Ongelooflijk dat het alweer bijna tien jaar geleden is dat het debuut Spinvis van Erik de Jong uitkwam. Het album knalde er behoorlijk in bij mij destijds en nummers als "Bagagedrager" en "Voor ik vergeet" behoren wat mij betreft nog steeds tot de beste Nederlandstalige nummers ooit gemaakt. Toch ben ik Spinvis na zijn debuut een beetje uit het oog verloren. Het werd allemaal net iets te weird en kleinkunsterig en zijn laatste EP Ritmebox uit 2008 kon ik vanwege mijn ernstige Vinkenoog-allergie echt niet aanhoren. En nu is er dan een nieuw album van De Jong met de geheimzinnige titel Tot Ziens, Justine Keller. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Het mooiste van het debuut vond ik de onweerstaanbare melancholie die uit veel nummers sprak. De sfeer van de vergeelde foto's uit een familie-album over die heerlijke vakantie in Zuid-Duitsland in 1976. Het goede nieuws is dat die sfeer terugkeert in sommige nummers op dit nieuwe album. De Jong wil duidelijk weer liedjes maken in plaats van experimenten met geluid en dat maakt Tot Ziens, Justine Keller een stuk toegankelijker dan eerder werk. Toch bevat het album nog behoorlijk extreme stemmingswisselingen, van het uitbundig vrolijke "We Vieren Het Toch" tot het mooi ingetogen "Jij Wint" en beschouwende "Overvecht". Er is maar één persoon in de wereld die weet wat er allemaal in het hoofd van Spinvis omgaat en dat is Erik de Jong zelf. De teksten zijn zoals op het debuut deels verrassend herkenbaar, deels volstrekt vervreemdend. Zo blijft het ook giswerk wie of wat Justine Keller is. Dat maakt Spinvis tot een absoluut uniek talent en dit album tot een waardige opvolger van zijn droomdebuut.

# 

|

| Blink | Crossing Border 2011 | Eurosonic / Noorderslag 2012 | Into The Great Wide Open 2012 | Lowlands 2012 | 02 november 2011 | reacties (4)

Eind jaren tachtig van de vorige eeuw hoorde ik voor het eerst de stem van Diana Ozon. Op de dubbelelpee Gramschap droeg ze enthousiast en muzikaal, begeleid door het getik van een rammelende spuitbus, een gedicht over graffiti voor. Gramschap was gevuld met punkpoëzie, kaal voorgedragen, maar soms ook begeleid door elementaire muziek: een krassende gitaar of een simpel ritme. Zo'n twintig jaar later leent Diana Ozon haar stem weer voor een muzikaal project. Deze keer samen met Bart FM Droog, lid van de Dichters uit Epibreren, voormalig stadsdichter van Groningen (tegenwoordig van Emmen) en al jaren bezig met poëzie. Op muziek van Wil Schmal (ex-Jammah Tammah) laten ze hun poëzie horen. Maatschappijkritische teksten ("Pastores Futuant", "Nieuws") worden afgewisseld met melodramatische gebeurtenissen ("De krantenjongen"), liefdesverklaringen ("Liefde") en prachtige familiegeschiedenissen ("Napoleon ontmoet de Droogs"). Hoewel het in essentie om voorgedragen gedichten gaat, levert de podiumervaring van de twee dichters en de felle gitaarlicks, de stompende trombone en elementaire ritmes (soms ska, soms Kift-achtige hoempapunk) een prachtig resultaat op. Podiumpoëzie, maar dan net een stapje verder.

Op de plaat Gramschap stond ook ene Simon S. Mussenoog, die een tirade afstak tegen "Burgersla". Deze satirische en boze punkpastiche op de naam van de eeuwig-lieve Simon Vinkenoog krijgt nu een mooie knipoog. Voormalig punkdrummer Spinvis eert de tachtig geworden dichter met de geluidscollage Ritmebox. Uitgevoerd als boek met cd en in een beperkte oplage uitgebracht. De gemiddelde dichtbundel in Nederland heeft een oplage van maximaal een paar honderd exemplaren. Ik vraag me af of Simon Vinkenoog de afgelopen jaren zelfs maar een paar honderd exemplaren van zijn boeken wist te verkopen. Dat zet de 'gelimiteerde oplage van 2000 exemplaren' in een iets ander perspectief. Maar daarmee wil ik niets afdoen aan de muzikale collage die Spinvis gemaakt heeft van teksten van Simon Vinkenoog (maar ook William Burroughs horen we voorbij komen, net als Adriaan van Dis). Vinkenoog is een dichter die je vooral moet horen en het liefst moet je ook zijn fladderende figuur op je netvlies hebben. Daarmee past hij perfect in de traditie van podiumdichters waar ook De Drie Boeddha's uit voort komen. Als literair document en cadeau voor de oude dichter is het zeer geslaagd, maar zoek er vooral niet de kenmerkende Spinvis-liedjes. Mocht je overigens achter het net vissen, dan kun je op de site van Excelsior zeven nummers downloaden: de Ritmebox EP.

# 

|

| Crossing Border 2008 | DubbelMono | 20 juli 2008 | reacties (1)

Een kliekjesverzameling schijn je het niet te mogen noemen, eerder de afronding en afsluiting van een periode. Die periode begon in 2002 met de debuutplaat Spinvis (waar we achteraf de titel 'verpletterend debuut' aan kunnen geven) en eindigt met Dagen van Gras, Dagen van Stro. Tussen die twee volwaardige albums verschenen meer stukken, die niet eerder verzameld werden. Kleine en minder kleine projecten, niet groot genoeg voor een volledige cd, maar te belangrijk, mooi of interessant om te vergeten (de associatie met dat ene liedje op die debuutplaat mag je hier zelf invullen). Zo vonden we het titelnummer terug op een splitsingle met LPG en het hoogtepunt "Wespen op de appeltaart", gemaakt voor een club van psychiatrische inrichtingen, op de single "Flamingo". Een ander hoogtepunt is de bewerking van France Gall's 'Poupée de Son'. In het gebruik van dynamiek doet het bijna denken aan Mogwai. Een andere bijzondere track is "Alles in de wind", het kinderliedje. Hier gezongen door zoonlief Gideon (met een Kinderen-Voor-Kinderen-accent, dat dan weer wel), maar mede door de begeleiding wordt het bijna eng en roept het associaties op met de rijmpjes die je weleens vindt in klassieke horrorsprookjes. Geen kliekjes dus, maar een soort reprise van de periode 2002-2007 waarin allerlei losse stukken nog eens verzameld zijn. Het doet vooral uitzien naar de nieuwe plaat die voor 2008 beloofd is.

# 

|

| Crossing Border 2007 | DubbelMono | 22 augustus 2007 | reacties (5)

Ik loop de grootste zaal van Noorderslag voorbij. Snel werp ik een blik naar binnen. Hier is namelijk zojuist de Popprijs uitgereikt. Een prestigieuze prijs. Maar tot nu toe is hij bijna altijd gewonnen door een overbekende band waar ik weinig mee heb. Die dan traditioneel wordt bekogeld met bier. Het zal wel.

Maar het eerste wat ik zie, is de grijze krullenkop van Erik de Jong, nog nat van het bier. Ik hoor "Flamingo", en het grote display achter Spinvis' band laat zien hoe Hanco Kolk in een hoek van het podium een tekening zit te schetsen. Ik hol de zaal in, en ik krijg een gewéldige spanningopbouwende versie van "Smalfilm". En een verpletterende uitvoering van "Het Voordeel van Video". Dit optreden is het enige op heel Noorderslag waarbij ik daadwerkelijk geroerd ben.

# 

|

| Crossing Border 2007 | Eurosonic / Noorderslag 2007 | Interview | Stonehead | 14 januari 2007 | reacties (6)

"Voor het slapen gaan luister ik nog steeds graag naar de radio. Vaak word ik om een uur of vier wakker en zet ik hem uit, meestal weet ik 's ochtends nog precies waar het nieuws 's nachts over ging. De documentaires, de spelletjes, het journaal: ze zijn gebleven. Hoorspelen, die was ik vergeten." Dat schreef ik op 26 mei dit jaar. De avond ervoor was ik naar "Het hoofd van Ferdinand Cheval" geweest. Een hoorspel over, jawel, Ferdinand Cheval, die het Palais Idéale maakte in zijn vrije tijd. Het hoorspel werd gemaakt door Bente Hamel, in samenwerking met Erik de Jong. Erik, die ook wel graag Spinvis genoemd wordt maakte de muziek en sprak een van de stemmen in. En ja, dat doet het goed, de naam van een Nederlandse musicus die er toe doet op de verpakking zetten. Want mijn interesse was gewekt. Nu, een aantal maanden later, is daar dan een ehmm... soort van verzameldingetje. In wat op een postpakje lijkt vond ik een hoop spulletjes. Een cd, een dvd, een dichtbundel, een foldertje met allemaal spreuken, een kaart, een bouwpakket en... een stukje rots. Echt. Een stukje rots van het Palais. In een plastic zakje. Het moet niet gekker worden. Op de cd het betreffende hoorspel, leuk om het nog eens te horen, maar ik hoef het niet elke dag te horen. Verder nog een dvd. Op de dvd een achttien fragmenten film die evenzovele kunstenaars maakten aan de hand van het hoorspel. Achttien kunstenaars die niet van elkaar wisten wat de ander maakte. Het is een wonderlijke dvd kan ik u vertellen. Leuk om eens te kijken, maar wat moet je er verder mee. Na het luisteren van de cd en het bekijken van de dvd heb ik me tien minuten vermaakt met de bouwplaat van het Palais Idéale. Na een hoop knip en plak werk kwam ik erachter dat de bouwplaat niet echt klopt ofzo. Of ik niet, maar ik hou het op de bouwplaat. De bouwplaat verdween in de prullenbak in ieder geval. En dan is er nog een dichtbundel van meneer Ingmar Heytze: "De Steen Die Alles Was". Ingmar heeft zich er wel een beetje gemakkelijk vanaf gemaakt geloof ik. Het boekje staat vol letters die woorden vormen maar verder staat het ding een beetje los van de rest van het pakket. Al met al: leuk om u een paar uurtjes mee te vermaken. Maar wat u er verder mee moet is me een raadsel. Of toch? De postkaart met het paleis erop stuurde ik naar mijn moeder. "Liefs van uw liefhebbende zoon" schreef ik er op. Zojuist belde ze me om te vragen of ik op vakantie ben. En of ik nog wel kom eten met eerste kerstdag. Hmmm....

# 

|

| George | 20 december 2004 | reacties (7)