen realiseren zich niet meer dat enkele decennia geleden alles precies hetzelfde op analoge tape werd gedaan. Als Quincy Jones een beat heel strak wilde hebben, dan zat er een engineer heel secuur die stukjes tape te cutten. Met andere woorden: er is een heleboel ambacht verdwenen en daarmee verliest muziek zijn ziel. Een vriendin van mij wees me op Friedrich Schiller. Via Gutenberg stuitte ik op een essay van hem over onze dierlijke natuur en onze zorgende cultuur. Schiller denkt dat we dankzij onze denkende cultuur invloed kunnen uitoefenen op onze bepaalde natuur. In de geneeskunst bijvoorbeeld onderkent men de kracht van positief denken in het genezingproces van bijvoorbeeld kanker. Ik wil niet zeggen dat als ik kanker krijg dat ik het dan puur holistisch ga proberen te genezen met kruiden en wortelen, maar ik geloof in de helende kracht van positief denken. En dit is misschien een duistere gedachte, maar ik denk dat andersom geredeneerd veel kanker in de geest begint; niet eens zozeer door hoeveel sigaretten je rookt, maar juist omdat je negatief denkt; het lijkt bijna een vorm van zelfmoord. Er moet een soort mentale zijde zijn die de fysieke kant beïnvloedt. En dit is zeer algemeen gezegd en vast niet voor alle gevallen kloppend. Maar als je mentale instelling je genezing kan beïnvloeden, dan kan diezelfde instelling ook de ontwikkeling van ziektes beïnvloeden.
FU: Hoe zat het met jouw mentale instelling tijdens de opnames van het laatste album? Die hebben namelijk nogal wat tijd in beslag genomen.
ROBIN: Het laatste album is me erg zwaar gevallen inderdaad. Ik weet niet waarom. Maar ik heb hele hoge maatstaven voor mijn muziek.
FU: Verhoog je ze telkens?
ROBIN: Misschien. Maar ik had vooral niet het gevoel dat ik mezelf emotioneel er genoeg in legde. Ik heb ook veel muziek weggegooid. Misschien is dit wel het laatste Sophia-album, ik neem niets voor lief. Ik zit er zelfs sterk over te denken om misschien terug te gaan naar de universiteit. Dat voelt als het juiste ding om te doen. Ik ben nu 38 en zal in ieder geval terug gaan naar adult-school. Ik heb uitdagingen nodig, ik heb niets te bieden als ik niet uitgedaagd wordt. Dus waarom doen we het niet gewoon zo: ik haal gewoon nog ergens een graad, jij raadt me nog wat mooie boeken aan, ik maak toch nog een nieuw album en volgend jaar spreken we gewoon weer af?
FU: Deal.


