Woorden en beelden op File Under over: Anathema
Anathema
Anathema - Falling Deeper / Weather Systems
Het is twintig jaar geleden dat ik kennis maakte met Anathema. Samen met Paradise Lost markeerden ze het begin van mijn studieperiode in Groningen. Man, man, wat heb ik die eerste cd’s van beide bands oneindig veel gedraaid. Vanaf tapes, dat wel, want geld voor cd’s was in die tijd schaars. Vooral de ontwikkeling van Anathema heeft me daarbij uitermate geboeid. Als je hun eerste doommetal cd’s vergelijkt met wat ze nu maken, geloof je bijna niet dat dit hetzelfde bandje uit Liverpool is.
Daarom is het ook mooi om te horen dat de oude songs eigenlijk altijd al de klasse hadden van het oude materiaal nu ze vorig jaar door de band in een nieuw symfonisch jasje gegoten werden. Op Falling Deeper halen ze met een gerust hart een heel orkest uit de kast om te laten horen wat trouwe volgers altijd al wisten: Anathema is een meer dan bijzonder bandje. Waar de platte, slappe orkestrale uitvoeringen S&M van Metallica jammerlijk hun doel misten, zijn de negen uitvoeringen hier allemaal minutieus uitgewerkt en daardoor een schot in de roos. Gewoon effe een orkestje achter een band zitten, dat is aan Anathema gelukkig niet besteed. Wat ze ‘uitvreten’ met een song als “Kingdom” zal vast niet door iedereen gewaardeerd worden, ik vind de manier waarop ze de oorspronkelijke song van de Pentacrost III EP verbouwd hebben een verrijking. Een verschil van dag en nacht ook, maar toch overduidelijk dezelfde song. Geweldige versie. Ook Anneke van Giersbergen (die wel vaker met Cavanagh optreedt) doet mee op de cd en haalt tilt “Everwake” (altijd al een akoestische track) naar een hoger plan door de oorspronkelijk zanger Ruth Wilson te doen vergeten. Maar goed, zo’n upgrade kun je met een gerust hart aan Anneke overlaten. Prachtig is ook “J’ait Fait Une Promesse” waarbij de vrouwenzang gewoon helemaal is weggelaten en er alleen plek is voor piano en strijkers. Ontroerend mooi en dat geldt eigenlijk voor heel Falling Deeper.
Maar ook met het fonkelnieuwe Weather Systems verbazen ze me wederom. De plaat blijkt naar vele draaibeurten toch gewoon weer van hetzelfde hoge niveau te zijn als zijn meesterlijke voorganger We’re Here Because We’re Here. Gedurfd start de band met het tweeluik "Untouchable Part 1 & 2" dat grotendeels gebaseerd is op dezelfde teksten en melodie en samen een klein kwartier in beslag neemt. Het razendsnelle akoestische gitaarwerk van Danny Cavanagh in combinatie met zijn rustige, gedragen zang is even wennen, maar werkt eigenlijk heel goed. Helemaal als hij bijval krijgt van tweede stem Lee Douglas, die een nog veel prominentere rol heeft gekregen dan eerder. In eerste instantie dacht ik: ‘Waarom hebben ze Anneke niet gewoon die delen in laten zingen’, maar na verloop van tijd begon ik te snappen dat die vocaal te dominant zou zijn geweest. Voor het concept van de plaat past die gewoon beter. Het voelt in balans nu en dat is goed. Mede daardoor wordt het enigszins hoogdravende doel dat Cavanagh de band stelde door te zeggen dat ‘These songs will transport the listener to the heart of life, that is to say, to the heart of themselves’ stiekem wel mooi bereikt wordt. Zelden een album gehoord waarin samenzang tussen man en vrouw zo goed werkt zonder dat het ontaardt in romantisch zoet geneuzel. Dat komt door de secure balans tussen donker en licht, dood en leven. Dat laatste gebeurt letterlijk in “Internal Landscapes” dat deze magnifieke cd afsluit. Na twintig jaar is Anathema nog steeds niet uitontwikkeld (eigenlijk zelfs uitgegroeid) en dat is weinig bands gegeven.
File Under: Chapeau
File Audio: [MySpace]
Anathema - We're Here Because We're Here
Soms zijn er van die albums waar je naar uitkijkt. Het moment dat je een klein berichtje ergens leest, dat de betreffende band de studio ingedoken is en dat je denkt: "Yes!" Ik had het toen ik hoorde dat Anathema, eindelijk!, de studio weer eens inging. Tussendoortje Hindsight was namelijk al van 2008 en de laatste echte plaat, A Natural Disaster is van 2003! Natuurlijk, het was ook een heel gevecht om de plaat uit te brengen, want weinig platenmaatschappijen zagen wat in de nieuwe koers van Anathema. Bij het kleine Kscope, dat ook al fijne acts als Anekdoten en The Pineapple Thief onder zijn hoede heeft, zijn ze echter precies op hun plek. De plek van de bands die het experiment niet schuwen. De geschiedenis van Anathema is bekend: death metal-orkestje met voorliefde voor Pink Floyd besluit beide te combineren. Het leverde spannende muziek op. Maar is daar, na zeven jaar wachten nog iets in veranderd? Vooral in het begin van We're here because we're here teleurstellend weinig eigenlijk. Het geluid is bekend en vertrouwd, maar er blijft niet veel hangen. Het klinkt allemaal iets te gemakkelijk. Dat verandert echter naar mate we verder geraken op We're here because we're here. De nummers worden langer en het experiment wordt niet geschuwd. En zo hier en daar schurkt de band tegen het geluid van een band als Tool aan, maar dan zonder de 12/14de maatsoorten van de drummer. De climax komt met het voorlaatste nummer "Universal", waarin grootst wordt uitgepakt, met orkest en al, terwijl de band in afsluiter "Hindsight", de Pink Floyd in zich nog eens loslaat. Steven Wilson mixte de hele plaat bij elkaar en hoorde uiteindelijk dat het toch nog goed kwam. Want dit is de Anathema waar ik naar uitkijk. Nu maar eens de concertagenda in de gaten houden...
File Under: Het kwam toch nog goed...
File Audio: Anathema Space
Anathema
Anathema - Hindsight
Ik wacht al dik vier jaar geduldig (not!) op een opvolger van het vrij briljante A Natural Disaster. Deze laatste 'echte' cd van Anathema stamt namelijk al uit oktober 2003. Belachelijk dat deze Engelsen zo'n lange tijd nergens aan de bak kwamen. Want als ik het goed begrepen heb was dat het probleem, niemand wilde hun platen uitbrengen. Ik vind dat eerlijk gezegd om te janken. Maar er gloort gelukkig licht aan de horizon. Nog niet zo lang geleden heeft de band onderdak gevonden bij Kscope, het label waarop ook Pineapple Thief en No-Man hun platen uitbrengen. Da's qua muzikale omgeving in ieder geval een hele goede plek voor deze gewezen zware jongens. De eerste release die Anathema doet voor Kscope is niet het al veelvuldig aangekondigde en door Steven Wilson te mixen album met nieuw materiaal dat naar de naam Horizons zou moeten gaan luisteren, maar Hindsight. Dat zou ik met een beetje kwade wil een doekje voor het bloeden kunnen noemen, want het betreft hier op n nummer na alleen maar opnieuw gearrangeerde nummers van oudere albums. Nou, als dit een doekje is, dan begin ik alvast met snijden in de hoop op meer, want deze herschikkingen durf ik met een gerust hart vrij geniaal te noemen. Neem alleen al de intense akoestische versie van "Are You There?", die mij nog dieper raakt dan de oorspronkelijke versie van A Natural Disaster. Of het titelnummer van die plaat, dat ook hier gezongen wordt door Anna Livingstone met Danny Cavanagh slechts als achtergrondzang. Het toevoegen van cello en het herarrangeren ervan geeft dit nummer nog meer kracht. En dat geldt eigenlijk voor alle nummers op Hindsight. Het enige kwaad dat je over deze geweldige plaat zou kunnen spreken is dat met elk drie nummers de nadruk wel heel sterk ligt op de laatste twee studio-cd's A Fine Day To Exit en A Natural Disaster, maar een kniesoor die daar op let.
File Under: Late, maar ijzersterke zoethouder
File Audio: [ MySpace]
Anathema
Anathema - Were You There? (DVD)
'Dat was een van de vreemdste plaatsen waar we ooit hebben gespeeld, zo midden in een stadspark', was de reactie van Vincent Cavanagh, zanger/gitarist van Anathema, toen ik hem herinnderde aan hun headliner-optreden op het festival Breda Barst van vorig jaar. 'Het was achteraf gezien een geweldige mogelijkheid geweest om een bijzondere DVD op te nemen', mijmerde hij verder. Maar helaas waren er toen geen camera's aanwezig en ik vraag me af of het toch wel een beetje stugge, onwennige Bredase publiek nu wel zo'n goede indruk zou hebben gemaakt. Gelukkig heeft de band rondom de broertjes Cavanagh met Were You There? al zo'n beetje de ultieme Anathema DVD in handen. Op de in Krakow opgenomen liveregistratie is de sfeer van een geslaagd concert van deze band prima vastgelegd. Want hoewel hun muziek uitnodigt om met een Floydiaanse grootsheid te worden neergezet, komt deze juist het beste tot haar recht in een intiemere setting zonder al te veel poespas. De band weet vanaf het fenomale openingsduo "Balance"/"Closer" de aandacht te grijpen en stevig vast te houden. Bloedstollende ballads worden netjes afgewisseld met meeslepende rockers en nergens verliest de band zich in oeverloos gepiel. Anathema lijkt zelf donders goed te weten dat ze niet 's werelds meest strakke of technische band is en vangt dit op door de nadruk te leggen op sfeer en emotie. Een geslaagde live-DVD dus; niet in de laatste plaats door het aanstekelijke en ongedwongen speelplezier, iets wat bij dit type bands maar al te vaak afwezig is.
File Under: Alsof ik er zelf bij was
Anathema - A Natural Disaster
Ze halen het zelf een beetje op hun hals, die jongens van Anathema, door A Natural Disaster vlak na het ingaan van de wintertijd uit te brengen. Ik zie de koppen in de (niet metal)bladen al (weer) verschijnen: "Herfstplaat van het jaar". Niets is namelijk minder waar dan dat. Alsof een goudklomp als deze zich alleen leent voor de dagen waarop er steeds minder daglicht is. Welk een flauwekul! Zoveel pracht moet ook schitteren in de zon, glimmen in de neerstromende regen en schallen uit de luidsprekers op de eerste lentedag. De metalheads die niet mee gegroeid zijn met Anathema zullen waarschijnlijk wel definitief afhaken na deze CD. Zie die puur gericht zijn op gitaargeweld en de emotionele uithalen van Danny Cavanagh kunnen alleen nog hun hart echt ophalen in "Pulled Under". Dat nummer zit overigens precies op de goede plaats, iets voorbij de helft, van de CD, want van "Harmonium" tot het instrumentale "Childhood Dream" lijkt het of Anathema je op het verkeerde wil zetten door sluimerend steeds een stukje ingetogener voor de dag te komen. Daardoor is de prikkel die de geluidsmuur van "Pulled Under" geeft zo verdomde intens en precies op het goede moment. En terwijl je daarvan aan het bekomen bent wordt je verrast door een zangeres te horen in het titelnummer in plaats van Cavanagh. A Natural Disaster sluit wat dat betreft naadloos aan op "A Fine Day To Exit". dat ook al het metalgenre grotendeels achter zich gelaten had. Sterker nog het is de overtreffende trap er van die cd! Weldoordachte, bloedmooie melodien, stemmig gitaarwerk, maar af en toe ook intense rock. Geef maar toe, dat wil je toch altijd horen en niet alleen in de herfst?
File Under: Voer voor jaarlijst