Jaarlijst 2011: Bas
1. Blueneck - Repetitions
2. Motorpsycho - Roadwork vol.4: Intrepid Skronk
3. Jóhann Jóhannsson - The Miner's Hymns
4. KILLL - KILLL
5. Ricardo Villalobos & Max Loderbauer - Re: ECM
6. Animals As Leader - Weightless
7. Jenny Hval - Viscera
8. A Winged Victory For The Sullen - A Winged Victory For The Sullen
9. 40 Watt Sun - The Inside Room
10. Birds Of Passage - Without The World
David Sylvian - Died In The Wool: Manafon Variations
De man en zijn omfloerste stemgeluid. David Sylvian - veel eigenzinniger heb je ze niet in de hedendaagse muziekwereld - is een zachtaardige geweldenaar met een prachtig warme melancholische stem die me elke weer keihard in de ziel raakt. Zelfs Blemish, zijn avantgardistische meesterwerk uit 2003, is een emotioneel hoogstandje op zijn eigen keiharde, confronterende manier. De weg van vroege New Romantic naar avantgardist was trouwens een lange, fascinerende zoektocht; eentje die uiteindelijk leidde naar Manafon (2009), een bijzonder moeilijke plaat met minimalistische, vaak dissonante soundscapes. Met daar overheen nogal pontificaal voor in de mix het zo typerende stemgeluid van Sylvian. Kil, cerebraal, ontoegankelijk, en de eerste keer dat ik geen echte connectie met de beste man voelde.
Nu is er Died in the Wool: Manafon Variations; bewerkte stukken van het abstracte bronmateriaal. Zanglijnen bleven min of meer intact, maar mensen als Dai Fujikura en Evan Parker mochten in complete vrijheid hun gang gaan met de muziek (en voegden enkele nieuwe nummers toe). Met als verrassend resultaat dat dit nieuwe album toegankelijker en melodieuzer klinkt dat het moederschip. Let wel, dit is nog steeds geen Secrets of the Beehive maar het is hier een stuk comfortabeler vertoeven dan op Manafon. Vooral de afwisselend dissonante en ontroerende strijkers van Fujikura maken van Died in the Wool een prachtige luisterplaat op de grens van ambient en neo-klassiek. Het is echter Arve Henriksen (Supersilent) die op “A Certain Slant of Light (for m.k.)” vloeibare warme tranen uit zijn trompet laat rollen en er met de hoofdprijs vandoor gaat.
File: David Sylvian - Died In The Wool: Manafon Variations
File Under: Deze man verdient een standbeeld
Krallice - Diotima
Het derde album in vier jaar, dat presteren maar weinig bands tegenwoordig. En dan is het ook nog eens razend complexe proggy blackmetal, van het type minstens 15 keer luisteren voordat er een recensie geschreven kan worden. Heb ik ook gedaan natuurlijk. Nee, echt! Vond ik niet zo’n probleem aangezien het titelloze debuut mijn favoriete album van 2008 was, en ook de opvolger - hoewel nog complexer en ontoegankelijker - stond in de jaarlijst van 2009. Big shoes to fill, zeggen ze dan, maar Krallice lukt het met gemak. Op Diotima kiezen ze weer voor iets meer melodie en minder voor techniek, en die keuze is de juiste. De band heeft werkelijk een superieur melodiegevoel waarbij de gitaristen op volle snelheid tegen elkaar inspelen. Hypermelodieus over een blastspeed, de ene prachtige riff na de andere. En dan die wanhopige blackmetalkrijs om het af te maken. Net als op de vorige twee albums, kun je dan zeggen in een kritische bui. En dan heb je bijna gelijk. De voornaamste verandering zit hem in de toevoeging van de brute grunt van de bassist, en het blijft ook na 15 keer luisteren onduidelijk of dat wel een verbetering is. Krallice had altijd iets ongrijpbaars over zich heen; meer wanhoop dan agressie. Met de grunt erbij wordt het totaal geluid iets richting aardse deathmetal geduwd. Maar beter of slechter, feit blijft dat er een ideeënrijkdom op je afkomt waar je eng van wordt. Een massieve muur van geluid, een bombardement aan prikkels waardoor ook dit Krallice album een veeleisende aangelegenheid is geworden. Maar daar is nog nooit een album slechter van geworden. En let op die geniale dodelijke versnelling op 10'40" in "Telluric Rings"!
File: Krallice - Diotima
File Under: Verplichte blackmetal kost
File Audio: [Telluric Rings]
Motorpsycho - Roadwork vol.4: Intrepid Skronk
Hoe je het ook wendt of keert, Motorpsycho is een pure live-band; hoe goed de albums de laatste jaren ook zijn geweest (en dat zijn ze!), de echte Motorpsycho zie je op het podium, met optredens van minstens twee uur - maar liefst langer - en uitgesponnen jams die liedjes van vier minuten transformeren in epische monsters van een kwartier. Dát is de echte Motorpsycho, en dat is precies wat je krijgt op nieuweling Roadwork vol.4: Intrepid Skronk, een van de beste (mag ik dat zeggen? Ja, dat mag ik zeggen) live-albums ooit. Zes nummers, 80 minuten, met jams en improvisaties die alle kanten op mogen gaan. Van mooie jazz naar uitzinnige jamrock, van ingehouden melancholie tot luide noise, van Supersilent-achtige soundscapes tot voortdenderende psychedelische krautrock. De liedjes? Prachtig als ze zijn, fungeren ze vooral als vehikel om de band te laten uitwaaieren naar welke windrichting ze ook maar uit willen gaan. De zoektocht naar de magie, naar het perfecte moment, is op zichzelf al prachtig en fascinerend. Maar eigenlijk veel wonderlijker is dat ze die momenten, die pure magie, ook daadwerkelijk bereiken, soms meerdere malen per liedje. Dat is weinigen gegeven, in het verleden de band zelf ook regelmatig niet. Maar nu, al dik 20 jaar oud, zijn ze (cliché-alert!) in de vorm van hun leven. En wij mogen daar getuige van zijn.
File: Motorpsycho - Roadwork vol.4: Intrepid Skronk
File Under: Beste Live-band Ooit
Hills - Master Sleeps
Als ik eerder de bandbio had gelezen had ik ze nooit meer serieus genomen. Als één van de voornaamste invloeden noemen ze namelijk de vroege experimenten van John Coltrane. Moet je bij mij niet mee aankomen, want Coltrane is God, en daarbij: de band klinkt nog geen seconde als Coltrane. Maar ik had de muziek ten tijde van het lezen van de bio al gehoord, en die was veel te goed om naast me neer te leggen. Dus hup, de bio in de prullenbak, en gewoon luisteren en spacen. En dat laatste is waar Hills het van moet hebben: spacen. Liefst rechtvooruit, regelrecht de kosmos in. Niet uitzinnig als Acid Mothers Temple of technisch en freaky als Ozric Tentacles, maar ontspannen doch doelbewust en dwingend doorgroovend à la Velvet Underground, vroege Monster Magnet en Wooden Shjips/Moon Duo. Heerlijk dooooorgaan op een enkel akkoord, beetje oosterse toonladders eroverheen, en dan de drone verder het werk laten doen. Vernieuwend? Totaal niet. En dat maakt geen ene moer uit, want space is the place.
File: Hills - Master Sleeps
File Under: De ruimte is mooi
File Audio: [MySpace]
Forest Swords - Dagger Paths
Het is altijd vervelend om een avant-garde release niet te snappen. Alsof de muzikant je te slim af is. Het helpt niet als het hippe Pitchfork met een hoog cijfer strooit. Aan de andere kant kun je als het om leftfield-releases beter Tiny Mix Tapes lezen, kijk maar eens naar hun eindlijst van vorig jaar. TMT zwijgt voorlopig over Forest Swords, dus ik zal zelf het zwaard moeten trekken, zonder license to kill. Dagger Paths is ergerniswekkend sloom, hemeltergend saai en bovenal irritant. Al bij het tweede nummer, wat nauwelijks verschilt van het eerste, en van alle andere, wil ik dingen kapot gaan maken. Elke track bestaat uit gammele drumloops, wat mysterieuze kreten en onverstaanbare zang, met in het midden keer op keer een prikkeldraad-gitaar die eindeloos herhaalde patronen spelen. Dit alles bijeengehouden door een overdosis galm. Denk aan een soort surf-plaat op een bizar laag toerental, gemixt door een triphop-dj. En dat klinkt dan weer aanmerkelijk interessanter dan het is. Ik hoorde veel fascinerendere experimenten bij pakweg de No-Neck Blues Band. Pas als er gaandeweg een onbestemde wereldmuziekinvloed inkruipt wordt Dagger Paths nog tolerabel. We hebben het dan over de laatste drie liedjes, noem ze een slotdrieluik. Het snarenwerk bestaat eindelijk uit meer dan n laagje, er schuiven wat patronen door elkaar heen, voor die broodnodige harmonie. In semi-hoogtepunt "Rattling Cage" begint een Afrikaanse-aandoende vocalist over echoënde belletjes te chanten, een soort milde versie van het eclecticisme van Our Brother The Native. Afsluiter "Hjurt" voegt er wat dub aan toe. (Ludo)
Vergeet bovenstaande recensie, waerde lezer; mijn doorgaans zeer betrouwbare confrre Ludo kon het niet meer bij het verkeerde einde hebben dan nu het geval is. De misleiding, de zand in uw ogen, het is een grove schande dat uw ogen zijn blootgesteld aan dit ernstige misdrijf tegen de muzikaliteit. Want waar het hier om gaat: Dagger Paths is een fenomenale, ja, misschien zelfs wel geniale plaat van een mistige Engelsman met de naam Forest Swords. Vergeet die naam nooit weer! Het eenmansproject neemt gelijke delen dub, krautrock, dubstep, psychedelica en post-rock, doet het allemaal in een krachtige blender, waarna een emulsie ontstaat die zo krachtig en exquise is dat de ervaring bij nuttigen alleen maar als intens overweldigend kan worden beschouwd. Minimalistisch, geen noot teveel (het Mark Hollis-principe, so to speak), een retrowaas over het geluid, melancholieke Burial-achtige stemsamples, een broeierige donkere sfeer, en als klap op de vuurpijl ook nog een Aaliyah-cover ("If Your Girl"). Haunting, zeggen ze dan in goed ABN. Geloof mij, beste File Under-bezoeker, en niet Ludo. (Bas)
File: Forest Swords - Dagger Paths
File Under: Ik heb gelijk
File Audio: [Swords-Space]
William Basinski - A Red Score In Tile
De meester der vergankelijkheid. Zo moet William Basinski wel genoemd worden na inmiddels talloze albums met opnames van piano- en orkestloops op desintegrerende tapes. Gevonden ergens in zijn archief speelt Basinski de oude tapes weer af, waarbij niet zozeer de loop/riff zelf centraal staat alswel de mate waarin de tape afbreekt, verkruimelt, vergaat totdat de magnetische deeltjes alleen nog maar ruis kunnen voortbrengen. Een hoogst fascinerend proces dat met onder andere de befaamde Disintegration Loops I-IV uit 2002 ware genialiteit heeft voortgebracht. En dat terwijl er weinig tot niets gebeurt: een mooi dromerige piano/orkestpassage wordt herhaald ad infinitum, en de enige vraag is in hoeverre de slijtende tape de loop benvloedt. Waar bij de Disintegration Loops de ruis en uiteenvallende tape langzamerhand de muziek overnemen, is A Red Score In Tile (oorspronkelijk een vinyl-only album uit 2003; compositie uit 1979) subtieler/saaier; ligt er maar net aan in welke mood je bent. De loop zelf zit vol dromerige melancholie en verandert in drie kwartier nagenoeg niets; de tape was klaarblijkelijk nog niet zo versleten. Maar hoe minimaal het geheel ook moge zijn, het effect is zonder voorbehoud maximaal te noemen. De eindeloze herhaling maakt de melancholie al even zo eindeloos groter, en als je mee durft te gaan in deze op zichzelf bijna tergende luistertrip zorgt Basinski voor indrukwekkende bevestigingen van de clich's 'het voelt als een warm bad' en 'thuiskomen' en nog meer van die dingen. Prachtig.
File: William Basinski - A Red Score In Tile
File Under: Meesterlijke vergankelijkheid
Fu Manchu - In Search Of
De meest archetypische stonerrockplaat die ik ken; en dat voordat de term was uitgevonden. Nee, in 1996 heette het nog seventiesgroove of cosmic sludge rock. Ook mooie benamingen, maar stonerrock bekt toch even lekkerder. Zeker als werkwoord: ik stoner, jij stonert, wij stoneren. Kun je met die andere titels niet doen. En gestonerd hebben we, met mijn eigen band. Maar toch nog te weinig.
Ik zat er vanaf het begin diep in, de stonerrock. Kyuss, Monster Magnet, Trouble; dat soort dingen luisterde ik al jaren naar, de groove zat er ruimschoots in, en na het overzichtsartikel in Watt (door Robert Heeg en Walter Hoeijmakers) [rectificatie 06-09: Walter Hoeijmakers en Jurgen van den Brand - de kloppende harten van Roadburn - hebben artikel vormgegeven; ere wie ere toekomt] viel het allemaal op zijn plek: de seventiesgroove was de plaats waar ik al een tijd naartoe had geleefd. In Search Of... van het mij totaal onbekende Fu Manchu werd in de het artikel de hemel ingeprezen - overigens heeft er vreemd genoeg nooit een normale recensie van in de Watt gestaan - en dat was volledig terecht. Het begon al met die hoes: twee muscle cars en een dame in strakke jaren zeventig kleren er tussenin. Perfect passend bij de muziek: die was lomp, heavy, groovend, vol overstuurde fuzzgitaren en luie en tegelijkertijd felle praatzang van bandleider Scott Hill. Veel minder subtiel en afwisselend dan Kyuss, minder uitgesponnen en spacey dan Monster Magnet, minder heavy metal dan Trouble. Fu Manchu was direct, simpel, bondig met af en toe een psychedelische uitspatting, maar wel met punkachtige energie; bleek dat ze ooit in de jaren tachtig waren begonnen als punk/hardcoreband Black Flag-stilo.
Pien Feith - Dance On Time
Dan kan dit wel het officiële langspeeldebuut van Pien Feith zijn, feit is dat ze al jarenlang in meerdere verschijningsvormen de underground verblijdt met haar muziek. Nu liet ze met Neonbelle al horen dat ze niet vies is van een bak analoge synths, maar onder haar eigen naam was het vooral eigenwijze gitaar-indierock die Slint aan Julie Doiron koppelde, met een hoofdrol voor haar expressieve stem. Dance On Time is dan ook even schrikken mocht je datzelfde verwachten. Nauwelijks gitaren, wel drummachines, samples, toetsen, en nog meer toetsen. En natuurlijk de stem: intiem, breekbaar en toch sterk. Opener "I Have Done Nothing" zet je nog even op het verkeerde been met zijn hupserige uptempo ritme en speelse gevoel, maar dat is maar schijn; even verderop in het liedje komt de melancholie al om de hoek kijken, om het hele album niet meer weg te gaan. Of het nou om eerste single "Dance On Time" of een ander prachtig liedje als "What Pleases You The Most" gaat, overal hangt een bepaalde zwaarmoedigheid - die Pien en haar kornuiten soms willen verbergen met luchtige geluiden en lichtvoetige samples, maar dat contrast pakt wonderwel goed uit. Subtiel is overigens naast melancholie wel het sleutelwoord hier, korte liedjes, veel ruimte tussen de noten, meerdere laagjes en onverwachte wendingen zonder dat je merkt, Pien die zelf heel koppig achter de maat aanzingt. Mooi ook hoe soms een postrockgevoel in een klein drie-minuten-liedje wordt gestopt. De echte hoogtepunten worden trouwens bewaard tot het laatst: "Dirty Laundry" begint klein maar pakt indrukwekkend uit met een superieure climax, en afsluiter "Honestly" raakt zo exact de juiste droeve noten dat de traanklieren ongewild hun werk gaan doen. Zo goed ja.
File Under gaf ism platenmaatschappij V2 enkele setjes van twee tickets weg voor de releaseshow van Pien Feith in Ekko. Daarvoor ben je natuurlijk te laat nu.
File: Pien Feith - Dance On Time
File Under: Subtiel, bescheiden en ingetogen, maar toch groots en meeslepend
File Audio: [Pien-Space]
Jaarlijst 2010: Bas
1. Shining - Blackjazz
2. Forest Swords - Dagger Paths
3. Supersilent - 10/11
4. John Zorn/Fred Frith - Late Works
5. Savoy Grand - Accident Book
6. Piiptsjilling - Wurdskrieme
7. Autechre - Oversteps
8. Emeralds - Does It Look Like I'm Here?
9. Puin + Hoop - Door
10. Sun Kil Moon - Admiral Fell Promises
Jaarlijst 2009: Bas
1. Khanate - Clean Hands Go Foul
2. Slayer - World Painted Blood
3. Do Make Say Think - The Other Truths
4. Dakota Suite - The End Of Trying/The Night Just Keeps Coming In
5. Suimasen - Stay
6. Krallice - Dimensional Bleedthrough
7. Supersilent - 9
8. Puin + Hoop - P+H+Ph
9. Sunn o))) - Monoliths & Dimensions
10. Jim O'Rourke - The Visitor
Slayer - World Painted Blood
Ik wil Dave Lombardo zijn. Wat moet het heerlijk zijn om zo te kunnen drummen. Vol vuur, constant opzwepend, supersnel, slepend waar nodig, heerlijk drukke fills en breaks; alles kan de goede man. De perfecte thrashmetaldrummer, zeker ook aangezien hij de volle plaatlengte zijn Slayermaatjes aanzet om tot het uiterste te gaan. En tot het uiterste gaan ze, de inmiddels mid- en eindveertigers. Ongekend fel en direct, gejaagd en dreigend, en ook nog eens gezegend met een nagenoeg perfecte, gortdroge productie. Een geluid kaal tot op het bot, alsof je naar een perfect opgenomen oefenruimte-opname aan het luisteren bent. Wat wil je nog meer? Oh ja, goede nummers. Zelfs dat klopt op World Painted Blood. De beste nummers in meer dan twintig jaar. South Of Heaven? Seasons In The Abyss? Niks daarvan, World Painted Blood is nog beter, en is daarmee de beste Slayer-plaat sinds Reign In Blood. Zo goed ja.
File: Slayer - World Painted Blood
File Under: SLAYER!!!!!
Max Richter - Memoryhouse
Met The Blue Notebooks en Songs From Before heeft Max Richter twee van de mooiste neoklassieke albums de jaren '00 gemaakt - en om dat feit kracht bij te zetten bracht hij vorig jaar 24 Postcards in Full Colour, met 24 neoklassieke miniatuurtjes die zo als ringtone zouden kunnen fungeren (en ook daadwerkelijk doen, want ik heb een track al een half jaar op mijn werkmobieltje staan). Wat vaak vergeten wordt is dat ergens begin jaren '00 de goede man debuteerde met Memoryhouse. Inmiddels allang uit print want uitgebracht op een klein label. En dat is jammer want ook Memoryhouse is werkelijk wonderschoon. Gelukkig dat zijn huidige label Fat Cat dat ook jammer vond, en daarom is er nu deze zeer welkome heruitgave. Muzikaal is het wel verschillend van zijn latere werk: tegenwoordig is het vaak klein, ingehouden, alleen een piano en cello, soms aangevuld met een tikkende typemachine of een voorgedragen gedicht ergens op de achtergrond; op Memoryhouse schuwt Richter het grote gebaar nog niet. Hier hoor je behalve de eenzame piano ook hele orkesten, sopranen en grootse dramatiek. Geen probleem dat het af en toe dan wat veel richting Arvo Prt gaat; de plots opduikende moderniteiten als een ritmebox halen het geluid direct het heden weer in. Conclusie: iedereen die ook maar een greintje affiniteit voelt met hedendaags klassiek, gaat direct Memoryhouse aanschaffen.
File: Max Richter - Memoryhouse
File Under: Essentiële heruitgave
File Audio: richter-space
Puin + Hoop - P+H+Ph / Live at Zaal 100
"We hebben nog een album klaarliggen, hebben we eigenlijk al te lang niets mee gedaan" was zo'n beetje de boodschap in de comments bij deze recensie. Was getekend: Puin + Hoop, het Nederlandse drone/improv trio met de niet te googelen naam. En waarom dan, beste jongens van Puin + Hoop? Waarom nieuw materiaal zo lang achterhouden voor de steeds nieuwsgieriger wordende buitenwereld? Want erg nieuwsgierig was ik zeker na al die dronepracht die het drietal het afgelopen jaar heeft uitgebracht. Daarom doen we er nu direct maar twee tegelijk, moeten ze hebben gedacht. En dat was een buitengewoon goede gedachte, want opnieuw bewijst Puin + Hoop ze geweldig goed zijn in het maken van abstracte drones, wonderlijke soundscapes en gemproviseerde ambient. P+H+Ph bestaat uit een zestal waanzinnig mooie geluidsexploraties die soms doen denken aan de geluidskunst van Supersilent (inclusief trompet!) en Dopplereffekt ten tijde van Linear Accelerator, en dan weer aan de meer ingehouden en ontroerende ambient van Machinefabriek. En het mooie is: Puin + Hoop doet dat op een minstens zo hoog niveau als de inspiratiebronnen. Wonderbaarlijk mooi, zeker in tracks als "Effect Me" en "Stervende Stofzuiger". En dat geldt ook voor de live-registratie van hun eerste live-optreden Live at Zaal 100; wat ruwer wellicht, ietwat abstracter, maar evenzeer boeiend en fascinerend tot de laatste geluidseruptie. Gemproviseerd van de eerste tot de laatste minuut, schuurt het, weerkaatst het, zweeft het, dronet het op een ingehouden manier die veel zegt over de kunst van het weglaten die Puin + Hoop zeer goed beheerst. Bijzonder sterk allemaal, en dan druk ik me zacht uit; tijd voor labels als Rune Grammofon, Type of Touch? Dacht het wel.
File: Puin + Hoop - P+H+Ph / Live at Zaal 100
File Under: Tijd voor werelddominatie
Sunn o))) / Om / Paradise Lost / Khanate
Hoe veelzijdig is het doomgenre eigenlijk? Welke kanten kun je op als je Black Sabbath als startpunt neemt? Want met die mannen is het natuurlijk begonnen, of vooral: met de riffs van Tony Iommi. En als je het over riffs hebt kom je automatisch uit bij het beest Sunn o))), het olijke, in monnikspijen gehulde tweetal dat een voorliefde heeft voor dieper dan diepe en laaangzaaaame riffs die zo traag zijn dat ze uiteindelijk een voortdenderende, allesvermalende drone worden. Dat was op eerdere platen al zo, dat was en is live zeker zo, en zo begint nieuweling Monoliths & Dimensions dus ook: dikke, inktzwarte riffs, onheilspellend tot in het kwadraat. Geen drums, alleen overstuurde gitaar. Behoorlijk indrukwekkend, maar zo kennen we de band al een tijdje, dus verrassend is anders. Die verrassing komt er echter wel degelijk, want verderop komt Attila Csihar (Mayhem) langs om afwisselend in het Engels en Hongaars een angstwekkende voordracht te houden; en langzamerhand komen trombones, strijkers en allerhande andere instrumenten om de hoek waardoor eerste nummer "Agharta" eindigt op nogal vervreemdende, avantgardistische wijze. Minstens even bijzonder is tweede track "Big Church", die begint met dissonante vrouwenkoorzang a la John Zorn, als perfect tegenwicht voor de monolitische riffs. Niet bepaald je archetypische doomplaat, maar Sunn o))) is nooit de band geweest die aan de stereotypen heeft voldaan. Het lekkerst wordt bewaard voor het laatst: in "Alice" wordt de drone bijna ambientesk, zwellen de gitaren langzaam aan, maar worden ze uiteindelijk helemaal overgenomen door trombones, klarinetten, strijkers en wat dies meer zij, en wordt er voor het eerst in de Sunn o))) geschiedenis wat licht doorgelaten; muzikaal zijn Miles Davis (In A Silent Way) en Talk Talk (Laughing Stock) dan plots niet heel ver meer weg. Indrukwekkend.
Bij Om gaat het er heel anders aan toe. Voortgekomen uit de legendarische stonermetalgroep Sleep (de gitarist startte High On Fire, de bassist en drummer gingen door met Om), klinkt het bas-en-drums duo eigenlijk als een kruising tussen vroege Black Sabbath en Pink Floyd anno 'Set Controls For the Heart Of The Sun'. Niet verkeerd, bij vlagen zelfs bijzonder geniaal en hypnotiserend - ga maar eens op zoek naar het nummer "At Giza" van Conference of the Birds. Helaas betekent het gitaarloze geluid ook dat het snel eenzijdig kan worden. Dat compenseerden ze met bijzonder goed samenspel zonder egotripperij; alles in dienst van de groove en psychedelische atmosfeer. Echter, drummer Chris Haikus is vorig jaar gestopt, en hij is op God is Good vervangen door Emil Amos (Grails). Zeer goede drummer, daar niet van, maar wel eentje die het niet kan laten om zijn technische kunnen te etaleren. En dus lardeert hij de (bedoeld) monotone bas- en zanglijnen van Al Cisneros met lekkere fills en heerlijke breaks. Maar ze slaan als een tang op een varken, want de sfeer wordt totaal verpest. Weg hypnose, weg bedwelming. Daar kunnen zelfs mooie sitar- en dwarsfluittoevoegingen niets meer aan veranderen. Heel jammer.
Paradise Lost is natuurlijk doom van een meer traditionele soort, hoewel de weg die de band de afgelopen 19 jaar heeft bewandeld nou niet bepaald voor de hand liggend is geweest. Ga maar na: debuteren met doom/deathmetal van het bruutste soort, daarna eigenhandig gothic metal uitvinden, om via synths en elektronica uit te komen bij nogal door Depeche Mode en Sisters of Mercy benvloede doompop. Hoewel ze nog nooit een slechte plaat hebben gemaakt (Host is een miskende klassieker) hebben ze veel kritiek gekregen op de metalloze koers, en de laatste paar platen is de doom metal steeds sterker teruggekomen. Nu, op album nummer twaalf Faith Divides us - Death Unites Us, is de cirkel rond en heeft Paradise Lost een geluid dat sterk doet denken aan Icon, Draconian Times en Shades of God; zware, gotisch getinte doom metal, maar dan wel met dat catchy poprandje dat ze in de loop van de tijd zo overtuigend hebben ontwikkeld. Met dank trouwens aan zanger Nick Holmes, ooit wellicht de beste grunter uit de scene, nu een overtuigende zanger die makkelijk kan wisselen tussen bijna-grunts en een clean en aangenaam Dave Gahan-meets-James Hetfield-stemgeluid. Tel daarbij de immer melancholiek wenende gitaarlijnen van Greg Macintosh op, en het kan niet anders gezegd worden dat ook album nummer twaalf weer erg geslaagd is. Dat doen maar weinig bands na.
Het meest naargeestige heb ik bewaard voor het laatst, en ik daag iedereen uit met iets naargeestigers aan te komen. Gaat niet lukken. Khanate staat dan wel te boek als doom metal, maar wat het inmiddels ontbonden viertal hier laat horen is zoveel meer: drones, ambient, vrije improvisatie, geluidssculpturen, noise, avantgarde. Vergeet songstructuur, vergeet riffs, vergeet ritme, vergeet zanglijnen; dat zul je allemaal bij Khanate niet vinden. Voor de volledigheid: de band is opgebouwd uit (ex)leden van Sunn o))), Blind Idiot God, OLD, Thorr's Hammer en Burning Witch, en dat waren ook al geen vrolijke mennekes. De titelloze eersteling was met enige fantasie nog wel als doom metal te betitelen, maar alles wat daarna kwam werd moeilijker, zwaarder, vrijer. De vier lange nummers op Clean Hands Go Foul zijn volledig opgebouwd uit improvisaties rondom de sessies van hun EP Capture and Release, improvisaties die nog veel verder gaan dan die EP of het monumentale Things Viral. Naargeestig tot de tiende macht, compleet nihilistisch, niets doet er meer toe. Een drummer die als een volleerd freejazz-drummer alleen voor texturen zorgt, een bassist en gitarist die elkaar naar de kroon steken in hun zoektocht naar feedback en dissonantie, en dan een zanger die zo getormenteerd klinkt dat je hem voor eeuwig in een gesloten inrichting wil laten opsluiten. Nee, aangenaam luisteren is er niet bij, maar dit gaat dan ook verder dan lekker een plaatje opzetten; Khanate is een loutering zonder gelijke, een bewijs dat als de creativiteit de vrije hand wordt gegeven genres geen enkele beperking meer opwerpen, ook al kun je dan uitkomen op plaatsen die je nooit bewust durfde te bezoeken.
File: Sunn o))) - Monoliths & Dimensions
File Under: Riffmeisters go avantgarde, en hoe!
File: Om - God is Good
File Under: Hoe egotripperij sfeer kan verpesten
File: Paradise Lost - Faith Divides Us - Death Unites Us
File Under: Ouderwetsch goed
File: Khanate - Clean Hands Go Foul
File Under: Desolate naargeestigheid was nog nooit zo mooi
Suimasen - Stay
Ik heb een tijdje lopen dubben over hoe deze recensie te starten. Dat Suimasen de beste band van Nederland en nog een heel stuk verder is? Dat het zo jammer is dat we acht jaar hebben moeten wachten op de opvolger van het fenomenale Flow? Dat, terwijl veel bands al moeite hebben met het het vinden van n redelijke zanger(es), Suimasen twee geweldige zangers heeft? Dat Stay alle pijn van acht jaar wachten direct uitwist? Dat al die aandacht die uit is gegaan naar bands De Staat en Drive Like Maria nu maar eens terecht moet komen bij deze verstilde geweldenaren uit Eindhoven? Uiteindelijk had het allemaal gekund, maar het allerbelangrijkste is toch gewoon dat Suimasen verschrikkelijk mooie melancholieke rockliedjes maakt. Liedjes die raakvlakken hebben met indiepop, stoner, gitaarnoise, motorik en postrock. Liedjes die af en toe flarden Motorpsycho, Queens of the Stoneage, Sugartooth, The White Birch en Blonde Redhead met zich meedragen; maar het blijven flarden want het eigen geluid staat als een huis. Te allen tijde melancholiek, geen noot teveel (de ruimte tussen de noten is minstens even belangrijk als de noten zelf), ingehouden, zelden tot een uitbarsting komend, vol spanning en droefenis. De mannen zijn meesters in het overbrengen van stemming en sfeer, en veel liedjes hebben dat einde-van-het-seizoen gevoel, een momentopname op het punt dat er dingen te gebeuren staan. Stay is een aangrijpend meesterwerk, en op zijn eigen ingehouden manier overweldigend mooi.
File: Suimasen - Stay
File Under: Als je dit niet luistert ben je een masochist
File Audio: [het hele album te beluisteren op myspace]
Puin + Hoop - Approved by the Curious Dentist Association
Ik moet diepe verontschuldigingen maken aan Puin + Hoop, de meest veelbelovende drone/improv van Nederland. Ik heb deze 3" cd namelijk veel te lang op de 'nog te recenseren' stapel laten liggen. Waarvoor mijn welgemeende excuses, beste Puin + Hoop. Daarbij kan ik mezelf wel voor mijn kop slaan dat ik niet eerder tot beluistering ben overgegaan, want Approved by the Curious Dentist Association is opnieuw een bescheiden meesterwerk. Tien minuten lang klinkt er een mooie basisdrone, met daar overheen flarden stemmen die lukraak uit de ether geplukt lijken zijn, en spannende geluidserupties uit niet nader te definiëren instrumenten. Bovenal blijft tien minuten lang de spanning haast tastbaar in de lucht hangen. Wat een pracht, om lyrisch van te worden. En dat is niet overdreven.
File: Puin + Hoop - Approved by the Curious Dentist Association
File Under: Meesterlijke geluidskunst
Tetragrammaton - Elegy for Native Tongues
"Heavy, ominous psychedelic free-improv from Tokyo, Japan" is de openingszin van een recensie ergens anders online, en dat is veelzeggend want: a) vrije improvisatie is geen lichte kost en kan alle kanten opgaan, en b) Japanners gaan altijd nog een stukje verder dan de meeste westerlingen. En dan is het ook nog eens een dubbel-cd (studio en live). Zware kost dus op basis van de verwachtingen vooraf, en dan blijkt het eindresultaat eigenlijk qua toegankelijkheid best mee te vallen. Voor de wat meer geoefende improvluisteraar, dat wel. Het Japanse trio probeert met sax, hurdy gurdy, gitaar, gong, percussie en allerhande effecten al improviserend in hogere sferen te komen. Dat betekent: lange, uitgesponnen nummers met de focus op drone en sfeer, en minder op individuele expressie (zoals vaak wel aan de orde is bij improv). Een beetje als de Canadese Montreal-scene van rond de eeuwwisseling (Shalabi Effect, set fire to flames), maar dan wel met meer richting en een duidelijk betere instrumentenbeheersing. En zoals het een echt goede psychedelische drone/improvplaat betaamt, kom je er naarmate je langer luistert steeds meer 'in' en werkt de muziek hypnotiserend en bedwelmend. De spanning blijft overal aanwezig, de sound is geweldig, en de druggy freak-outs gaan maar door en door en door en door, en zouden ook voor altijd door mogen blijven gaan. Een van mijn favorieten van 2009 tot nu toe!
File: Tetragrammaton - Elegy for Native Tongues
File Under: Bedwelmende improv die voor eeuwig door zou mogen spacen
Tombs - Winter Hours
Hoe indrukwekkend de opener "Gossamer" er ook in knalt, de vermoeidheid slaat al snel toe als blijkt dat het vooral Neurosis en Isis zijn die je eigenlijk hoort. Zoals bij zoveel bands tegenwoordig. Het betekent log, zwaar, onderhuidse melancholie, opgekropte agressie. Dat hebben we inmiddels wel gehoord, dacht ik zo. Tombs kan echter meer, want track twee "Golden Eyes" gaat er plots op black metal snelheid vandoor. Als die black metal dan ook nog wordt gekoppeld aan hardcore-achtige vertragingen en een doomriff die zo van Boris had kunnen zijn, is de verrassing wel compleet. Voeg er nog wat post-rock, sludge en shoegaze bij, en je hebt in ieder geval een afwisselende metalplaat. Maar is het ook goed? Dat blijft ook na meerdere beluisteringen de vraag. Hoe afwisselend qua stijlen het ook mag zijn, de lappendeken wil maar geen geheel worden. Daar komt nog eens bij dat er zoveel stijlen worden gebruikt zonder dat n stijl echt goed wordt gedaan. Wat meer focus en wat minder stijloefeningen waren zonder meer erg welkom geweest. Nu blijft het hangen bij 'knap gedaan hoor jongens, maar waar zijn jullie nu echt goed in?'
File: Tombs - Winter Hours
File Under: Knap gedaan hoor jongens, maar waar zijn jullie nu echt goed in?
Morkobot - Morto
Toe maar, je album aankondigen als laatste deel van je eerste trilogie. Het lijkt wel een fantasy boekenreeks. Maar goed, met pretenties is natuurlijk niets mis als ze ook worden waargemaakt. Morkobot probeert het met twee bassisten en een drummer, in drie lange instrumentale nummers. En ja, dat lukt eigenlijk heel goed. Natuurlijk hebben de lage tonen de overhand, maar de gitaar wordt nergens gemist. Integendeel, de overvloed aan basfrequenties heeft een sterk effect op de al aanwezige donkere, bijna nihilistische sfeer van de experimentele composities. Sunn o))) is een naam die hier een daar komt bovendrijven uit de inktzwarte modderpoel, maar het geheel is veel dynamischer dan bij de dronende monnikspijen. Ook Zu komt soms om de hoek van de donkere steeg kijken, maar zo jazzy en improviserend wordt het bij Morkobot nergens. En hoe langer je luistert, hoe meer blijkt dat het Italiaanse drietal een erg indrukwekkende plaat hebben gemaakt, vol doem, dwarsigheid, experiment en passie, die ook zonder enige referentie erg goed overeind blijft. Heerlijke plaat.
File: Morkobot - Morto
File Under: Doem + dwarsigheid maken de pretenties meer dan waar
Humcrush - Rest at World's End
Opener "Stream" probeert je nog even op het verkeerde been te zetten - namelijk dat van expressieve, chaotische hak-op-de-tak improvisatie zonder al teveel lijn - maar vanaf het tweede nummer is het duidelijk: dit is niet je gemiddelde doorsnee improvgroep. Neen, Humcrush - bestaande uit Stale Storlokken van Supersilent en Thomas Stronen van Food - is een improvduo met gevoel; ingehouden, aandacht voor elkaar, eigen ego's naar de achtergrond. Het zorgt voor prachtige gemproviseerde drums-keyboard duetten die helemaal niet gemproviseerd lijken, zo logisch en mooi klinkt het hier. Storlokken zorgt met zijn typerende, altijd herkenbare keyboardpartijen voor een overduidelijk Supersilent-link - nooit erg natuurlijk - maar het is Stronen die nog meer indruk maakt: hij gebruikt zijn drumkit zowel ritmisch als melodisch, speelt zo strak als een metronoom, en tikt op atypische wijze op alles wat los en vast zit. Zeer creatieve drummer. Met zijn tween laten ze Humcrush klinken als een vijfmansband zonder dat het ook maar n moment geforceerd overkomt. Mooiste van alles is echter nog dat ze samen zorgen voor prachtige,soms zelfs ontroerend mooie on the spot gecomponeerde composities. En dat is iets wat niet veel improvbands waar kunnen maken.
File: Humcrush - Rest at World's End
File Under: Mooi ingehouden improvisaties
Svarte Greiner / Xela
The Horror!! The Horror!!! Nee, zo slecht zijn de nieuwe albums van ambient/soundscape grootheden Svarte Greiner en Xela niet; verre van zelfs. Nee, het slaat op de muziek: in beide gevallen zo angstaanjagend als angstaanjagend kan zijn. Neem nu Svarte Greiner met zijn nieuweling Kappe: zwarter en donkerder vind je je ambient vrijwel nergens. Ook niet bij bijvoorbeeld collega-Noor Deathprod, die nu niet bepaald bekend staat om zijn hoopgevende melodien en troostrijke geluidsvelden. Maar daar is tenminste wel melodie; Svarte Greiner doet het zonder. Een ijzige, inktzwarte aaneenschakeling van dissonante klanken, vol holle echo's en stiltes die evenveel zeggen als de geluidserupties. Je fantasie gaat hoe dan ook met je op de loop tijdens de beluistering, om uit te komen bij levenloze slagvelden, donkere, bloederige kelders, apocalypsen, vagevuren. Geen prettige beelden, geen prettige klanken. En ja: gezellig is anders, maar dit is geweldige muziek, fascinerend van de eerste tot de laatste ijzingwekkende noot. Brrr.
Hetzelfde geldt voor Xela (aka John Twells, mede-eigenaar van Type, de maatschappij waar deze twee platen op uitkomen). Xela geeft ruiterlijk toe erg benvloed te zijn door ouderwetse horrorfilms, en de muziek op op In Bocca Al Lupo is net als voorganger The Dead Sea een eerbetoon aan die films, die muziek, die atmosfeer. Dat lukt hier nog beter dan bij die vorige: geen hoop, geen toekomst, niets dan eeuwigdurende zwartheid. In dit geval laat Xela zich door (de geschiedenis van) de Gristelijke religie inspireren, maar als het als de soundtrack voor de apocalyps was gepresenteerd had ik het ook geloofd. Opmerkelijk is echter dat Xela vier albums geleden is begonnen als zachtmoedige, hoopvolle IDM-ambient-artiest met zijn prachtige For Frosty Mornings and Summer Nights (2003), om die plaat op te volgen met de shoegaze/nu-gaze van Tangled Wool (2004). Zo totaal anders dat je een andere artiest vermoedt, maar dat terzijde. Het doet niets af aan de kwaliteit van de superieure horror-ambient van deze nieuweling. En als Xela op het laatst dan ook nog gaat flirten met Wolf Eyes-achtige noise is het feest helemaal compleet. Het wachten is nu op een samenwerking tussen Svarte Greiner en Xela. Dat zal me een fijn plaatje worden.
File: Svarte Greiner - Kappe
File Under: Het einde van de wereld is nabij
File: Xela - In Bocca Al Lupo
File Under: Het einde van de wereld is gearriveerd
Monno - Ghosts
Doom metal lijkt een beperkte, nogal ingekapselde, isolationistische muzieksoort met zijn trage tempi en sombere sferen; meer is het niet volgens criticasters. Dat het echter ook de basis kan zijn voor waanzinnige zoektochten naar het experiment in alle soorten en maten begint steeds beter bekend te worden, gelukkig. Neem nu het Zwitsers-Canadese duo Monno; op de vorige albums nogal operend in de freejazz/noise hoek, maar nu op nieuweling Ghosts nadrukkelijk referend aan extreem zware doom metal. Noem maar op: traag voortdenderende drums als mokerslagen, ultralang aangehouden gitaarakkoorden die uitwaaieren in pure feedback, en als klap op de vuurpijl ook nog van die onmetelijk diepe grunts die rechtstreeks uit de hel lijken te komen. Niks geen melodie of lichtstraaltjes, maar puur nihilisme, inktzwarte depressies en een troosteloosheid die alle hoop vernietigt alsof er nooit meer een morgen zal bestaan. Als dan ook scheurende saxofoons voor nog meer dissonanten zorgen is het geluk compleet.
File: Monno - Ghosts
File Under: Waanzinnig op meerdere fronten
Murcof - The Versailles Sessions
Hoewel ik een groot liefhebber ben van ambient, avant-elektronica, soundscapes en noem die vage benamingen allemaal maar op, heeft de Mexicaanse artiest Murcof me nooit echt kunnen boeien. Waarom weet ik ook niet, de muziek zelf voldoet aan elk muzikaal criterium in het genre; de connectie heb ik echter nooit gevoeld, het maakte allemaal weinig bij me los. Kan nooit de bedoeling zijn geweest. 'Tussendoortje' (en dus niet de echte opvolger van voorganger Cosmos) The Versailles Sessions - gemaakt voor een multimedia festival in Versailles - lukt het plotsklaps wl. Ineens vallen de geluiden op de juiste plek en wordt het genotscentrum in uw recensent zijn brein sterk aangesproken. Verantwoordelijk hiervoor is het samenspel van klassieke instrumenten uit de barokperiode (17e eeuw) in combinatie met hedendaagse digitale manipulaties: vervormde violen, wijd echonde fluiten, een angstaanjagend mooie mezzosopraan, ruis, bijna-stilte; prachtig prachtig prachtig! Fascinerend hoe barokinvloeden de modern-klassieke composities van Murcof worden binnengeloodst, maar nog meer: het komt nu wel aan, het raakt me, waar dit voorheen nooit echt lukte. Over het waarom zou ik nog kunnen dooremmeren, maar dat doe ik maar niet; ik geniet liever nog even verder van The Versailles Sessions.
File: Murcof - The Versailles Sessions
File Under: Het Franse Francje is gevallen
File Audio: [ MySpace]
Binario - Binario
De lijn tussen genspireerd improviseren en oeverloos jammen is erg dun; eenieder die dat zelf met zijn of haar eigen bandje weleens geprobeerd heeft weet waar ik het over heb. Space- en krautrock leunen op lange, psychedelische passages, en waarom de artiest er nu wel in slaagt om een lange improv-sessie boeiend te houden en de ander niet, is nog niet zo makkelijk te zeggen. Binario is een Braziliaanse band die graag op psychedelisch uit de hoek wil komen, en zich laat inspireren door de bekende namen uit die wereld, maar die tegelijkertijd de Zuid-Amerikaanse herkomst laat doorschemeren. Interessant gegeven, want psychedelica koppelen aan latin kan heel fijn zijn (The Mars Volta bijvoorbeeld); en als er ook nog potjes funk en jazz worden gekookt kan er lekker gesmikkeld worden. Toch? Niet helemaal dus, want zoals ik al was begonnen: de scheidslijn tussen boeiend en oeverloos is erg smal. Voor Binario soms te smal. Lekkere Zuid-Amerikaans gekruide riffjes en ritmes worden gekoppeld aan dissonanten, waarna er in elk nummer plaats wordt gezocht en gevonden voor expressie en sfeer. Prog en breed uitwaaierende jaren tachtig synths mogen ook nog langs komen en hebben wel degelijk de potentie om het Binariofeestje op te leuken. Tot zover niets dan goeds. Alleen: er zijn minstens even veel missers als rake doelpunten. Onnavolgbaar als een typisch Braziliaanse voetballer schiet de band alle kanten op - het plezier spat er overvloed van af - maar teveel passages willen maar niet boeien of gaan gewoon de verkeerde kant op. En dat is jammer, want zelden wordt er zoveel potentie getoond op de vierkante meter. Iets meer focus moet een wereldplaat opleveren, dat kan bijna niet anders.
File: Binario
File Under: Braziliaans eclectisme
File My Space: [alhier]
Ezra Jacobs / Bas van Huizen / Puin + Hoop
Driemaal Nederlandse avantgarde. Ezra Jacobs studeert nog aan het instituut voor sonologie, en dan weet je al een beetje in welke richting je moet denken: serieuze geluidsexperimenten, ruis, electro-akoestiek. Zo abstract als muziek maar zijn kan. Moeilijk spul dus hier Diffusiedrang, ook al omdat er nagenoeg geen sprake is van melodie. Nee, Jacobs lijkt geluiden uit de ether op te vangen, om die vervolgens te bedelven onder dikke lagen ruis, storing en andersoortige dronegeluiden. Niet echt heel dynamisch wat betreft volume (want veelal bepaald niet zacht), ook niet echt mooi te noemen, maar wel behoorlijk fascinerend. Vooral cerebraal gezien dan, want gevoelsmatig is het moeilijk aan te sluiten bij de sonische exploraties van Jacobs. Toch is het erg prettig laagjes afpellen in de geluidsbrei.
Bas van Huizen blijft op Anachronistenmist op ietwat bekender terrein, want hij houdt wat meer van melodie en compositie. Op Last.FM staan referenties als Xela, Tim Hecker en Fennesz; niet de minsten, maar in het geval van Van Huizen niet onterecht. Sterker nog, Van Huizen doet niet onder voor Xela of Hecker (Fennesz blijft natuurlijk nog even onbereikbaar) als het op composities aankomt; al loopt hij qua originaliteit uiteraard niet voorop, want glitch en overslaande cd-spelers kennen we al uit de jaren Oval. Niettemin staan de technieken en geluiden geheel in dienst van melodie en sfeer, een sfeer die meestal droef en melancholiek is en dus goed aansluit bij de voorkeur van uw recensent. Fantastisch mooie plaat, dit Anachronistenmist, een plaat die meer aandacht verdient dan hij krijgt. Verplichte kost voor liefhebbers van bovengenoemde namen, maar ook van Stars of the Lid, William Basinski, Machinefabriek, Labradford en Pan*American.
Van Puin + Hoop waren we vorig jaar al flink onder de indruk met hun eigenwijze vorm van improv en drones, en ook nu weer op het prachtig getitelde Waarschoonlijk gaan we weer plat. Terwijl het nu toch andere muziek betreft dan die eerdere releases: voorheen vrije improv waarbij de leden elkaar niet eens hoorden (en dan toch mooi kunnen dronen, ik geef het je te doen), nu meer gestructureerd en gedisciplineerd. Weliswaar nog steeds ingehouden, maar duidelijk songgerichter. Een riff wordt herhaald en herhaald, er komen geluiden bij, er gaan geluiden af, en ondertussen word je steeds verder erin gezogen en kom je er uiteindelijk achter dat je de ruimte aan het verkennen bent liggend tussen het lange gras in een appelboomgaard; dat gevoel. Op het laatst van de 25 minuten durende compositie komen er zelfs drums en piano voorbij en lijkt het bijna een soort space-post-rock te worden waarbij de naam Yume Bitsu maar niet uit mijn hoofd wil gaan. Indrukwekkend staaltje.
File: Ezra Jacobs - Diffusiedrang
File Under: Cerebrale electro-akoestiek
File: Bas van Huizen - Anachronistenmist
File Under: Juweel die meer aandacht verdient
File: Puin + Hoop - Waarschoonlijk
File Under: Even mooi en origineel als de titel
Jaarlijst 2008: Bas
1. Krallice - Krallice
2. Fennesz - Black Sea
3. The Mars Volta - The Bedlam In Goliath
4. Portishead - Third
5. Asva - What You Don't Know Is Frontier
6. Motorpsycho - Little Lucid Moments
7. Machinefabriek & Jan Kleefstra - Piiptsjilling
8. Leviathan - Massive Conspiracy Against All Life
9. Kathleen Edwards - Asking For Flowers
10. Earth - The Bees Made Honey In The Lion's Skull
Krallice / Fennesz
Dan mag er nog zo'n grote stapel promo's op een recensie liggen te wachten, File Under mag toch echt niet verstoken blijven van recensies van de twee beste albums van het jaar: Krallice en Fennesz. Twee nogal verschillende dingen zo op het eerste gezicht, want de ene maakt een epische, avantgardistische versie van blackmetal, en de ander is wellicht de beste ambient-glitch-geluidskunst-artiest van de wereld. Toch, behalve dat ze verantwoordelijk zijn voor nummers 1 en 2 van mijn jaarlijst, hebben ze eigenlijk nog wel meer gemeen. Beide artiesten houden namelijk erg van melodie, en dan liefst van de ontroerende, mooie soort. Ook houden ze allebei er van om die prachtige melodien te verbergen: in waanzinnige kluwen mitrailleurriffs (Krallice) of onder dikke wolken digitale ruis (Fennesz). Het is dus goed zoeken en veel doorzetten op Krallice en Black Sea, want makkelijke plaatjes zijn het niet.
Krallice doet acht tot zestien minuten over hun songs, waarbij nu eens geen aandacht wordt geschonken aan boosaardigheid en corpsepaints, maar alleen aan riffs, riffs en nog eens riffs. Blackmetal als vorm, puur voor de muziek en niet voor imago. Wat overblijft zijn zes lange blackmetalsongs met hypermelodieuze riffs op topsnelheid gespeeld, en dermate van complex van opzet dat een akkoordenschema zelfs op deze duizelingwekkende snelheid er soms meer dan een minuut over doet om weer van voor af aan te starten. Drums en zang hebben een ondersteunende maar wel belangrijke rol, maar gitaristen Mick Barr en Colin Marston verdienen standbeelden voor hun ongekend inventieve maar bovenal waanzinnig mooie riffs. Had ik het al gehad over de riffs? En luister vooral door tot het einde, want afsluiter "Forgiveness in Rot" zijn de mooiste zestien minuten muziek van 2008.
Bijna even mooi is Fennesz, de Oostenrijkse laptopper. Net zo melodieus als de bovenstaande blackmetallers, maar de vorm is nogal anders. Net als op zijn voorgangers Endless Summer en Venice schrijft Christian Fennesz mooie, ontroerende liedjes met behulp van gitaar en keyboard, en maakt er vervolgens desolaat mooie abstracte geluidskunst van door alles door de laptopmangel heen te halen. Dat doen wel meer mensen, maar niemand die de essentie van de melodie zo goed weet te behouden te midden van soms zelfs vrij harde noise als Fennesz. Beter of slechter dan zijn vorige werk zijn futiele vergelijkingsvragen, en doen totaal niet ter zake als je gewichtloos wegzweeft bij "Vacuum", of elk ander liedje eigenlijk. Onovertroffen in zijn soort en maar door n andere artiest overtroffen buiten zijn soort dit jaar.
File: Krallice - Krallice
File Under: Ontroerend mooie liedjes in blackmetal-vorm
File: Fennesz - Black Sea
File Under: Ontroerend mooie liedjes in ambient-glitch-vorm
Machinefabriek & Jan Kleefstra - Piiptsjilling
De Friese taal is voor een Limburger (zoals ondergetekende) een niet te volgen, surrealistische reeks van klanken die af en toe een familiaire toets beroert; het klinkt minstens even Scandinavisch als Nederlands. Wellicht is het daarom dat de voorgedragen gedichten van Jan Kleefstra zo goed passen bij de prachtig meanderende ambient van Machinefabriek. Deze laatste doet het hier iets opener en vriendelijker dan we van hem gewend zijn, en eigenlijk staat hem dat heel goed. Van mooi melancholiek via desolate leegheid tot uiteindelijk kille dreiging en weer terug; zo is de machtig mooie compositie opgebouwd. 32 minuten pure pracht met open gitaarnoten, ijzingwekkende drones en echonde knispers en glitches; een waarlijk subliem droomlandschap waarover Kleefstra zijn pozie mag voordragen. En zoals gezegd versta ik er geen zak van (de teksten staan uitgeschreven in Fries, Nederlands en Engels in het boekje als je het echt wil weten), maar de onderkoelde somberheid in de stem en licht bevreemdende klanken passen wonderwel perfect bij de muziek. Denk aan Julian Cope tijdens "My Wall" bij Sunn o))), maar dan minus de onderliggende waanzin. Zo is Piiptsjilling op alle fronten bijna onwerkelijk mooi; een hoogtepunt in het toch al zo prachtige oeuvre van Machinefabriek.
File: Machinefabriek & Jan Kleefstra - Piiptsjilling
File Under: Jaarlijstmateriaal
Regenorchester XII - Town Down
Het probleem met 'superbands' is dat de verwachtingen vrijwel altijd te hoog gespannen zijn. Neem nu Regenorchester XII, het samenwerkingsverband tussen Franz Hautzinger, Christian Fennesz, Otomo Yoshihide, Lux Ex (The Ex) en Tony Buck (The Necks). Grote namen. En dan wordt er ook nog gekoketteerd met de bewering alsof het allemaal klinkt als Miles Davis in de jaren zeventig, en laat hij nu juist een van mijn favorieten zijn. Dat kan natuurlijk nooit goed gaan. Nu ja, het gaat eigenlijk best wel goed, maar niveau jaren zeventig Miles is uiteraard onhaalbaar. En het geheel is ook zeker niet meer dan de som der delen. Wat Regenorchester XII echter wel is, is een behoorlijk interessante jazz/improv-band, die zich niet zozeer richt op vrije expressie als wel op sfeer en soms zelfs groove. Fennesz en Yoshihide - toch vooral bekend als abstracte geluidskunstenaars - nemen hier met name de elektrische gitaar ter hand en doen dat met verve. Korte soli, breed uitwaaierende scheurgitaren, massieve geluidsmuren; het zit er allemaal in. Buck en Ex vallen op door de voor improv en jazzbegrippen behoorlijk zware basis, waarbij ze niet onderdoen voor zware rock of zelfs metal. Hoofdprijs gaat echter naar de (inderdaad soms Miles-achtige) trompet van opperhoofd Hautzinger, die zijn geblaas door allerhande effectapparatuur laat galmen, maar altijd mooi en gevoelig blijft klinken. Al deze lovende woorden zijn echter vooral van toepassing op de meer geconstrueerde en groovende gedeeltes van de muziek; als het richting vrije improvisatie gaat is het resultaat niet altijd even boeiend en klinkt het soms net teveel als vrijblijvend gepiel. En dat is wel frustrerend, want er had hoorbaar meer ingezeten. Met meer tracks als "37rd Rainday" en "Sand" had ik zelfs het woord jaarlijst in de mond genomen. Maar ja.
File: Regenorchester XII - Town Down
File Under: Improv-superband waarbij de som uit de delen niet goed uitkomt
File Audio: [Delis]
Grails - Doomsdayer's Holiday
Als je zo de internetrecensies van de nieuwe Grails plaat leest, gaat het overal over het "feit" dat het een van de weinige post-rockbands is die hun boodschap in popformaat kunnen overbrengen; met andere woorden dat ze geen tien minuten nodig hebben om tot goede post-rock te komen zoals zovele anderen wel. Maar ja, al die recensies hebben het fout. Want post-rock op popformaat kan nooit dezelfde impact hebben als de lange crescendo's van de Godspeed etceteras, Mogwais, Explosions in the Skys en wat dies meer zij. Dus zijn de korte songs van Grails dan nog wel een voordeel? Dacht het niet. Zelfs nu de muzikale richting enigszins is aangepast hoop je constant op meer tijd, op meer geduld. Maar nee, helaas. De muzikale richting loopt overigens nog steeds naar post-rock toe, maar kent de nodige zijpaden: stapjes richting metal en doom a la Earth en Sunn o))), loopjes naar de vroege Pink Floyd en Led Zeppelin, voortdronend richting zowel het Midden- als Verre Oosten. Gigantisch interessant allemaal, maar elk idee vraagt om langdurigere uitwerking. Vergeet de compacte songs, durf uit te wijden! Dat gevoel, alsook het feit dat de gemproviseerde passages niet overal even boeiend zijn, zorgt ervoor dat Doomsdayer's Holiday niet de machtig mooie bijna-klassieker is die het wel had kunnen zijn. Toch jammer.
File: Grails - Doomsdayer's Holiday
File Under: Een schop onder hun kont verdienen ze, want dit had veel beter kunnen zijn. Eikels.
File Audio: [GrailSongs]
Kiss The Anus Of A Black Cat / Jackie-O-Motherfucker
Tweemaal avantgardistische folk, tweemaal anders. Tweemaal rare bandnamen trouwens ook; vooral het oerlelijke Kiss The Anus Of A Black Cat ligt 'goed' in het gehoor. Om met die band te beginnen - nou eigenlijk is het geen band. Het is de Belg Stef Irritant met zijn vrinden die nu en dan mogen opdraven. Die mogen dan opdraven in lange, dreigende doomfolkliederen, vol drones en inktzwarte stemmingen. Irritant zingt er op eightieswave-achtige wijze overheen, hetgeen ook al niet vrolijkmakend is. Maar dat is ook niet de bedoeling van Kiss etc, neen, dit is loodzwaar en louterend, op het nihilistisch depressieve af. Afsluiter "Miserere" is dan plots weer een open klinkend folkliedje; weliswaar niet vrolijk, maar zonder de bombastische drones van de eerste twee exploraties wordt het wel een beetje te gewoontjes. Hoewel de laatste twee minuten dan weer fenomenaal zijn. Fascinerend plaatje, maar het gevoel bekruipt me dat Irritant nog niet op de top van zijn kunnen is. Ben benieuwd naar het vervolg.
Dat ben ik dan weer niet bij freakfolkers Jackie-O-Motherfucker. Vaandeldragers van de Amerikaanse experimentalisten heten ze te zijn. Vaandeldragers van de gemakzuchtige lapschwanzen noem ik ze. Waarom? Omdat ze menen dat het boeiend is als ze vals zingen. Omdat ze menen dat het boeiend is als ze vrij improviseren terwijl ze nauwelijks een fatsoenlijke noot uit hun instrument kunnen halen. Omdat ze menen dat het boeiend is als de improvisaties totaal doelloos voortduren. Omdat ze de toch al barre liveprestaties ook nog eens slecht op band zetten, en het met een kutgeluid uit durven te brengen. Daarom. Vreselijke band.
File: Kiss The Anus Of Black Cat - The Nebulous Dreams
File Under: Dronende doomfolk
File: Jackie-O-Motherfucker - Freedom Land
File Under: Kattengejank is mooier
Susanna - Flower of Evil
De Noorse Susanna Wallumrd heeft een uniek talent. Behalve dat ze zelf erg mooie liedjes kan schrijven, kan ze de meest uiteenlopende covers laten klinken alsof ze speciaal voor haar zijn geschreven. Dat was al zo op de eerste en (vooral) tweede plaat van Susanna and the Magical Orchestra, waar ze onder meer "Jolene" (Dolly Parton) en "It's a long way to the top" (AC/DC) totaal eigen maakte. Op haar tweede soloplaat is dit weer zo: twaalf van de veertien liedjes zijn bekend van andere artiesten, en toch klinkt elke song hier alsof het zo heeft moeten zijn. Of het nu gaat om Thin Lizzy, Abba, Prince, Tom Petty, Nico, Black Sabbath of Will Oldham (die hier trouwens nog twee liedjes meezingt), allemaal klinkt het als Susanna. En Susanna klinkt pijnlijk melancholiek, licht dreigend, ingehouden intens. Dat was zo op de eerdere albums, en dat is nu nog steeds. Wat dat betreft is er niets nieuws onder het bleke Noorse zonnetje, maar dat maakt geen hol uit. Want potdomme, ook nu klopt alles weer: haar adembenemende stem - beheerst, onderkoeld, bomvol emotie -, de productie - open, ruimtelijk, natuurlijk -, de begeleiding - Susanna's piano, minimale drums, ambientesque gitaarpartijen. Niet normaal hoe alles hier op zijn plek valt. En dan kan ik wel zeuren over geen nieuwe dingen en zo, maar dat is toch nutteloos als Susanna haar mond opendoet. Flower of Evil is haar zoveelste meesterwerk op rij. Je weet wat je moet doen.
File: Susanna - Flower of Evil
File Under: Susanna is God
File Audio: De hemel
Max Richter - 24 Postcards in Full Colour
"Who says ringtones have to be so bad?", vraagt Max Richter zich af. Dat kan dus beter, vindt-ie. En hij voegt meteen de daad bij het woord, want zie hier: 24 Postcards in Full Colour. Even een korte introductie: Richter is een van de meest begaafde componisten van neoklassiek, en weet dit bovendien te combineren met verstilde, moderne elektronica. Zijn vorige twee fantastisch mooie albums (The Blue Notebooks en Songs From Before) zijn gevuld met diep melancholische strijkers, desolate pianonoten en zachtjes glitchende electronica, waarbij de lange epische stukken worden afgewisseld met schitterende miniatuurtjes. Intens en zwaarmoedig, ergens tussen Arvo Prt, Erik Satie en Boards of Canada in. Voor 24 Postcards in Full Colour laat Richter de lengte helemaal links liggen en concentreert zich op maximaal effect in minimale tijd, allemaal met als doel op zijn eigen manier aan te kunnen sluiten bij de hedendaagse ringtonecultuur. Is dat gelukt? Qua vorm zeker, want: 24 miniatuurcomposities in nog geen 35 minuten. Qua inhoud ontstijgt hij echter zijn eigen concept, want ook zonder ringtone-achtergrond raak je onder de indruk en moet je elke song wel weer een nieuw pakje papieren zakdoekjes opentrekken om je zilte tranen weg te vegen. Alsof de vorm Richter ertoe heeft aangezet om alle overbodige noten en herhalingen weg te halen, blijven alleen de meest essentile melodielijnen over, in zijn puurste vorm. In het begin lijkt alles door de korte tijdsduur ietwat te fragmentarisch van opzet, maar uiteindelijk blijkt het een van de grootste kwaliteiten van de plaat: je blijft hunkeren naar meer, naar nog meer melancholie, nog meer diepte, nog meer schoonheid. En die hunkering is zeer eenvoudig te bevredigen door de repeatknop in de drukken. En nog een keer. "To ringtone or not to ringtone" blijft natuurlijk de vraag, maar 24 Postcards in Full Colour is hoe dan ook een van de meest essentile platen van 2008.
File: Max Richter - 24 Postcards in Full Colour
File Under: Alle 24 meer dan goed
File Audio: [maxrichtermusic]
Growing - All The Way
Growing, dat was toch die ambient/drone band? Met dat dreigende totaalgeluid? Opgebouwd uit overstuurde gitaren zonder ooit zo heavy als Sunn o))) te worden? Dat dacht ik ook ja. Mooie dingen in het verleden van gehoord. Maar nu niet meer, want de band heeft teveel naar die olijke mallerds van Black Dice geluisterd: lekker klooien met gitaar en analoge synth, beetje aan de knopjes draaien, en klaar. Delay en loops zijn ook leuke speeltjes, dus die gooien we er ook in. En dan liefst zonder visie, zonder vooropgezet plan, nee: het moet wel spontaan blijven, vrije expressie enzo. Daar is Black Dice aan ten onder gegaan - na het superieure "Conetoaster" is er nooit meer een fatsoenlijke noot uit hun machines gekomen - en dat is met Growing nu ook gebeurd. Niks geen donkere drones of mooie ambient, alleen maar vrijblijvend gepiel zonder visie, zonder het 'heilige moeten'. Nee, gewoon klooien omdat het kan, omdat ze tijd over hadden. En dan blijkt er ook nog een platenmaatschappij die het uit wil brengen. Tja.
File: Growing - All The Way
File Under: Richtingloos gepiel
File Audio: [Growing-Space]
Coffins - Buried Death
(Bij de slager, deel 2)
"Hallo slager, ik heb zin in een lekker stukje vlees."
"Zeker meneer, wat kan ik voor u betekenen?"
"Nou, ik zoek iets wat ik jaren geleden heb gehad; smaakte ongelooflijk lekker, maar het lijkt de laatste jaren wat uit de mode te zijn geraakt".
"Nu maakt u me nieuwsgierig, wat mag dat dan zijn?"
"Dat zal ik u vertellen: een grote bout, met veel vet eraan, druipend van het ranzige bloed, en dan lekker lang afgehangen zodat de korsten bijna beginnen te schimmelen. En het mag niet netjes worden afgesneden of uitgebeend met een scherp slagermes, nee, het moet echt botte-bijl-werk zijn."
"Ah, meneer is een connaisseur? Ik moet zeggen dat er al jaren niet al teveel vraag naar is, ik heb het dan ook niet meer in de vitrine liggen. Maar achter, in mijn niet gekoelde, zonovergoten glazen aanbouw heb ik nog wel het een en ander hangen. Vooral voor eigen gebruik tot nu toe, maar ik zal het graag met u delen."
"Echt? Geweldig! Vroeger, toen de restaurants van Hellhammer, Celtic Frost en Venom nog open waren ging ik geregeld langs om eens aan een rottend bot te knagen; later kon dat alleen nog maar bij traiteurs van Autopsy en Unleashed."
"Klopt als een bus, maar nu heb ik in het Japanse ras Coffins een waardige opvolger gevonden voor dat onheilige rottende vlees van weleer. Het zal wellicht geen grote mensenmassa's naar mijn zaak trekken - daarvoor is smaak net wat te eenzijdig - maar als ik er al n iemand zoals u gelukkig mee kan maken zal ik het blijven importeren."
"En ik zal blijven komen - niet wekelijks, maar dan toch zeker maandelijks. Bedankt slager!"
File: Coffins - Buried Death
File Under: Lekker rottend vlees is niet vies
File Audio: [ MySpace]
Scorch Trio - Brolt
Als ik naar de programmering van North Sea Jazz kijk word ik nooit erg vrolijk. Het zou een jazzfestival moeten zijn, maar staat voor het grootste deel vol met soul, funk en fusion. Erg glad allemaal; en de echte jazz die er speelt is meestal ook van de gladgestreken soort. Zal best gezellig zijn allemaal, maar met muzikale durf heeft het niets te maken. En dat is toch wat jazz moet doen: de muzikant n de luisteraar constant uitdagen, de diepte ingaan, exploreren van onontgonnen gebied. Gelukkig hebben we het Scorch Trio nog. Dit Noors/Finse trio toont moed, durft uit de ingesleten vaargeulen te sturen, en komt zo uit in een gebied waar iemand als Jimi Hendrix te vinden zou zijn geweest als hij zich had laten leiden door de freejazz van Coltrane en de 1970 live albums van Miles Davis. Een powertrio dus dat rockintensiteit en dito volume koppelt aan de vrije improvisaties van freejazz. Hoor die grandioos dissonante, alle kanten op scheurende gitaar van Raoul Bjrkenheim; laat je leiden door het tegelijkertijd ruwe en subtiele baswerk van Ingebrigt Haker Flaten; ga knock-out door het alles omver denderende drumwerk van Paal Nilssen-Love. Alle drie beter dan superlatieven kunnen uitdrukken, maar besef dan dat hun samenspel alles nog veel en veel mooier maakt. Dit, lieve mensen, is waar jazz ook toe in staat is: een gedurfde, harde, rauwe en tegelijkertijd subtiele, luide en nogal rockende vorm van vrije improvisatie, zonder dat het ook maar n moment oeverloos gepiel in de ruimte wordt.
File: Scorch Trio - Brolt
File Under: Jazz!! En hard!!! En goed!!!!
File Audio: [ MySpace]
Enslaved - Vertebrae
Noem me een purist, maar als n genre zich slecht laat mengen met andere stijlen, is het wel blackmetal. Helaas denken veel mensen daar anders over. Als die mensen ook nog muzikant zijn krijg je van die wannabe onheilige gedrochten als van Keep Of Kalessin. Of de voorgaande platen van Enslaved, ISA en Ruun. Niet echt slecht, maar verre van overtuigend door het geforceerde gemix van stijlen die maar niet willen emulgeren. Blackmetal moet "tr00" en "kvlt" zijn. En dat is Enslaved op nieuweling Vertebrae weer bepaald niet. Want wat krijg je van de Noren: blackmetal, prog, melodieuze rock, blackmetal-gegil, cleane vocalen. In bands uigedrukt: oude Enslaved maar dan gelardeerd met (een grote dosis) Opeth, Pink Floyd en Rush. Zelf noemen ze ook nog Tool, maar dat mochten ze willen. Is dat allemaal erg? Ja. n Opeth heb ik meer dan genoeg aan, Pink Floyd heeft na 1970 alleen maar saaie kutplaten afgeleverd, en Rush kan toch niet worden benaderd. Laat staan dat het te mixen is met het bekende heksengeschreeuw van blackmetal. En cleane vocalen in deze setting, dan moet je toch minstens zo goed zijn als Mikael kerfeldt, niet dat saaie, emotieloze geblaat op deze plaat. Als er dan uiteindelijk hier en daar plots toch nog lekker geblackmetalt wordt, is er een nauwelijks een greintje agressie of bruutheid te vinden; het blijft allemaal zo braaf en netjes. En dat is vreemd, want toen half Enslaved eerder dit jaar in Trinacria opdook was er bruutheid en durf in overvloed te horen. Plus veel meer compositorisch vernuft, dat ook. Waarom bij een gelegenheidsproject wel, en bij het moederschip niet? Wie het weet mag het zeggen.
File: Enslaved - Vertebrae
File Under: Geef mij Trinacria maar
File Audio: [ MySpace]
Heaven And - Sweeter As The Years Roll By
Op papier ziet het er zo mooi uit: onderkoelde jazz, ambient, post-rock, experiment, Scott Walker. Zo maar wat dingen die in me opkomen bij beluistering het album van dit Duitse kwartet. Heaven And heten ze. Intrigerende naam, en intrigerende muziek. Zou het moeten zijn. Is het niet. Geen moment wil het boeien. Dronende, percussierijke liedjes met ambientsferen zouden een recept voor succes moeten zijn, maar de muziek haalt nauwelijks een voldoende. Saai, spanningsloos, en vooral te cerebraal. Bedachte moeilijkdoenerij met een kil laboratoriumgeurtje er omheen hangen. Als Einstrzende Neubaut Alexander Hacke dan ook nog eens twee liedjes om zeep helpt met zijn Walker/Bowie-achtige gecroon (laat dat dan over aan de echte meesters) wordt alle overgebleven luisterplezier met chirurgische precisie uit je lijf gezogen. Mensen met masochistische neigingen weten nu wat te doen.
File: Heaven And - Sweeter As The Years Roll By
File Under: Mislukt laboratorium experiment
Osorezan / Jim O'Rourke
Jim O'Rourke. Nogal een druk baasje; voor wat die goede man allemaal gedaan verwijs ik graag naar hier, want zoveel plaats heb ik hier niet. Ik vind hem vooral goed op zijn I'm happy and I'm singing and a 1, 2, 3, 4, een prachtplaat vol elektronica en geluidssculpturen. Kort samengevat kan hij uit de voeten met zowel indiepop als noise, zowel americana als freejazz. En dat laatste is wat je te horen krijgt op van dit album, een heruitgave uit 2006 van zijn project Osorezan. Samen met o.a. Chris Corsano leeft hij zich uit in drie lange improvisaties; soms wordt er mooi voort gedroned, maar meestal freaken ze er behoorlijk op los, waarbij O'Rourke bepaald niet gaat voor notenpielerij maar veeleer kiest voor textuur en noise. Is maar goed ook, want zo'n geweldenaar is hij ook weer niet op gitaar. Is het echt boeiend? Ach. Wat zal ik zeggen. Ze hebben er hoorbaar lol in gehad, en zeker voor freejazz begrippen luistert het lekker weg, maar het 'heilige moeten', de urgentie die zo nodig is om van freejazz meer te maken dan "noise-for-noise-sake", zoals Miles Davis dat zo eloquent verwoordde, ontbreekt volledig. En zo is Mimidokodesuka een leuke aanvulling voor mijn freejazz/improvisatie collectie, maar meer ook niet.
Op Tamper - een reissue uit 1991 - doet O'Rourke het solo en dat doet-ie verdomd sterk. Hier maakt hij zeer indrukwekkende drones, maar dan zonder hulp van laptops of ander digitaal hulpmiddel; het was het pre-digitale tijdperk, weet u nog? akoestische instrumenten worden bespeeld, over elkaar heen gezet, bewerkt op de ouderwetse manier met schaar en plakband, met als resultaat drie lange, donkere elektro-akoestische drones die ondanks dat ze al meer dan 16 jaar oud zijn met gemak de competitie aankunnen met alle hedendaagse meesters. Microtonale verschuivingen houden je continu bij de les, en de verwoestende onderstroom maakt van Tamper een catharsis zonder weerga. Zo wil ik O'Rourke ook nu weer eens een plaat horen maken. Tamper is een vergeten klassieker.
File: Osorezan - Mimidokodesuka
File Under: Freejazz voor de verzamelaar
File: Jim O'Rourke - Tamper
File Under: Verplichte kost voor de droneliefhebber
Avishai Cohen Trio - Gently Disturbed
Ik moet maar direct bekennen: ik ga het Avishai Cohen Trio onrecht aandoen. Mijn excuses daarvoor; maar ik schuif de schuld helemaal op John Coltrane. Ik heb namelijk net het boek 'Ascension' uit, over de zoektocht van Coltrane naar God, over hoe hij dat probeerde te vinden via redelijk traditionele hardbop tot de meest intense freejazz. Natuurlijk ga je tijdens zo'n leestocht ook op zoek naar de bijbehorende soundtrack, dus afgelopen weekend heeft in huize Bas vrijwel alleen maar Coltrane geregend: Impressions, Crescent, Live at Birdland, My Favourite Things, Coltrane, Sun Ship, Interstellar Space. Nou, leuk voor je, zult u zeggen, en dat was het ook. Mooi ook, maar vooral intens en indrukwekkend. Kijk, het punt met Coltrane is dat je met hem de top hebt bereikt; het kan niet beter, het kan niet intenser, het kan niet gevoeliger, het kan niet confronterender. Er kan niets meer bij, zowel lichaam als geest hebben tijd en energie nodig om het te verwerken.
Heeft dit allemaal iets te maken met Avishai Cohen en zijn trio? Muzikaal weinig, hoewel het ook jazz is. Cohen is een Isralische bassist en componist, en maakt met drummer Mark Guillana en de geweldige pianist Shai Maestro (die pas 21 blijkt te zijn) een prettige, lekker luisterbare en melodieuze vorm van jazz met een voorname rol voor compositie, vreemde maatsoorten en de piano van Shai Maestro. Dat laatste is terecht, echt een superieure pianist met een geweldig melodiegevoel. Alleen, het luistert allemaal wel erg makkelijk weg. Te makkelijk. Een trio met bas, drums en piano heeft over het algemeen ook een erg eenzijdig geluid, en dat is hier niet anders, hoezeer de bandleden hun best ook doen. Daarbij mis ik een blazer, en wil het nergens echt vlammen. Is het dan slecht? Of saai? Helemaal niet; Gently Disturbed is een heel fijn plaatje. Maar het is geen Coltrane, en het bevindt zich qua niveau ook niet in de buurt van Coltrane. Een verloren wedstrijd dus. Ik zei toch al dat ik Avishai en consorten onrecht zou aandoen.
File: Avishai Cohen Trio - Gently Disturbed
File Under: Jazz vol onrecht
Nihill - Krach
Black metal staat of valt bij de ongemakkelijke, ziekmakende, intens dreigende en verontrustende sfeer. Kan een band dat gevoel niet overbrengen, dan wordt de relatie van de betreffende blackmetalband en ondergetekende acuut verbroken. En dan kunnen er nog zoveel corpsepaints en bloedcapsules aan te pas te komen, zonder die sfeer blijven het poseurs. De echte echte zwart metalen orkestjes mogen echter blijven; Leviathan, Nortt, Wold, Lurker Of Chalice. Om bang van te worden en o zo geweldig. Voeg er vanaf nu ook maar gerust Nihill aan toe, want hun mengeling van zware, dreigende black metal en donkerder-dan-donkere ambient is behoorlijk indrukwekkend. Zo indrukwekkend zelfs dat de komende twee Nihill-albums op het Hydrahead-label gaan uitkomen. Indrukwekkender is echter nog het feit dat het de band gelukt is om de donkere ambient geen opvullertje te laten zijn, maar een volwaardig en overtuigend aspect in het totaalgeluid. En als dan ook nog blijkt dat de band wellicht (dat is nooit helemaal duidelijk bij blackmetalbands die zich in duistere nevelen hullen) uit Nederland komt, kan er niets anders gezegd worden dat we alleen maar heel blij worden van deze intens zwarte, nihilistische vorm van metal die Nihill voortbrengt. Daar drinken we nog een kelk vol bloed op!
File: Nihill - Krach
File Under: Black metal + dark ambient = marriage made in hell
File Audio: [ MySpace]
A Storm of Light - And We Wept The Black Ocean Within
De albums van Neurosis zijn zonder uitzondering geweldig. Intens, zwaar, diep, met de impact van een meteoor met de afmeting van Parijs. Ervaringen om nooit te vergeten, maar niet om elke dag mee te maken. Zo ben ik nog steeds niet over de dreun heen die Given To The Rising heet. Aan één album per twee a drie jaar heb ik dan ook meer dan mijn handen vol. Josh Graham is de man achter de visuals bij Neurosis, maar hij wil duidelijk meer dan alleen maar wat knoppen en lichten bedienen. Dus start hij wat bands, en komt hij uiteindelijk met A Storm Of Light, en is hij de bandleider die hij blijkbaar al langer wilde zijn. Fijn voor hem, maar ook voor ons? Als je nog een Neurosis erbij kan verdragen wel. Want dat is wat A Storm Of Light is: een tweede Neurosis. Zwaar, continu het pedaaltje "intens" ingetrapt, op zijn tijd wat dynamiek om behalve woede ook melancholie wat binnen te laten, onmetelijk diepe riffs, oerschreeuwen. Maar wel allemaal wat eenvormiger, compositorisch een stuk minder goed, en dus een veel minder diepe impact. Niet dat er niets te genieten valt, maar toch. En aangezien de eerste en betere Neurosis al genoeg uitbrengt om meerdere apocalypsen van bijbehorende monumentale soundtracks te voorzien, is And We Wept The Black Ocean Within vooral erg onnodig.
File: A Storm Of Light - And We Wept The Black Ocean Within
File Under: Neurosis-kopie met kwaliteitsverlies
File Audio: [ MySpace]
Black Gold 360 - Suite 17
Wist u dat...
- Black Gold 360 een elektronisch jazzproject is van de Engelse Nederlander Simon Sixsmith, met hulp van enkele vrinden (waaronder de bassist van Room Eleven)?
- Dit nieuwe album Suite 17alsook het titelloze debuut gratis te downloaden zijn?
- Suite 17 begint met een perfecte mix van abstracte elektronica en even abstracte jazz, en je hiermee zand in de ogen strooit?
- De plaat hierna toch wat voorspelbaardere regionen opzoekt?
- Zowel triphop als nu-jazz dan nooit ver weg zijn?
- Het ook af en toe iets te loungerig wordt?
- Suite 17 op zijn sterkst is als de traditionele jazz op de voorgrond mag treden?
- De saxofoon- en klarinetpartijen van Coen Kaldeway van fantastisch niveau zijn?
- Een Miles Davis-trompet, met mooi lang aangehouden, vibratoloze noten en volle klanken, het geluid behoorlijk had kunnen verrijken?
- Er hier en daar wordt gerefereerd aan sferen die rechtstreeks afkomstig konden zijn van de intelligent drum'n'bass uit de jaren negentig?
- Dat genre met zijn verbijsterende mengeling van jazz, space en minutieus geprogrammeerde beats een veel te vroege dood is gestorven?
- Het geheel af en toe wat te glad en vrijblijvend wegglijdt richting Kruder & Dorfmeister en aanverwanten?
- Uw recensent graag wat meer dissonanten en spannende ritmiek had willen horen?
- Het soms ook doet denken aan de schitterende soundtrack van de film Out of Sight (uw weet wel, met Clooney en Lopez)?
- Suite 17 met afstand het best klinkt in de late uurtjes met gedempte verlichting?
- De plaat bij daglicht aan enige zeggingskracht verliest?
- Het desondanks toch verplichte kost is?
- Dat niet alleen is omdat het vrij te downloaden is, maar ook gewoon een goede en mooie plaat is geworden?
File: Black Gold 360 - Suite 17
File Under: Vrije muziek
File Audio: [ MySpace]
Keep of Kalessin - Kolossus
Een dik half jaar geleden heb ik ze gezien en gehoord, dit Keep of Kalessin. Ze stonden geprogrammeerd samen met Enslaved en Shining; deze laatste band was mijn voornaamste doel, de andere twee kreeg ik erbij. Had van mij niet gehoeven. Shining, hoewel maar 25 minuten, was fenomenaal en overweldigend met hun mix van metal, jazz, avantgarde en prog. Toen had ik naar huis moeten gaan, maar ik vond 100 km rijden voor 25 minuten muziek kwantitatief gezien wat overdreven. Het werd uiteindelijk in totaal 45 minuten muziek, want na 20 minuten Keep of Kalessin ging ik graag naar huis. Posers waren het, wannabe blackmetallers die hun gestileerde evil imago erg hoog in het vaandel hadden staan. Veel eyeliner, glimmende pakjes. En dan ook nog erg eenvormige, zeer brave standaard blackmetal spelen. Laten we het op een onprettige eerste kennismaking houden, en hopen dat een eventuele tweede keer beter uitpakt. Maar helaas, Kolossus bevestigt grotendeels mijn indrukken van toen. De promo kwam gelukkig zonder bandfoto's, maar dat maakte het maar marginaal minder erg. Keep of Kalessin maakt een zeer cleane, uiterst brave vorm van blackmetal. Goed gespeeld, strak ook, fijn melodieus. Richting Opeth, maar dan zonder groot compositorisch vermogen. Allemaal niet heel erg; wat veel erger is, is het totale gebrek aan spanning, aan avontuur, aan bruutheid, aan ruwheid, aan bloed, aan zwarte kunst, aan Satan himself. Toch essentieel bij black metal, dunkt mij. Nee, dit is niet de richting die black metal op moet; dan moet je toch bij Amerikaanse tegenhangers als Nachtmystium, Xasthur en vooral Leviathan zijn.
File: Keep of Kalessin - Kolossus
File Under: Geef mijn portie maar aan eenieder die van bloedeloze blackmetal houdt
File Audio: [MyFikkie]
Ascend - Ample Fire Within
Meestal is het de andere helft van Sunn o))) - Stephen O'Malley - die zijn creativiteit niet kan beteugelen en dat middels allerhande projecten (KTL, Gravetemple, Aethenor, Ginnungagap, en nog vele andere) de wereld instuurt, maar zo nu en dan laat ook Greg Anderson zich gelden. Normaal gesproken heeft hij het druk genoeg met het runnen van zijn label Southern Lord, maar gelukkig heeft hij tijd gevonden om zich weer eens muzikaal te laten horen zonder monnikspij aan. Gelukkig, ja, want samen met Gentry Densley is hij de kern van Ascend, en dat is een verdomd goede kern. Natuurlijk kun je niet onder de Sunn o))) vergelijking uit, want ook op Ample Fire Within zijn de donkere, depressieve doomdrones niet van de lucht. Maar Ascend is meer: rijker geluid met behalve gitaar ook orgel, trombone, drums en zelf gitaarsolo's (van Soundgarden's Kim Thayill!), en qua totaalgeluid toch ook minder massief; de keel wordt niet continu dichtgeknepen. Een nog groter contrast zijn de vocalen; Densley laat namelijk horen graag nog Tom Waits te luisteren, en die grofkorrelige stembanden passen wonderwel goed bij de intense en behoorlijk afwisselende doom/dronemetal. Erg muzikale doom/dronemetal trouwens - niet dat je de fusionjazz-miles davis-mahavishnu orchestra invloeden zoals genoemd in de bio direct terug kan horen, maar ergens is dat gevoel wel op te vangen. Naast de Tom Waits-achtige vocalen nog een extra bewijs dat het genre nog lang niet uitgeroeid is. Erg fijne plaat dus, en voor doom/drone begrippen ook nog eens erg toegankelijk - relatief gezien natuurlijk.
File: Ascend - Ample Fire Within
File Under: Toegankelijke en goede doom/dronemetal
File Audio: [Ascend-Space]
Zonderland / Puin + Hoop
De Tour is weer begonnen. Nederlanders doen al jaren niet meer mee voor een eindklassering in de top 10. Jammer hoor. Zelf had ik mijn hoop gevestigd op Thomas Dekker, maar ja, vormverlies dus niet mee. Gelukkig gaat het muziekgebied anders. In de experimentele underground blijkt er namelijk behoorlijk wat talent te zitten, als je maar goed genoeg zoekt. Zoals bijvoorbeeld Zonderland, een trio dat zich bezighoudt met post-rock, improvisatie en ambient. Hun oidipus:motherfucker is tegelijkertijd ontspannen en ambitieus; lekker losjes gespeeld en ongedwongen, maar wel met het gevoel dat je naar een arty band aan het luisteren bent. Helemaal niet erg, niets mis met pretenties. Godspeed You Black Emperor komt regelmatig in me op, maar echt steek houden doet dit niet: waar die band nooit loskwam van hun zelf opgelegde formulewerk, lijkt er bij Zonderland eerder alles te mogen. Van psychedelische freak-outs naar veldopnames, van donkere ambient naar post-rock; maar nooit in een logische of voorspelbare volgorde. Fascinerende band, hoewel er nog zeker gewerkt mag worden aan het geluid tijdens de post-rockgedeeltes; hier blijft het te minimaal en leeg om veel zeggingskracht te hebben, en wordt er vooral hier een bassist gemist. "Veelbelovend" is dan zo'n term die op zijn plaats is, maar vergeet dan niet dat oidipus:motherfucker nu ook al erg de moeite waard is.
Puin + Hoop doet het ook leuk, en gooit er direct even een concept in op hun eersteling Headphone Sessions: spreek met zijn drien (ook al een trio) een grondtoon af, begin samen te spelen, maar hoor tijdens het spelen alleen je eigen spel afgespeeld op je koptelefoon; mix het later samen tot n samenhangende geluidscollage. Dat klinkt erg bedacht, en dat is het ook, maar wat geeft dat als het resultaat een bijzonder spannende drone oplevert vol lagen, texturen en fijnzinnige details? Werkelijk fantastisch, dit Puin + Hoop; fenomenaal debuut, hopelijk geen eendagsvlieg, denk je dan.
Ze geven gelukkig direct zelf het antwoord met --Tirtekl--, hun tweede langspeler in enkele maanden. Dat is natuurlijk wel het geluk van gemproviseerde muziek; ben je in een flow, dan kun je in korte tijd zoveel geweldige muziek bij elkaar hebben dat je genoeg hebt voor een album of vijf. --Tirtekl-- verschilt in zoverre van Headphone Sessions dat het meer uitgewerkt lijkt - waarmee er direct iets meer melodie in de drones sluipt. Een iets lieflijker geluid is het gevolg, maar lichte kost wordt het nooit. Puin + Hoop doet namelijk niet aan vrolijk of ontspannen, ook al hebben ze Animal Collective bij hun inspiratiebronnen staan. Mooi ook om te merken dat, hoewel het een trio is, ieder lid zich erg goed weet in te houden; samen maken ze namelijk soms erg minimale bijna-stilte met ergens ver op de achtergrond een wereld aan details. Alleen hoorbaar bij aandachtige beluistering dus, maar dat verdient de band dan ook. Waar Zonderland "veelbelovend" is, hoef je dat predicaat bij Puin + Hoop niet meer van stal te halen; dit is gewoon meer dan goed.
File: Zonderland - oidipus:motherfucker
File Under: Veelbelovende mix van post-rock, improvisatie en ambient
File Audio: [ MySpace]
File: Puin + Hoop - Headphone Sessions / --Tirtekl--
File Under: Ik ben fan
File Audio: [ MySpace]
Hail Of Bullets - ...Of Frost And War
Ik ben 33. Al 33. Als ik het zo opschrijf klinkt dat oud; is het ook oud. Oud genoeg om in nostalgie terug te kijken vroegere tijden, vind ik. Zoals de periode tussen 1987 en 1991; de gloriejaren van de death metal. Ik was er nogal gek van in die tijd; Obituary, Entombed, Morbid Angel, Bolt Thrower, Massacre, Autopsy, Pestilence, en vooral Death. Geweldige muziek. Ben ik ook altijd goed blijven vinden, hoewel mijn voorkeuren langzaam richting jazz, avantgarde en nog heel veel andere dingen verschoof. Daarbij kwam dat al die bands hun kruit wel verschoten hadden en daarna nooit meer aan het niveau uit die tijd konden tippen (op Death na: die band was vanaf begin tot eind geniaal; ga ze snel checken als je ze nog niet kent. Echt. Geloof me.).
Een paar jaar geleden is mijn belangstelling voor death metal weer opgelaaid - door het beestachtige Origin om precies te zijn. Lekker hoor, die death metal bands van tegenwoordig, maar het moet allemaal maar extreem, snel, onnavolgbaar, complex. Nergens komt die groove terug die de oude bands zo kenmerkte. Gelukkig sta ik niet alleen in dat standpunt. Hier, in ons eigen kikkerlandje - dat trouwens altijd een grote rol heeft gespeeld in de death metal - kwam een stel (ex)leden van bands als Gorefest, Pestilence, Thanatos en Apshyx bij elkaar. En besloten dat de tijd rijp was voor een oude school death metal revival. Noemden het Hail Of Bullets, en gingen gewoon voor de lol, uit liefde voor de muziek, aan de slag om de oude tijden te laten herleven. Is dat gelukt? Ik zou willen uitschreeuwen: MEER DAN GELUKT!!!! Dit is potverdomme de beste pure death metalplaat sinds 1990. Geen grapje, geen overdrijving. Het klinkt zoals het moet: als een mengeling van Obituary, Pestilence, Massacre, Bolt Thrower, Autopsy, de eerste Entombed, en Death. Geen noot origineel dus, maar het mooie is dat nergens tot een kopie is verworden, dat alle invloeden naadloos in elkaar overvloeien alsof het altijd zo bedoeld is. De superieure afwisseling tussen logge doomritmes, snelle thrash en midtempo metal; de intens zieke strot van Martin van Drunen; de afwisselend agressieve en melodieuze riffs van de gitaristen (prachtige solo's ook) en de bassist; en de heftige drumpartijen van Ed Warby: pure perfectie. Nostalgie hoor ik iemand zeggen? Geen moment. Dit gaat veel verder. Dit is death metal zoals die hoort te klinken. Dat was 18 jaar geleden zo, dat is nu nog steeds zo.
File: Hail Of Bullets - ...Of Frost And War
File Under: Nostalgie mijn kont, dit is death metal zoals die hoort te klinken
File Audio: [Ordered Eastward]
Fear Falls Burning - Frenzy Of The Absolute
Gelukkig kunnen ze in Belgenland meer dan alleen Belgenpop maken. Al die bands die zo graag net effe anders willen klinken, beetje theater erin stoppen, wat lo-fi erbij; van die dingen weetjewel. Nooit mijn dingen geweest. Ambient en drones, dat zijn wel mijn dingen. Graag met porties psychedelica en doom erbij, astamblieft. En zie daar: Fear Falls Burning - ook (enigszins) bekend als Vidna Obmana - levert de goederen in perfecte staat af. Julian Cope noemt hem de "Belgian dronaholic solo-artist" en dat laatste klopte tot voor kort ook, maar inmiddels heeft Dirk Serries wat kompanen opgetrommeld om, eh, mee te trommelen. Trommelen op drones, kan dat dan? Ja dus, en goed dat het klinkt! Onder andere de drummer van Cult of Luna mag de gitaardrones opleuken met strategisch geplaatste mokerslagen, en zorgt hiermee voor nog meer zeggingskracht. En dat "nog meer" wil wel wat zeggen, want onze Belgische vrind is een geweldenaar op het gebied van de drone. Verwacht geen melodie; wel drie lange exploraties van een enkele toon of een eenzaam akkoord. Op microtonaal niveau willen er nog wel verschuivingen optreden, maar verder mag je verbeeldingskracht voor de invulling zorgen. Mooie beelden worden dat trouwens niet; onheilspellend en dreigend van begin tot eind, en behalve zwart zul je enkel nog wat grauwe tinten antraciet en grijs ontdekken. En hoewel het volume van deze drones niet bepaald laag is, draait het toch om de subtiliteiten en de details. Zoals het ook hoort, bij echt goede drones en ambient. Veel beter dan hier zul je ze niet tegenkomen.
File: Fear Falls Burning - Frenzy Of The Absolute
File Under: Huiveringwekkende gitaardrones uit het land van overgewaardeerde popmuziek
Erik Levander - Kondens
Ik wilde hier schrijven dat we blij mochten zijn dat we na onder andere Efterklang en Under Byen weer iets prachtigs uit Denemarken mochten verwelkom. Deze nieuwe plaat van Erik Levander komt namelijk uit op het label van Efterklang, en de man mocht ook nog hun instrumenten en studio gebruiken. Maar ja, het is een Zweed. Dus blijft Denemarken toch nog wat achter qua muziek op zijn Scandinavische buurlanden. Niet getreurd, want Levander heeft wel degelijk goed geluisterd naar zijn platenbazen. En dat is niet verkeerd natuurlijk - hoewel die laatste plaat van Efterklang eigenlijk veel te gekunsteld klinkt. Erik Levander dus; maakt al een kleine tien jaar muziek op bescheiden schaal, en dat past eigenlijk wel bij de muziek zelf. Denk dus aan Efterklang, zonder glitch en pop, maar met een forse dosis gelukzalige ambient en modern klassiek. Zoals het een echter Scandinavir betaamt is hij goed met weidse sferen en filmische vergezichten. Nergens wordt het zo dreigend als een Biosphere of Deathprod dat weleens plegen te doen; veeleer wordt het hoofd geknikt richting de melodieuze esthetiek van Eluvium. Erg mooi en hoopgevend melancholiek dus; alleen in de afsluitende donkere drone die "Smnbrusten" heet wordt van deze methodiek afgeweken. En dat is maar goed ook, want anders was net te zoetjes gebleven. Fijn plaatje dus.
File: Erik Levander - Kondens
File Under: Prettige ambient met het broodnodige weerhaakje op het eind
File Audio: [ MySpace]