Maxïmo Park

Vandaar ook dat ik met nadruk aan de persdame vraag of ik na een kwartiertje heen en weer babbelen met bassist Archis Tiku ook Paul Smith nog aan de tand kan voelen. Tiku is een geschikte gozer, maar veel verder dan algemeenheden kom je niet bij de kettingrokende bassist. Inhoudelijk blijft het veel te vlak, want vragen over de teksten brengen hem tot vertwijfelde, hakkelende antwoorden. Archis is blij met de nieuwe plaat en wil de komende tijd veel spelen, daar komt het op neer. Inderdaad, dat vindt ongeveer iedere muzikant.

Als Smith zijn gezicht laat zien, hebben Tiku en ik het net over de show die Maxïmo Park met de Rolling Stones hebben gespeeld. In Noorwegen mochten de vijf Geordies in het voorprogramma opdraven, en Tiku is eigenlijk nu pas echt enthousiast. "Het zijn mijn jeugdhelden man, geweldig om met ze te mogen spelen. Dat was tof, right Paul?" Smith knikt even. "Yeah, it was kinda daft." Zijn luchtige reactie doet echter vermoeden dat de Stones in zijn universum niet zo heel erg van belang zijn. "U wilde mij spreken?" vraagt hij retorisch met een grijns aan ondergetekende.

Dat klopt. Zoals eerder gezegd, Maxïmo Park ís Paul Smith. Hoewel hij de laatste was die zich voegde bij de band die zich vernoemde naar een café in Miami waar Cubaanse revolutionairen zich regelmatig verzamelen, is Smith degene geweest die de band uit de onbekendheid tilde. Tot die tijd was nota bene bassist Tiku degene die de vocalen en teksten voor zijn rekening nam, waardoor het opeens niet meer zo verbazend is dat Maxïmo Park pas onder Smith echt gegroeid is tot een band van formaat. Niet voor niets was Maxïmo Park op zoek naar een echte showman.

Zo luchtig als hij reageert op het gespreksonderwerp Rolling Stones, zo gedreven wordt Smith als ik hem zeg dat ik graag over zijn teksten zou willen praten. Met de onvervalste Noord-Engelse tongval die ook zijn vocalen typeren, praat Smith aan één stuk door. Hem verder aanmoedigen door een nieuwe tussenvraag is niet nodig: af en toe een instemmende of aanvullende opmerking tussendoor is meer dan genoeg. Zijn bolhoedje, dat hij vanwege een eerdere fotoshoot nog bij zich heeft, springt onrustig door zijn handen als een op hol geslagen fiche in het vlooienspel.

"Ja, natuurlijk zijn mijn teksten een vorm van commentaar op de hedendaagse samenleving. Ik denk dat een persoon op een bepaalde manier, op zijn eigen manier, wel degelijk de maatschappij kan vertegenwoordigen. Het zijn wel degelijk persoonlijke teksten, maar ze hebben een vrij universele betekenis. Jij reflecteert wel degelijk de maatschappij waarin je leeft door je acties en de dingen die je doet. Ik denk dat het bij alles zo is wat je doet, het maakt niet uit wat: als je teveel van hetzelfde doet, wordt het vanzelf saai en gaat het verdovend werken."

"Vandaar ook die strofe in Girls Who Play Guitars, the path of excess just led to boredom. Je kunt niet 24 uur per dag voetballen, je kunt niet 24 uur per dag voetbal kíjken, hoewel ik dat wel degelijk probeer bij vlagen. Je kunt niet 24 uur per dag je favoriete koekjes eten, je kunt niet 24 uur per dag seks hebben. Je moet eten, er moeten andere dingen zijn die een bepaalde activiteit uitdagend en plezierig maken. En dat is ook zo met uitgaan. Je kunt niet iedere avond en iedere nacht uitgaan. Je wordt een grap, een schaduw van jezelf die beperkt is tot slechts een aantal opties. Je vergeet het soms wel eens, zeker wanneer je ergens ernstig naar verlangt."

"Of het nu ik als persoon ben, die probeert een bepaalde betekenis te vinden in het leven. Die hier op de bank zit en zich alleen maar afvraagt: laat ik eens op zoek gaan naar iets om te doen. Wij zijn nu in de positie om iedere avond uit te gaan en de bloemetjes buiten te zetten. Sommige mensen zullen zeggen: ik ben erg jaloers op die levenstijl, ik benijd je om die levensstijl. Ik moet ook zeggen, ik verbaas me soms over het bestaan als popster. Dat er duizenden mensen op jou afkomen en dat je zo'n enorme impact kan hebben op mensen. Dat je onderdeel mag zijn van die ervaring is heel bijzonder. Maar toch, zo benijdenswaardig is dat leven niet."

Dat is voor veel mensen moeilijk te begrijpen, zeker voor de forensen met hun vijfdaagse 9 tot 5 werkweken.
"Ik snap precies wat je bedoelt, maar het aardige is dat ik dit schreef in de periode dat ik nog iedere avond uitging in Newcastle als ik uit mijn werk kwam, nog voordat deze tekst eigenlijk beschrijvend werd voor mijn eigen leven. Bij nader inzien had ik er de laatste twee jaar misschien beter naar moeten luisteren. Maar het voelde alsof dat was wat je moest doen. 'Laten we wat gaan drinken na het werk, laten we véél gaan drinken na het werk. En laten we tijdens het weekend helemaal wrecked worden.' Sommige dingen wil je gewoon wegspoelen, je wilt het gewoon uitwissen."

"Luister maar naar 'A Fortnight's Time'. Een date is soms een heel angstaanjagend en bizar ritueel, en tegelijkertijd ook weer heel interessant. Het proces waarbij twee mensen elkaar proberen te leren kennen, elkaar aftasten en waarbij uiteindelijk een soort van onderlinge chemie ontstaat, is heel interessant, ook als het uiteindelijk verkeerd afloopt. Want toch, als je denkt: die persoon was vrij interessant, we hebben het een tijdje leuk gehad samen, dan is dat een heel ander antwoord dan maar weer iedere avond achter iemand anders aanjagen."

"Ik denk dat het album vooral gaat over de pursuit of pleasure. Zeker in tegenstelling tot, of ik zou moeten zeggen, ondanks de meer pertinente kwesties die in het dagelijks leven spelen. Dat is ook waar de titel van het album vandaan komt. Het gaat om sterfelijkheid, om het worden van een fatalist, een nihilist, het bereiken van het punt waarop je zegt: let's live life for the now. Maar waarbij je op hetzelfde moment ook wordt geconfronteerd met al die dingen die om ons heen gebeuren: afbrokkelende steden, dorpen, gebouwen, met een oorlog die dag in dag uit op de televisie verschijnt."

"Niet dat we daar veel wijzer van worden. Er is breaking news op ieder kanaal over mensen die sterven, maar in feite zijn het gewoon nummertjes toch? Het maakt voor veel mensen nauwelijks verschil, het zou er net zo goed niet kunnen zijn. Het doet mensen geen goed, het maakt ze alleen maar minder bewust van wat er gaande is. De stroom van nummers op het scherm, zou net zo goed de hoeveelheid banen die we hebben of de hoeveelheid auto's die we rijden kunnen zijn. Veel mensen halen gewoon hun salarisstrook en halen hun schouders op. Maar aan de andere kant zijn we, hoewel we geregeerd worden door computers, zelf nog geen machines. We zijn nog steeds mensen."

"Dus je probeert toch na te denken over al die dingen en je probeert ze te plaatsen en te begrijpen, maar tegelijkertijd ben je nog steeds geketend door je eigen emoties, door je eigen pleziertjes. Je geeft veel meer om en wordt veel meer afgeleid door de intieme en directe zaken die zich vlak voor je afspelen. Die hebben meer belang voor je dan de bommen die je op de televisie ziet vallen. Hoewel jij niet in dat conflict zit, blijk je soms net zo bang te kunnen zijn als die mensen daar. Misschien ben je niet bang voor het einde van de wereld, maar je bent bang voor wat er kan gebeuren met je familie, met je vrienden."

"Dat is ook waar 'Karaoke Plays' over gaat. Nogmaals, het gaat om de pleziertjes, en de mensen met wie we omgaan. Het gaat over simpelweg wakker worden naast iemand, en voor jezelf bedenken waar die ander over zou kunnen dromen. En je vervolgens realiseren dat die persoon in een enkele seconde weggevaagd kan worden, terwijl het leven gewoon doorgaat en karaoke machines gewoon blijven draaien. Mensen die gewoon doorzingen terwijl ergens anders een tragedie plaatsvindt. Dat soort dingen, die kleine details die ook bij het leven horen, zijn raar. En ook angstaanjagend."

"De plaat zegt dus wel degelijk iets over de wereld op zich, maar uiteindelijk komt het allemaal weer terug op die hele persoonlijke dingen. Je blijft continu aan het worstelen om daarmee om te kunnen gaan. Daar gaat 'Your Urge' over. Mensen leiden zichzelf regelmatig uit vrije wil op een path of destruction, maar dat betekent niet meteen dat je een slecht mens bent. Mensen zijn continu op zoek naar zingeving, en dan gaat niet altijd alles goed. Ook bij mij niet. Ja, in die zin richt ik me in de openingszinnen wel degelijk op mezelf."

"Mensen brengen zichzelf continu schade toe. We realiseren ons dat niet eens totdat het gebeurd is. Inderdaad, our earthly pleasures destruct us against our will, zoals in Russian Literature. Maar toch, ondanks het feit dat je jezelf schade toebrengt, kun je toch nog steeds plezier hebben. Dat is een heel complex en paradoxaal iets. Bijna alsof het genetisch bepaald is. Op een gegeven moment hebben mensen een soort van plateau gevonden waarop ze gelukkig zijn, waarop ze stomme dingen doen maar daar ook weer met een gerust hart op kunnen reflecteren en ermee kunnen omgaan. Ik weet het ook niet precies. Ik weet dat ik zelf continu op zoek ben naar dingen om mezelf uit te dagen, om mezelf mee te inspireren snap je? Ik wil niet statisch blijven."

Is dat ook zo in de liefde? Ga je daar ook 'head on' in? Ongeacht de gevolgen, die er getuige je teksten onmiskenbaar geweest zijn? Je klinkt soms als een zeer gekrenkte ziel. Zoals in Parisian Skies: 'All the tiny events on your back / They remind me of the way that porcelain cracks.'

"Ik denk het wel ja. You can't escape your brain, you know? Naar de buitenwereld toe, en op het eerste gezicht ben ik een gelukkige en blije jongen. Maar dat is de enige manier waarop je daarmee kunt omgaan. Ik word opgejaagd door mijn verleden, door mislukte relaties. Maar hoe leg je dat uit aan mensen? Ik schrijf songs, en ik hoop dat ik op die manier wat van mijzelf kan laten zien, en ook wat van mensen aan henzelf kan laten zien. Dat is de kracht van muziek, ik kan dingen zeggen, het is een vorm van therapie. Het gaat mij er ook niet alleen maar om dat ik mensen vermaak, ik wil ze ook uitdagen. Ik probeer ze ook aan het denken te zetten.

"Er is al genoeg muziek die dat niet doet. Muziek die voorbijglijdt en waarvan je denkt: whatever. Het ene oor in, en het andere weer uit. Muziek is een uitstekende manier om je uit te drukken over die alom aanwezige dingen als liefde, de dood, het leven, de tijd. De tijd stopt nooit. Zoals dit moment. Dit moment komt nooit meer terug, zie je. (Stilte) En daar ging het, om nooit meer terug te komen. It's fascinating. Daar gaat 'Our Velocity' ook over. Het heeft geen zin om je continu af te vragen wat er met je gebeurt als je door het leven reist. Het gebeurt toch wel, en het enige wat je kunt doen is er op anticiperen."

"Je zegt soms wel eens dingen waarvan je vervolgens denkt: shit, that was stupid. Maar dat maakt helemaal niks uit. Het leven gaat toch wel verder, of je nu wilt of niet. Mensen die aan de macht zijn, zijn zo bang om iets te zeggen dat misschien wel controversieel zou kunnen zijn. In feite zijn ze gewoon de tijd aan het doden, en dat vind ik eerlijk gezegd een belediging aan het leven. Ik heb liever dat iemand een mening heeft en er dan eventueel later op terugkomt. We maken allemaal fouten, we maken allemaal beslissingen in een oogwenk. En we proberen te vaak om onszelf daar meteen weer van te distantiëren."

"Ik vind dat ik zelf wel ben gegroeid als tekstschrijver. Dat is geen egomania, maar ik merk wel dat ik steeds vaker bij mezelf denk: ja, dat is precies hoe ik wilde uitdrukken wat ik voel, wat ik denk over de wereld. Meer kan ik ook niet doen. Zoals ik zeg in 'Parisian Skies': We have thoughts to exist. En dat is dat. Het is een nogal wereldomvattend punt om te maken, maar ik kan het menselijk bestaan niet beter uitdrukken. Zoals Descartes al zei: ik denk, dus ik ben. Natuurlijk, ik ben niet de eerste die dit zegt, maar in deze context zet het mensen misschien aan het denken. En dat is, in mijn idee, wat popmuziek zou moeten zijn."