Woorden en beelden op File Under over: Nils Frahm
Nils Frahm - Screws / True Bypass - Toby
Een van de mooiste dingen die ik de laatste tijd zag en hoorde was de sessie die Nils Frahm en Chantal Acda. Da's niet zo raar, want de muziek van de kleine Duitser en frêle Nederlandse, zowel solo als in samenwerkingen met anderen is mij zeer dierbaar. Ik hoop dat het er ooit van komt dat deze twee samen een album gaan maken. Al zou een gezamenlijk optreden op voor mij bereisbare afstand me ook al heel gelukkig maken. Nu creëerde ik gisteren maar mijn eigen concert. Ik liggend op de bank, lezen in een Scandi, Frahm en Acda als liefdevolle begeleiding.
Van Frahm draaide ik eerst het helemaal bij het weer buiten passende Wintermusik. Ik roerde in mijn koffie, sloeg een pagina om en voor ik het wist was er weer een half uur voor bij. Dat was niet de enige Frahm die ik draaide die middag. Ik draaide ook nog een paar keer Screws, een cd die hier naadloos op aansluit qua toonzetting. En het mooie is dat Frahm de hele cd gratis ter download aanbiedt aan een ieder die dat wil. De negen tracks (die samen ook maar een klein half uur duren) nam hij op in een tijd dat het eigenlijk niet mocht. Frahm brak zijn duim na een klungelige val uit bed en mocht van de dokter eigenlijk helemaal niet spelen, maar de Duitser laat op Screws horen dat het extra gewicht in zijn duim zowel mentaal als fysiek geen enkele belemmering vormt om van mij ("You") via een wonderschone rit langs de toonladder in zeven stappen bij hem ("Me") uit te laten komen. Frahm troost, ontroert en inspireert, en weet daarmee alles wat aan negativiteit en boze gevoelens in je zit liefdevol met een warme deken te bedekken. Op een bepaald moment betrapte ik me er op dat ik al een tijdje geen pagina meer omgeslagen had en alleen maar een beetje naar het plafond lag te staren. Beschouw dat maar als een goed teken.
Ik merkte bijna natuurlijk wel dat na het voorprogramma van Nils Frahm mijn playlist overgegaan was in Toby, de tweede cd van True Bypass, het project van Chantal Acda en Craig Ward. Nu heb je break-up-platen en break-up-platen, maar deze tweede True Bypass is een van de mooiste die ik tot nu toe gehoord heb. Het bijzondere is dat de teksten die horen bij deze relatiebreuk niet geschreven zijn door Chantal Acda zelf, maar door de (mij onbekende) Britse schrijver Toby Litt. Hij heeft op pijnlijk precieze wijze weten te doen wat Acda zelf niet lukte, het schrijven van teksten die de ingrijpende gebeurtenis in het leven van Acda verwoordt. De teksten zijn zo knap geschreven dat je wat zich er afspeelt al snel een film vormt in je hoofd. De moeilijke ontmoetingen tussen de twee ex-en ("Hopes Up High"), de treffende beschrijvingen van de enorme huilbuien ("I Cried Enough"), het vluchtgedrag in nieuwe gedoemd te mislukken flirts, je bent een toeschouwer en aanhoorder bij zaken die ik zelf liever niet mee wil maken. De broze muziek die Acda samen met Ward schreef om de teksten (die waren er dus eerder) werken hier bovendien nog als additieven die de beelden begeleiden. Het maakt dat ik met Toby hetzelfde had als met Dakota Suite's The North Green Down (instrumentaal album voor zijn vroegoverleden schoonzus), zo'n plaat die zo mooi is dat je je 'em niet eens op wilt nemen in je jaarlijstjes, daar is geen plek voor dit soort broze ontroerende pracht. Die houd je voor jezelf.
File Under: File Under: Kleine mannen, grote daden
File: True Bypass - Toby
File Under: Break-up-platen
Sleepingdog / Nils Frahm
Je ken lang lullen, je ken kort lullen, als er gestemd moet worden over de beste zangeres van Nederland steekt niemand zijn vinger op en noemt Chantal Acda. EN DAT IS EEN SCHANDE! We struikelden over dit kwartiertje Sleepingdog met Nils Frahm. Godsamme, wat mooi.
Nils Frahm - Screws
Hauschka / Hildur Guðnadóttir / Nils Frahm
Sonic Pieces is een label dat maar schaars albums uit brengt. Dat komt doordat ze de voorkeur hebben aan fraaie handgemaakte cd-verpakkingen. En dat gaat nou eenmaal minder snel dan even een cd-tje branden en een hoesje printen. Maar dat geeft niets, want wat ze uitbrengen is eigenlijk zonder uitzondering het wachten meer dan waard. Met regelmaat slagen ze er in om bijzondere samenwerkingen tussen artiesten op touw te zetten. De meest recente samenwerking die ze nu uitbrengen is die tussen de IJslandse celliste Hildur Guðnadóttir en de Duitse pianist Volker Bertelmann die natuurlijk veel beter bekend is onder de naam Hauschka. Als ‘Hilschka’ wordt Pan Tone gepresenteerd. Het is een opname van een eenmalig optreden dat de twee gaven in Kings Place in Londen tijdens het Arctic Circle - Bubbly Blue and Green festival. De songs hebben voor een deel nummers (maar ook benamingen) van het zogenaamde Pantone Matching System waarmee kleuren zijn gedefinieerd. In dit geval beschrijven ze de verschillende tinten blauw van de zee. Wat ik deed was het plaatje van het PMS dat de kleur beschreef heel groot maken en daar vervolgens naar staren terwijl Hildur d’r cello bestreek en Hauschka uit zijn prepared piano allerlei wonderlijke klanken toverde. Het is telkens weer verrassend als je in in de egaal vlakken gaat zien gedurende de veranderingen in de muziek en allerlei patronen komen en gaan. Staar maar eens naar nummer 320, terwijl je naar het nummer luistert. Wonderschoon, telkens weer. Het is jammer dat het optreden van de twee eenmalig was, ik zou het dolgraag een keer live zien, maar de opname en de mastering van Nils Frahm zorgen ervoor dat het bijna lijkt alsof ze keer op keer in je buurt spelen.
Frahm zelf zit overigens ook niet (of is het beter om nooit te zeggen) stil als het gaat om muziek maken. Eerder dit jaar was hij een van de smaakmakers op Into The Great Wide Open waar hij met onder meer Peter Broderick en leden van Piiptsjilling het weldadige Seeljocht maakte. Maar minstens zo'n fijne luisterervaring is Frahms nieuwste soloalbum Felt, de cd die ik de laatste weken ontelbare keren gedraaid heb. Het klinkt misschien een beetje raar, maar de ruis die als een sluier over het gros van de opnames heen ligt geeft de songs een bijzondere ervaring. Alsof je naar een grijsgedraaide lp zit te luisteren. Of dat de nummers gespeeld worden terwijl het buiten behoorlijk miezert. Af en toe heb je het gevoel dat je zo ongeveer in de pianoklankkast zit. Vooral in "Familiar" en "Unter" waar je de piano echt hoort leven met de hamers die de snaren strelen en je de pedalen hoort werken is dit een bijzondere ervaring. Helemaal omdat je Frahm ondertussen ook nog hoort ademhalen. Het gros van de songs nam Frahm 's nachts op zijn Berlijnse studio, op de momenten dat er geen haast of druk meer was. Momenten waarop zelfreflectie en creativiteit de handen ineensloegen en resulteerden in negen betoverend mooie liedjes waarin Frahm zich niet beperkt tot alleen pianospel, maar ook proeft aan andere (slag)instrumenten.
File Under: Who’s afraid of blue, blue and blue?
File: Nils Frahm - Felt
File Under: Prachtvol
Nils Frahm / Greg Haines
Nils Frahm / F.S. Blumm / Anne Müller
Volgende week speelt Nils Frahm op Eurosonic. U mag daar gerust gaan kijken in de Schouwburg, mij zult u daar niet aantreffen. Waarom niet? Omdat ik graag een heel concert wil zien van Frahm en wij van File Under Eurosonic toch vooral gebruiken om op bands te jagen. Bovendien is de kans dat het niet muisstil is in de zaal me veel te groot. Daarom ga ik komende zaterdag naar Theater Kikker in Utrecht. Daar krijg je bovendien als icing on the cake ook nog Dustin O'Halloran en Kleefstra|Pruiksma|Kleefstra toe. In Kikker speelt Frahm samen met Greg Haines die ik al eerder mooie dingen zag doen tijdens de eerste van de reeks van ass-crack stage hacks-optredens in het Havenkwartier in Deventer.
Ik vind dat wel mooi aan mensen als Frahm, ze zijn totaal niet vies van een samenwerking. Met vaak prachtige dingen als resultaat. Zo maakte hij samen met Peter Broderick een prachtige versie van "Is There Anybody Out There?" (hier te beluisteren) voor een Mojo-verzamelaar. Vorig jaar werkte Frahm samen met F.S. Blumm (die vorig jaar schitterde op Le Guess Who? in Kikker)) aan Music For Lover Music Versus Time. Met zijn tweeën ploegden ze het omvangrijke archief van ongebruikte opnames overhoop dat Blumm bezit. Ze knipten en plakten tot ze een ons wogen en gebruikten deze knutselwerkjes om samen te voegen tot nieuwe songs waarin ze zelf gitaar (Blumm) en piano (Frahm) speelden. Het resultaat hiervan op Music For Lover Music Versus Time is even spannend als verrassend. Het verstilde lage blaaswerk in "Rone Re" bijvoorbeeld wordt gemengd met glitch en uit het niets opduikende pianoloopjes van beide kanten van het klavier en als muizenpasjes trippelende gitaarflarden. Of neem de melancholisch makende trompet en saxofoon in het daaropvolgende "Writing To Myself". Frahm en Blumm lokken mij als luisteraar een doolhof in waaruit het bijna onmogelijk is te ontsnappen als luisteraar.
De samenwerking met Anne Müller heeft bijna eenzelfde karakter. Alleen bespeelt Müller geen gitaar, maar cello en viool. Het openende "Teeth" - op de keper beschouwd puur klassiek - trekt me sierlijk en verleidend een sprookjesachtige wereld in. Daarna is het even schrikken als in het erop volgende titelnummer Frahm ineens zijn IDM hoed opzet waarover Müller een hele vreemde cellopartij legt en halverwege zelfs een dreigende sfeer ontstaat. Het was niet wat ik in eerste instantie op gehoopt had, maar na een korte gewenningsperiode beviel 7Vingers me steeds beter. Vooral ook omdat Frahm niet schroomt om opnieuw te experimenteren. In zekere zin grijpt hij ook terug naar zijn wat oudere werk waarin hij IDM en klassiek al combineerde. Aan het einde heeft Frahm nog een verrassing in het verschiet voor zijn aandachtige luisteraars. Ineens wordt het bijna muisstille intro ingehaald door een drijvende beat waarna de cello het hazenpad neemt en er (door Frahm en Müller?) gezongen wordt op dromerige wijze. Zo weet Frahm me weer te verrassen.
File: Nils Frahm & Anne Müller - 7Fingers
File Under: De handen ineen slaan
Ólafur Arnalds / Nils Frahm
Voor een ballet van de Britse choreograaf Wayne McGregor schreef het IJslandse wonderkind Ólafur Arnalds de muziek. Het is wat mij betreft een gemiste kans dat er geen film van de uitvoering van het dertig minuten durende stuk op de EP van Arnalds te vinden is. Dat had me namelijk wel een mooie meerwaarde geleken voor deze cd, want de kans dat we dit ballet nog op het podium gaan zien hier in Nederland lijkt me klein. Bovendien zullen fans van Arnalds een deel van de tracks al in hun bezit hebben. Zo stond "3326" op Eulogy For Evolution en stonden "Vio Vorum Sma" en "Lokaou Augunum", in iets andere vorm weliswaar, op de EP Variations of Static. Dat maakt de noodzaak tot overgaan tot de aanschaf van Dyad 1909 een stuk minder groot. Alhoewel de vier overige tracks op Dyad 1909 zeker wel de moeite waard zijn. Zeker het weerbarstige "Til Enda", met glitchy beats die in de clinch liggen met de strijkers, is een geweldige track die uiteindelijk uitmondt in "Vio Vorum Sma (Dyad 1909 version)". Arnalds liet in een Twitter-bericht desgevraagd overigens weten dat er binnen niet al te lange tijd een dvd zal verschijnen waarop alle vier de werken die samen de In the Spirit of Diaghilev-reeks vormen gebundeld gaan worden. Da's wel iets om naar uit te kijken.
Ook Wintermusik van Arnald's labelgenoot op Erased Tapes Nils Frahm is een tikkie merkwaardig. Oorspronkelijk waren de drie tracks op deze EP namelijk alleen maar bedoeld voor familie en vrienden als kerstgeschenk en was het dus een eigen beheer opname. Gelukkig heeft Erased Tapes hier verandering in gebracht. De cd is dan misschien niet meer zo exclusief, het is fijn dat mensen als ik nu ook kunnen genieten van het verfijnde pianospel van deze jonge Duiter. Hij schijnt afgelopen mei al aardig indruk gemaakt te hebben als voorprogramma van Peter Broderick en dat verbaast me niet. Daar sluit Frahm namelijk naadloos op aan. Vooral het bijna negen minuten durende "Due" is een song om helemaal in weggezogen te worden een droomwereld met vers vallende sneeuw in. De combinatie van piano met de celesta (een instrument dat je maar weinig hoort helaas en dat een soort van akoestische tegenhanger van de Fender Rhodes) is in alle drie de songs bijzonder mooi. Wie dit in twee dagen tijd op een achterna middag op kan nemen moet in de nabije toekomst tot veel meer moois in staat zijn.
File Under: Misschien nog even wachten
File Audio: [MySpace]
File: Nils Frahm - Wintermusik
File Under: Dwarrelende sneeuw
File Audio: [MySpace]







