Resultaten getagd als “Spinvis”

Spinvis - Tot Ziens, Justine Keller

  • Gepubliceerd op
  • Door
  • in

Spinvis - Tot Ziens, Justine KellerOngelooflijk dat het alweer bijna tien jaar geleden is dat het debuut Spinvis van Erik de Jong uitkwam. Het album knalde er behoorlijk in bij mij destijds en nummers als "Bagagedrager" en "Voor ik vergeet" behoren wat mij betreft nog steeds tot de beste Nederlandstalige nummers ooit gemaakt. Toch ben ik Spinvis na zijn debuut een beetje uit het oog verloren. Het werd allemaal net iets te weird en kleinkunsterig en zijn laatste EP Ritmebox uit 2008 kon ik vanwege mijn ernstige Vinkenoog-allergie echt niet aanhoren. En nu is er dan een nieuw album van De Jong met de geheimzinnige titel Tot Ziens, Justine Keller. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Het mooiste van het debuut vond ik de onweerstaanbare melancholie die uit veel nummers sprak. De sfeer van de vergeelde foto's uit een familie-album over die heerlijke vakantie in Zuid-Duitsland in 1976. Het goede nieuws is dat die sfeer terugkeert in sommige nummers op dit nieuwe album. De Jong wil duidelijk weer liedjes maken in plaats van experimenten met geluid en dat maakt Tot Ziens, Justine Keller een stuk toegankelijker dan eerder werk. Toch bevat het album nog behoorlijk extreme stemmingswisselingen, van het uitbundig vrolijke "We Vieren Het Toch" tot het mooi ingetogen "Jij Wint" en beschouwende "Overvecht". Er is maar één persoon in de wereld die weet wat er allemaal in het hoofd van Spinvis omgaat en dat is Erik de Jong zelf. De teksten zijn zoals op het debuut deels verrassend herkenbaar, deels volstrekt vervreemdend. Zo blijft het ook giswerk wie of wat Justine Keller is. Dat maakt Spinvis tot een absoluut uniek talent en dit album tot een waardige opvolger van zijn droomdebuut.

De Drie Boeddha's / Spinvis & Vinkenoog

De Drie Boeddha's - VoorbindbuikEind jaren tachtig van de vorige eeuw hoorde ik voor het eerst de stem van Diana Ozon. Op de dubbelelpee Gramschap droeg ze enthousiast en muzikaal, begeleid door het getik van een rammelende spuitbus, een gedicht over graffiti voor. Gramschap was gevuld met punkpoëzie, kaal voorgedragen, maar soms ook begeleid door elementaire muziek: een krassende gitaar of een simpel ritme. Zo'n twintig jaar later leent Diana Ozon haar stem weer voor een muzikaal project. Deze keer samen met Bart FM Droog, lid van de Dichters uit Epibreren, voormalig stadsdichter van Groningen (tegenwoordig van Emmen) en al jaren bezig met poëzie. Op muziek van Wil Schmal (ex-Jammah Tammah) laten ze hun poëzie horen. Maatschappijkritische teksten ("Pastores Futuant", "Nieuws") worden afgewisseld met melodramatische gebeurtenissen ("De krantenjongen"), liefdesverklaringen ("Liefde") en prachtige familiegeschiedenissen ("Napoleon ontmoet de Droogs"). Hoewel het in essentie om voorgedragen gedichten gaat, levert de podiumervaring van de twee dichters en de felle gitaarlicks, de stompende trombone en elementaire ritmes (soms ska, soms Kift-achtige hoempapunk) een prachtig resultaat op. Podiumpoëzie, maar dan net een stapje verder.

Vinkenoog Spinvis - RitmeboxOp de plaat Gramschap stond ook ene Simon S. Mussenoog, die een tirade afstak tegen "Burgersla". Deze satirische en boze punkpastiche op de naam van de eeuwig-lieve Simon Vinkenoog krijgt nu een mooie knipoog. Voormalig punkdrummer Spinvis eert de tachtig geworden dichter met de geluidscollage Ritmebox. Uitgevoerd als boek met cd en in een beperkte oplage uitgebracht. De gemiddelde dichtbundel in Nederland heeft een oplage van maximaal een paar honderd exemplaren. Ik vraag me af of Simon Vinkenoog de afgelopen jaren zelfs maar een paar honderd exemplaren van zijn boeken wist te verkopen. Dat zet de 'gelimiteerde oplage van 2000 exemplaren' in een iets ander perspectief. Maar daarmee wil ik niets afdoen aan de muzikale collage die Spinvis gemaakt heeft van teksten van Simon Vinkenoog (maar ook William Burroughs horen we voorbij komen, net als Adriaan van Dis). Vinkenoog is een dichter die je vooral moet horen en het liefst moet je ook zijn fladderende figuur op je netvlies hebben. Daarmee past hij perfect in de traditie van podiumdichters waar ook De Drie Boeddha's uit voort komen. Als literair document en cadeau voor de oude dichter is het zeer geslaagd, maar zoek er vooral niet de kenmerkende Spinvis-liedjes. Mocht je overigens achter het net vissen, dan kun je op de site van Excelsior zeven nummers downloaden: de Ritmebox EP.

Spinvis - Goochelaars & Geesten

Spinvis - Goochelaars & GeestenEen kliekjesverzameling schijn je het niet te mogen noemen, eerder de afronding en afsluiting van een periode. Die periode begon in 2002 met de debuutplaat Spinvis (waar we achteraf de titel 'verpletterend debuut' aan kunnen geven) en eindigt met Dagen van Gras, Dagen van Stro. Tussen die twee volwaardige albums verschenen meer stukken, die niet eerder verzameld werden. Kleine en minder kleine projecten, niet groot genoeg voor een volledige cd, maar te belangrijk, mooi of interessant om te vergeten (de associatie met dat ene liedje op die debuutplaat mag je hier zelf invullen). Zo vonden we het titelnummer terug op een splitsingle met LPG en het hoogtepunt "Wespen op de appeltaart", gemaakt voor een club van psychiatrische inrichtingen, op de single "Flamingo". Een ander hoogtepunt is de bewerking van France Gall's 'Poupée de Son'. In het gebruik van dynamiek doet het bijna denken aan Mogwai. Een andere bijzondere track is "Alles in de wind", het kinderliedje. Hier gezongen door zoonlief Gideon (met een Kinderen-Voor-Kinderen-accent, dat dan weer wel), maar mede door de begeleiding wordt het bijna eng en roept het associaties op met de rijmpjes die je weleens vindt in klassieke horrorsprookjes. Geen kliekjes dus, maar een soort reprise van de periode 2002-2007 waarin allerlei losse stukken nog eens verzameld zijn. Het doet vooral uitzien naar de nieuwe plaat die voor 2008 beloofd is.

Spinvis

Ik loop de grootste zaal van Noorderslag voorbij. Snel werp ik een blik naar binnen. Hier is namelijk zojuist de Popprijs uitgereikt. Een prestigieuze prijs. Maar tot nu toe is hij bijna altijd gewonnen door een overbekende band waar ik weinig mee heb. Die dan traditioneel wordt bekogeld met bier. Het zal wel.

Spinvis wint volkomen terecht de Popprijs. Gerechtigheid!

Maar het eerste wat ik zie, is de grijze krullenkop van Erik de Jong, nog nat van het bier. Ik hoor "Flamingo", en het grote display achter Spinvis' band laat zien hoe Hanco Kolk in een hoek van het podium een tekening zit te schetsen. Ik hol de zaal in, en ik krijg een gewéldige spanningopbouwende versie van "Smalfilm". En een verpletterende uitvoering van "Het Voordeel van Video". Dit optreden is het enige op heel Noorderslag waarbij ik daadwerkelijk geroerd ben.

Vinkenoog / Spinvis Combo - Ja!

vinkenoog_spinvis-ja.jpgHet Spinvis Combo met Simon Vinkenoog, dat klinkt als een heel logische combinatie. Spinvis is immers een muzikant die in zijn liedjes neigt naar dichterlijkheid, Vinkenoog een dichter die in zijn gedichten neigt naar muzikaliteit. Dat kan bijna niet anders dan een perfecte combinatie zijn. Toch? Helaas, niet echt. Zeker, er zijn op de cd mooie momenten te vinden waarvan Spinvisadepten zeker zullen kunnen genieten, maar op de een of andere manier wil het het grootste deel van de tijd maar niet sprankelen. Is het omdat het materiaal in slechts één dag is opgenomen? Is het omdat Spinvis - zeker op zijn laatste album - zingt en Vinkenoog alleen declameert? Ik weet het niet precies. In het nummer "Lotus Europa" op Dagen van gras, dagen van stro declameert Spinvis immers ook, en dat is een nummer dat ik wél heel geslaagd vind. In het titelnummer op deze cd is het vooral de jachtigheid in de voordracht die me stoort. "The Flying Dutchman" doet zelfs eerder aan de electropop van Kraftwerk of Yello denken dan aan Spinvis. Pas bij het derde nummer, "Gnomendans", hoor je weer de hypnotiserende herhalingen die zo kenmerkend zijn voor Spinvis. Spinvis = experiment, en in dat licht is Ja! bijna per definitie geslaagd, maar het grote verschil met eerdere releases zit 'm denk ik in het feit dat hier het Spinvis Combo teksten van Vinkenoog begeleidt, terwijl normaal gesproken bij Spinvis de tekst juist onderdeel is van en ondergeschikt lijkt aan de melodie. Dat is ook wel logisch, maar hier wringt dat net iets te vaak. Je mag me rustig een Spinvisadept noemen, maar ik zou deze cd eerlijk gezegd vooral voor de volledigheid kopen. En dat is niet echt een aanbeveling, geloof ik.

Spinvis

'Als er fouten worden gemaakt ontstaan de mooiste dingen.'
Het is inmiddels een paar maanden na het verschijnen van de langverwachte tweede plaat van Spinvis en de bijbehorende tournee is net begonnen. Dubbel Mono sprak temidden van rammelende geluidsboxen in het kantoor van Excelsior met Erik de Jong over het verschil tussen zijn debuut en zijn tweede plaat, Dagen van gras, dagen van stro, over kritiek, de lol in een bandje te spelen en over hoe je een band samenstelt:

Noem het geneuzel, noem het gepriegel. Ik noem het uniek en briljant.

Jams
'Samen muziekmaken is het mooiste wat er is. Als er fouten worden gemaakt, samen geklooid wordt, dan ontstaan de mooiste dingen. Voor deze plaat hebben we dat ook gedaan. Ik had een aantal langere tracks en mensen en dan gingen we in Weesp opnemen: gewoon spelen en jammen, jammen, jammen. De opnames nam ik mee naar huis en ik ging ermee werken. Maar de basis waren de jams. Met een computer, als je alle parameters beheerst en in kunt stellen, dan mis je gewoon iets.'