Stars

"Laten we wat bier pakken", zegt zangeres Amy Millan tegen me in de catacomben van Paradiso, nog voordat ik kan uitbrengen dat ik liever cola heb. Samen met Torquil Campbell zingt ze in de zes-koppige liveband en geeft ze de groep kleur. Ze grist in de koelkast (die ze nog nauwelijks gezien kan hebben) en klikt er een open. "Ze zijn klein, die biertjes! Daar ga ik er twintig van nodig hebben." Blij zuchtend zinkt ze in de bank weg. "Dus. Jullie hebben een blog."
"Uh, ja.", zeg ik. "Ik wou jullie complimenteren met het laatste album. Het is wat herfstiger en liever dan het vorige."
"Je moet Heart [het debuut, red.] echt eens luisteren. Fantastische plaat."
"Ja, die heb ik! Nou ja, ik ben in elk geval onder de indruk. Het is een beetje Arcade Fire-achtig."
"Joh... Dat vind ik wel een groot compliment. We zijn echt lang niet zo goed als zij. Zij hebben bovendien iets van Bruce Springsteen, wij niet. Wel een vergelijkbare explosive nature. Maar die hebben veel Canadese bands, ook als je kijkt naar de geschiedenis van de Canadese muziek."
"Ik vond het niet toevallig, dat de vorige plaat Set Yourself On Fire ook erg 'vurig' was."
"Hij deed mij denken aan die plaat van Primal Scream, hoe heet-ie. Dat was een van de beste platen die de laatste tien jaar gemaakt zijn. Maarre, over "He Lied About Death": we waren erg kwaad rond die tijd. De sfeer, de politiek... De nieuwe plaat is anders. Wat de wereld nu nodig heeft is positiviteit. We wilden die energie kanaliseren in een nieuwe vorm, onze gekte overbrengen in iets echt prachtigs."
"Het thema is opnieuw beginnen, toch?"
"Ja. Je brengt alle stukjes samen om een nieuw leven te herbouwen. Een beter leven."
"Is het dan niet raar dat je zo'n album in de herfst uitbrengt?"
Stomme vraag van me.
Amy denkt.
"De oorlog kan op elk moment stoppen. Ik snap hoe je denkt dat dingen worden herboren zoals moeder aarde dat doet..." Opeens breekt er een grijns op haar gezicht door. "Je denkt te klein. We wilden gewoon heel graag dat Australië een vette zomerplaat zou hebben."

Geen lek
"Hoe zat het nu eigenlijk? De plaat lekte en toen besloten jullie hem op iTunes te zetten..."
Amy reageert heel beslist: "Nee. Het was precies andersom! Nog voordat het album was opgenomen hadden we zelf al besloten om het album vier maanden eerder op iTunes te zetten dan de cd zou verschijnen. Het viel ons namelijk op dat de platen van iedereen erg laat waren. Die van Feist, van The White Stripes, The Shins... Het typische aan dat 'fenomeen' is dat muziekfans, dus typisch de fans die jullie weblog zullen lezen, echte muziekfans, hongerig zitten te wachten op hun favoriete bands en muziek. Ze doen er echt alles voor om de muziek zo snel mogelijk te kunnen horen. Terwijl de muziekindustrie een soort firewall opbouwt, om ervoor te zorgen dat juist niemand het eerder te horen krijgt dan dat de cd er is. Op het moment dat een plaat lekt, doet iedereen alsof dat niet gebeurd is. Dat noemen wij subforward thinking. Dus wij dachten: waarom gooien we het album niet op iTunes, meteen zodra het af is, zodat fans het meteen kunnen kopen op het moment dat het album toch onherroepelijk lekt, en op het moment dat je exemplaren aan de pers uitdeelt? Het begrip pers is sowieso achterhaald. Er is een heel andere wereld ontstaan, juist dankzij blogs. Dus: we brachten het album uit op iTunes op de dag dat het af was. Platen 'lekken' altijd, maar we kunnen beter controle houden over dat aspect. Als mensen een bewustzijn hebben, als ze willen bijdragen aan onze carriere en ons leven, en aan het feit dat we muziek kunnen blijven maken, dan hebben ze misschien die tien euro er wel voor over. Maar er zijn veel mensen die muziek stelen, ja. Too bad.", besluit ze laconiek. "Dus we moeten manieren verzinnen om dat klimaat te veranderen."

"Was je tevreden met de verkopen?"
"Ik weet dat we 15.000 exemplaren hebben verkocht op iTunes, in de eerste week. Dat is tamelijk goed. Ik heb enigszins proberen te volgen op de blogs wat mensen erover zeiden. Volgens mij heeft nooit iemand het eerder zo gedaan. De sfeer was ook erg opgewonden. Fans wilden het album enorm graag horen en waren zó dankbaar dat daaraan meewerkten. Sommige mensen zeiden zelfs dat ze de plaat én betaald hadden gedownload én nog op cd gingen kopen. Maar goed. We zullen zien."

Shitvideo
Amy lijkt niet veel te hebben met video's. "Oh, je hebt Youtube bekeken? Ik niet. Ik houd er niet van mezelf te bekijken op MySpace of Google... Onze video voor 'Take Me To The Riot' vind ik niet mooi. Veel video's niet zelfs. Alleen die bij 'Your Ex-Lover Is Dead' is ok. Kevin Drew van Broken Social Scene heeft die geregisseerd. Oh ja, en Becks video bij 'Lost Cause' vind ik mooi, als een van de weinige." Ze laat hem zien op haar Apple-notebook. "Things getting funky! Beck doet het echt goed. Het is niet simpel om een goede video te maken. Echt, bekijk die!"
"Maar wat is er dan zo verkeerd aan die video van "Take Me To The Riot"?
"Heb je 'm gezien?"
"Ja, het gaat over een jongen die de grote stad ontdekt..."
"Ik snap gewoon echt niet wat die video te maken heeft met ons liedje, zeg maar, twee 30-jarige drugsdealers. Daar gaat de rel over, snap je? De song gaat over twee verliefde drugsdealers, niet over een jochie van 17. Maar als mensen nu het nummer horen, denken ze aan die fucking video! Dat irriteert me. Mensen moeten hun eigen beeld erbij verzinnen, hun eigen leven erin verbeelden. Niet dat van een of andere kwibus. En dat is mijn probleem met video's. Er zijn wel goede, trouwens. Dat god damn Radiohead weet bijvoorbeeld wel hoe ze een video moeten maken. Maar zij hebben bakken met geld. Dat hebben wij weer niet. Ik vind video's van Madonna en Gwen Stefani trouwens ook wel sjiek."

"Maar als je eigen video's dan toch kut vindt, waarom laat je ze dan maken?"
"Dat wil de platenmaatschappij. Tja... Je maakt een album, voltooit het, je werkt enorm hard om het voor elkaar te krijgen, maar dan moet er ook nog een video af, zonder plan, zonder tijd. Geen gedachte erover. Een regisseur kreeg 24 uur de tijd om een idee aan te leveren, en toen moesten we de video zelf nog schieten. Kortom, het was haastwerk, niet goed afgewerkt."
"Nou ja, het gaat natuurlijk om de muziek."
"Precies! En welke tv-zender vertoont nog video's? Fuck them! Je kunt ze zelfs voor iPods kopen. En MTV doet ook allang geen video's meer. Zij doen "My Mother's Date". Neem je moeder op een date. Ofzo. Ik volg het niet. Ja, mensen kijken gelukkig video's op YouTube. Maar je kunt daar ook zoveel boeiendere dingen doen. Op internet heb je de vrijheid om iets echt cools te maken, in plaats van een commercial. Iemand in je video die rookt? Kan echt niet hoor, want het moet wel op tv uitgezonden kunnen worden! Neuken mag ook niet. Als iemand een video maakt, wordt die totaal gecastreerd tot iets oninteressants en dan wordt-ie nog steeds niet gespeeld op die stomme tv anyway. En ook op internet wordt het geen exploderende klapkauwgombel, juist omdat het oninteressant is."

Torquils explosie
Tijd voor een lastige vraag. "Op een gegeven moment stond er een nogal cynisch bericht van Torquil op jullie MySpace, over wat hij van recensies vond..."
Quasi-blij veert Amy op. "Nou ja, ach" zegt ze gespeeld vrolijk, om plotseling weer zuchtend weer in haar stoel te zijgen, "laat ook maar. Het is zijn gevecht. Torquil werd persoonlijk aangevallen in een recensie. Die van Pitchfork, ja. Persoonlijke aanvallen zijn zinloos. Ze hebben niks te doen met de art. Of kunst nu goed is of slecht, Torquil has this very intense effect on people. Of je houdt fucking zielsveel van hem, of je kunt hem absoluut niet uitstaan."
Ze grijnst. "It makes my job, omdat iedereen altijd naast 'm komt te zitten en vervolgens toch maar de vragen aan Amy gaat stellen. Er zit iets heel krachtigs in hem, en dat geeft sommige songs die hij heeft geschreven iets tijdloos. Maar je kunt hem ook beschadigen. Wij zijn ook maar rondbanjerende mensen. Kwetsbaar. We proberen kunst te maken waar mensen zich aan kunnen spiegelen, en waarin ze hun leven binnen die kunst kunnen leven. Dus als je persoonlijk wordt aangevallen, en dan ook nog over een film die hij op achtjarige leeftijd gemaakt heeft, kan dat deprimerend zijn. Hij is er nu wel weer overheen. Maar hij is een heel reactief figuur. Torquil reageert op zoiets onmiddellijk. Tegenwoordig zal het Pitchfork-verhaal hem geen zak meer boeien. Maar amuserend vond ik het wel."

"Maarre", zeg ik, "muziek heeft natuurlijk wel een persoonlijke, emotionele waarde. Doelde Pitchfork er niet op dat die waarde afneemt als je een nummer avond aan avond staat te vertolken? Sommige bands blijven niet overtuigend als ze in hun songs blijven hangen."
"Zulke bands moeten even gaan pitten", zegt Amy.
"Het is erg vermoeiend om telkens op tour te zijn van stad naar stad. Het enige wat vandaag boeit is de show van vanavond. Het is de enige reden dat ik hier ben. Ik ben niet hier om... ik heb de grachten al eens gezien, ik heb allang joints gerookt in clubs, thuis... Joh! We hebben voor de eerste keer Paradiso uitverkocht. Het wordt een fantastische, vlammende show! En elke avond is weer anders. Elke keer dat je een liedje zingt, zing je het om andere redenen, voor een ander publiek, en de sfeer is telkens anders, en de sound is telkens anders... I keep myself alive in that."

Geesten
Is Stars' nieuwe plaat bedoeld voor de bedrooms?
"Dat is echt zo interessant! Zo denk ik er juist niet over. Onze vorige plaat, die was meer iets voor in de slaapkamer. Op deze kun je juist een feestje bouwen. Bijvoorbeeld "Take Me To The Riot", "My Favourite Book", "The Ghost of Genova Heights"... je gaat erop dansen! Nou ja, je kunt eventueel erop in slaap vallen, als je dat leuk vindt, of er sex op hebben..."
(opeens heel serieus) "We willen altijd graag dat mensen sex hebben op onze muziek. That's the best thing." Ze neemt een slok. "Het is interessant hoe iedereen het anders opneemt. Dat is ook iets wat ik zag. Set Yourself On Fire heeft allerlei ideeën opgeleverd wat voor band we zouden zijn en dit album vinden ze dan weer iets totaal anders. Er is geen enkele consensus over wat dan ook. Dus..." - ze pauzeert even terwijl Evan de ruimte in- en uitloopt - "voor mij is dit een feestplaat. Je zou kunnen feesten. In je slaapkamer. We hebben echt goede feesten. In onze slaapkamers. Echt."

Ietwat ongelovig zeg ik dat ik erg uit mijn dak ga van "He Lied About Death".
"Sommige mensen háááten dat nummer! Zo interessant. Er zijn zoveel meningen. Dat is iets waar je echt altijd, altijd op kunt rekenen. Meningen."
De nieuwe plaat bevat ook veel cryptische lyrics. "Je kunt vanalles verzinnen waar Torquil over zingt in The Ghost of Genova Heights. Maar het is een spookverhaal. Torquil is totaal bezeten door spookverhalen. Het is een spookverhaal over een sergeant in de oorlog die zijn benen kwijt is, die zijn soldaten vertelt te stoppen met vechten en schieten in de oorlog. Maar zelf blijft hij achter en wordt hij neergeknald. Een van de soldaten gaat terug naar huis en vertelt zijn vrouw wat een held het was, maar zij wordt bezeten door de geest van de sergeant, raakt verliefd, krijgt een affaire met de dode sergeant... zoiets."

"En waar gaat dat nummer met dat voetbalgezang over?"
"Ken je het woord hooligans? Voetbalfans, maar dan het soort evil, fucked-up jongens dat er genot uit haalt om elkaar te meppen en elkaar te naaien uit een bepaald krachtig streven naar geweld en alpha dog sex. In het nummer ontstaat er een liefdesaffaire. Klinkt raar ja, maar het is gewoon spannend, aantrekkelijk, bijna voyeuristisch om iets totaal afschuwelijks te nemen en het dan te brengen als iets om te benijden."
"Maar Torquil schreef juist: er sterven momenteel 30 miljoen mensen, een albumrecensie boeit dus niet. Maar waarom dan wel zo'n nummer?"
Amy gaat ervoor zitten. "Je moet het juist brengen! Er is een flemerige hipstertrend gaande. In Europa begrijpen mensen Barricade, maar in Amerika gaat de boodschap totaal over de hoofden van mensen heen."
Ze veegt fluitend met haar hand door de lucht.
"Er zit drama in, daar zijn ze bang voor. Het is teveel voor ze, zo van: 'hou die shit bij je, wij proberen hier cool te zijn.' Shit vinden ze moeilijk, en ze zijn bang, ze willen niet geconfonteerd worden met hun domheid. Nou, dat doen wij dus. Zo zijn wij. De hipsters snappen het niet. Dat bedoelde Torquil. Er zijn zoveel grotere issues om over te praten dan of Torquil in Sex In The City speelde."

Interviews
"Vind je interviews niet vervelend?"
"Het hoort erbij, he. Alsof je een plaat opzet. O, ik vind het wel fijn hoor, als mensen willen praten. Zolang je me niet vraagt hoe we bij elkaar kwamen, want dan vermoord ik je echt ter plekke. We zijn acht jaar bij elkaar, misschien kun je dat uitzoeken in die andere 19 interviews die we gedaan hebben. Bullshit journalistiek!"
File Under duikt angstig achter de bank.
"Nee, je hebt nog niks geks gevraagd. In Europa krijg je over het algemeen zinvolle vragen. Weet je waar ze pas maffe dingen vragen? In Japan. Weet je wat ze daar vragen? [zet hoog stemmetje op] 'Ahhh.. The sound.. Your music is like sparkle.. Ahh.. Why is this that your music is sparkle?' En dan denk ik .. ja, why does my music sparkle? Fantastische vraag! Ik kan het niet goed meer nadoen. Ik was er vrij goed in. Ze zijn erg grappig, de Japanners."

Beloning
Het is hard werken bij Stars. "We zijn nu zes keer in Europa geweest. Het is fantastisch om concerten uit te verkopen. Er is tenslotte ook niks ergers als dat je je helemaal kapot loopt te werken en dat je het gevoel hebt dat er niets uitkomt. Welke baan je ook hebt, dat is altijd zo. Voor welk bedrijf dan ook."
"Stars begint anders wel groot te worden. Wanneer wordt dat een last?"
Amy denkt na.
"Vind je? Ik las een mooi citaat gisteren. 'Wist je dat het goed is, als de dingen waar je over klaagt, de dingen zijn waar je ooit over droomde?' Positief blijven, dat is het enige wat je kunt doen. En we zijn gezond; gezond zijn is telkens mijn focal point als ik denk over nare dingen, over mensen die op mijnen stappen. Die dingen komen voor. Tja, en er zijn bepaalde thema's in je leven waar iedereen een keer doorheen moet. En, niet vergeten, ik voel me goed bij wat ik doe. Dat is het belangrijkste. Soms mis ik mijn familie wel. Ik mis mijn pa. Maar ik heb in elk geval een familie. Het is niet makkelijk om acht jaar in een band te zitten. Om getrouwd te zijn met vier andere mensen. Het is tamelijk intens. Je moet veel beslissingen samen nemen, die direct invloed hebben op ieders levens. Het is eigenlijk verbazingwekkend dat we nog bij elkaar zijn. Maar we gebruiken het elk moment: dit album is een groot verhaal, de titel is groot, de songs zijn groot. Ja, vooral het titelnummer. Als mensen dit lezen en naar ons concert willen komen... voel je vrij om mee te zingen bij dat einde. We zijn niet zo rijk dat we het koor kunnen meenemen dat we wel bij de opnames hadden. De bus alleen al was duur genoeg. Kom zingen!"