Tom Baxter

Tom neemt even de tijd om uitgebreid te gapen en rekt zich uit. Spelen op andere plaatsen is blijkbaar ook erg vermoeiend. Hij ontkent dat dit de reden is, hij is gewoon meer een avondmens. Ik moet het vooral niet persoonlijk opnemen. De sympathieke Brit vindt het juist erg aangenaam om met iemand te spreken die het eerste album ook kent. 'Beide albums vullen elkaar aan. De nieuwe heeft wel meer invloeden. Meer verschillende stijlen. Maar op het vorige album stond bijvoorbeeld "Almost There" wat met "Half A Man" op de nieuwe een vergelijkbaar nummer heeft. Zo ook met "Don't Let Go" en "Icarus Wings" waar invloeden van Steve Reich en Phillip Glass in zitten. Het is prettig om twee albums te hebben waarvan het ene donker is en het ander licht. Dat is bewust. Beide albums zijn een andere ervaring.'

De tegenstelling van donker en licht zien we ook terug in het artwork waar Tom zelf voor verantwoordelijk is. Hij maakte voor ieder nummer op Skybound een bijpassend schilderij. Deze heeft hij verkocht en de opbrengst werd weer gebruikt om de opnames te financieren. 'Het was voor mij een soort van therapie om mezelf weer met schilderkunst bezig te houden. Om creatief te zijn. Muziek, schilderijen en poëzie maken en dat allemaal samen bundelen. Een groter geheel. Het geld wat die werken hebben opgebracht, was natuurlijk gewoon bittere noodzaak. Het ging mij vooral om het creatieve proces. We hebben het album gelanceerd in een kunstgalerie. Alle tien werken hingen daar aan de muur en we spraken erover. Een geweldige ervaring. Daarom hou ik zo veel van mijn werk.'

Dat creatieve proces heeft Tom vastgelegd in het boek Tales From The Forest Of Hope. Een soort scrapbook met tekeningen, gedichten en foto's. Op het moment dat ik het boek aanhaal, veert hij op uit zijn stoel. Nog voor ik de kans krijg om te vragen of hij toevallig een exemplaar heeft meegenomen, krijg ik er een in mijn handen geduwd. 'Here's a copy for you.' Met zichtbaar enthousiasme legt hij aan mij uit dat de boom op de cover het logo van zijn eigen platenlabel Sylvan Records is. De boom als symbool voor geboorte, dood en hergeboorte.
'Ik wilde een boek maken dat was geïnspireerd door mensen als Khalil Gibran, schrijver van het prachtige The Prophet. Een boek om mensen inzage te geven in mijn creatieve proces.'

Met het enthousiasme van een kind dat trots zijn zelfgemaakte tekeningen laat zien, neemt Tom met mij bladzijde voor bladzijde het boek door. Een droedel in de kantlijn met in grote letters 'Freedom' refereert aan de periode waarin Tom onder het juk van Sony BMG zat. Het kostte hem drie jaar van zijn leven om daar onderuit te komen en uiteindelijk zijn eigen label op te richten. Nu heeft hij eindelijk de vrijheid om de dingen aan te pakken zoals hij dat wil. Verderop staan wat stukjes van de bandleden over Tom. Unaniem lovende woorden. Niet zo gek. Tegenover mij zit een zeer aimabele, goed uitziende dertiger. Langzaam maar zeker valt mij op hoe hij er steeds naar lijkt te streven om zijn wereld zoveel mogelijk met anderen te delen. Nu is dat natuurlijk sowieso een eigenschap die je snel bij een muzikant zal aantreffen, maar bij Tom is het klaarblijkelijk zijn levensmotto. Zijn website versterkt deze impressie. Je kunt er bijvoorbeeld filmpjes vinden waarin hij gitaarloopjes van zijn nummers uitlegt tot zelfs tips voor snaren en gitaaronderhoud. 'Ik stop veel tijd en energie in het schrijven van mijn muziek. Sommigen zijn best lastig te spelen. Dus voor mensen die zelf gitaar willen leren spelen, is het voor mij een groot plezier om uit te leggen hoe ik het speel. Zo kunnen ze het zelf leren en op een creatieve manier gebruiken om zichzelf te uiten. Misschien gebruiken ze een stukje van mijn muziek om hun eigen lied te schrijven. Dat is prima. Zo heb ik het ook geleerd. Ik heb naar de Beatles geluisterd en uitgevogeld hoe zij het hebben gedaan. Je moet jezelf niet verliezen in proberen origineel te zijn. Taal is wat dat betreft ook een mooi voorbeeld. Taal wordt beïnvloed door taal. Als je in een kamer bent waar iedereen negatief aan het praten is, ga je dat zelf ook doen. In alles wat je zegt, maak je jouw eigen keuzes. Ieder woord heeft een impact op een ander. Iedereen heeft de mogelijkheid om creatief te denken. Mensen die beweren dat iets niet hun schuld is, dat ze er niks aan kunnen doen, verkopen in feite onzin. Iedereen heeft controle over zijn eigen leven. Iedereen heeft de optie om zijn eigen keuzes te maken. Het betekent niet dat het leven niet moeilijk is. Het leven is moeilijk, maar de enige die daar wat aan kan doen ben je zelf. Niet je moeder, je vader, je broer, je zus of je geliefde. Ze kunnen je alleen steunen maar niet veranderen. Dat heb je zelf in de hand.'

Het is dan ook duidelijk dat Tom het heft graag in eigen handen neemt. Ik ben benieuwd hoe hij daarbij te werk gaat. Komen eerst de schilderijen en dan de muziek of is er geen vast volgorde? 'Ik benader het als een geheel en probeer het spannend en interessant voor mezelf te maken. Ik doe dit niet omdat ik een beroemde popster wil worden. Ik heb altijd medelijden met mensen die beroemd worden door zoiets als Big Brother. Waarom zijn zij nu precies beroemd?' Naakt rondlopen voor een verborgen camera? Tom lacht uitbundig en vervolgt zijn verhaal met: 'Maar het moet toch een heel erg leeg gevoel zijn om daarom beroemd te zijn? Het is anders als je kookt, schildert, musiceert, poëzie schrijft, theater maakt of misschien zelfs gewoon auto's maakt of huizen bouwt. Net als jij stukjes schrijft. Als mens moet je gewoon iets doen. Dat is wat mensen mooi maakt. Het kan lelijk zelfs mooi maken. Kijk bijvoorbeeld naar mensen die in feite niet echt knap zijn zoals Serge Gainsbourg, Jacques Brel, Edith Piaf of Gerard Depardieu. Toch zijn het prachtige mensen. Hun passie en toewijding aan hun kunstvorm maakt hen mooi.'

Tom houdt van mooie dingen. Mooie vrouwen, mooi eten, mooie kunst en mooie muziek. Hij is zelf ook niet bang voor schoonheid. Het is dan ook een van de redenen waarom hij graag zijn nummers in een warm bad van strijkers dompelt. Hij houdt van die warmte en het filmische wat een mooi strijkersarrangement oproept. Hij vindt dat het zijn muziek mooier maakt. Mooie dingen maken. Daar gaat het hem om. Hij wilde dan ook altijd al artiest worden. Proberen te worden begrepen. Daarom voelde hij zich niet thuis op school. 'Ik ben niet goed in competities. Ik hou er niet van. Ik denk dat het leven zou moeten gaan over delen, geven en liefde. Niet de beste proberen te zijn, maar het beste uit jezelf te halen. Je weet hoe het is om een puberende jongen te zijn. Het is moeilijk om over gevoelens te praten. Muziek is dan een ideale manier om jezelf uit te drukken.' Op de vraag of muziek zijn favoriete vorm van expressie is, neemt Tom de geduldig wachtende gitaar ter hand om te illustreren dat muziek de kracht heeft om sfeer te bepalen. 'Als je een opgefokt persoon in een kamer zet en voor hem wat muziek speelt, dan kun je zijn houding daar meteen mee laten omslaan. Muziek is een soort meditatie. Het kan je iets laten voelen.' Hij speelt en zingt een kort maar krachtig romantisch stukje muziek waarbij ik inderdaad even tijd en plaats vergeet. Buiten stopt het met regenen. Even ben ik geneigd te denken dat toeval niet bestaat. Ik realiseer me dat net als Tom zijn redenen heeft om van zijn werk te houden, momenten als deze voor mij zo'n reden is om van mijn werk voor File Under te houden. 'Het is gewoon zo dat muziek alles even kan laten verdwijnen. Daar moet naar mijn mening muziek over gaan, toch?' Ik kan dat uiteraard alleen maar beamen.

Tijdens het concert dat Tom Baxter later die avond in de goed gevulde bovenzaal van Paradiso geeft, kun je de oude houten vloer van de poptempel horen kraken. Verder is het stil. Ik mag hopen dat iedereen in de zaal dat zelfde gevoel heeft, wat ik kreeg toen hij eerder die dag even een stukje voor me speelde. Alleen in de toegift laat het publiek van zich horen als Tom hen uitnodigt een oud volksliedje mee te zingen.

'Row, row, row your boat,
Gently down the stream.
Merrily, merrily, merrily, merrily,
Life is but a dream.'

Maak mij voorlopig maar even nog niet wakker.