Woorden en beelden op File Under over: Sufjan Stevens
Sufjan Stevens / Osso
Het lijkt een traditie te worden. Ieder najaar komt Sufjan Stevens met een aardigheidje voor de fans. Is het geen kerstbox, dan is 't wel een album onder pseudoniem. Ondertussen worden we stilaan ongeduldig wanneer hij nu eindelijk met een opvolger voor Illinois komt. De beste man lijkt behoorlijk vast te zitten, wellicht gevangen in het web van zijn eigen talent. In dit interview moppert hij wat over downloaden en het einde van het album-tijdperk. Een gotspe voor iemand die met zijn eigen Asthmatic Kitty-label keer op keer (en nog voordelig geprijsd ook!) het tegendeel bewijst. Met Run Rabbit Run heeft Stevens zelf niet veel van doen gehad. Het strijkkwartet Osso, dat al meespeelde op Illinois, vertolkt Sufjan's dierenriemcylus Enjoy Your Rabbit. In zijn originele vorm zijn meest obscure, elektronische album, waarop niet gezongen wordt. Ik las er ooit een prachtige recensie over waarin de schrijver opmerkte dat het lastig doordringbare werk 'open ging als een bloem'. Sindsdien probeer ik het jaarlijks wel een keer, maar vooralsnog vergeefs. Kan Run Rabbit Run een handje helpen? Het korte antwoord is nee, al is het best leuk om de bekende melodieën nu in een klassieke setting te horen. Ik ben eigenlijk vooral benieuwd wat een klassieke muziek-recensent hier nu zou vinden, zo tussen het bespreken door van weer een nieuwe uitgave van Mahler of Mozart. De strijkkwartet-opzet maakt het de popluisteraar in elk geval verre van makkelijk. Een smeuïg orkest is dan toch heel wat makkelijker te behappen. Dit is hardcore klassiek, waarin de glitches van de originele uitgave zijn vervangen door flink wat gekras, met als dieptepunt "Year Of The Boar" waar een viool keer op keer een krakende deur imiteert. Er zijn echter ook geslaagde momenten, het fraaie "Year Of The Tiger" klinkt als The Books gestript van samples en vocalen. Hoe meer (ritmisch) getokkel op de snaren hoe blijer ik word, bewijst ook het door Nico Muhly gearrangeerde "Year Of The Dragon". Het toepasselijk in een kerk opgenomen "Year Of Our Lord" eindigt de cyclus op serene Arvo Pärt-achtige wijze.
In een ander interview geeft Stevens zijn nieuwste project The BQE de schuld van zijn huidige impasse. Na het schrijven van deze symfonie over de autoweg tussen Brooklyn en Queens was (of is!) hij het hele concept van 'popliedje' kwijt. En dat is het project toch niet waard, valt snel te merken. Al is deze release wel degene die je moet hebben, als je één van deze twee koopt. Volledig onbekend terrein is klassiek natuurlijk niet voor Stevens. Op Illinois stond al een symfo-passage als "The Black Hawk War" en het uitstekende minimalism-achtige slotstuk "Out Of Egypt". Beide kanten komen ook hier terug. The BQE is verdeeld in dertien stukken, waarvan zeven zogenaamde 'movements'. De werkelijke inspiratie lijkt vooral in de eerste twee aanwezig. Na een ambient-intro en wat van de alom vertegenwoordigde extatische fluit-'swoops' begint "Movement 1: In The Countenance of Kings" met een paar eenvoudige piano-akkoorden. Wat strijkers en blazers suggereren spanning die wordt opgelost als de piano zich ineens als harp ontpopt en het fraaiste motiefje van de hele symfonie klinkt. Ook de tweede movement ("Sleeping Invader") voelt nog fris en emotioneel. Er fladdert een trompet doorheen die schijnbaar willekeurig kort en driftig kwettert als een vogeltje. Maar dan dient zich een eerste kritiekpunt aan. Nadat de trompet is geïntroduceerd gebeurt er eigenlijk niet veel meer mee. Dit geldt voor veel van de passages, ze beginnen vaak met een aardig idee en de intensiteit neemt toe, maar het leidt uiteindelijk allemaal nergens toe, dus dan maar weer van nul begonnen. Een grote lijn ontbreekt, het blijven blokken die geen doorgecomponeerd bouwwerk worden, of liever, muzikale stenen die geen weg vormen. Waar in de eerste helft van de symfonie het tempo rustig is, wordt er in de tweede helft met de spierballen gerold. Minder interessant, maar het past wel beter bij de door Stevens zelfgeschreven liner notes die de Brooklyn-Queens Expressway afschilderen als een poel der chaos. Meest verrassend is "Movement IV: Traffic Shock" waar volkomen uit het niets Venetian Snares naar de kroon wordt gestoken. Goed voor een brede glimlach. Niet om aan te horen is dan weer de kriegelige finale "The Empreror Of Centrifuge". Daartussen maakt de blazerssectie in "Self-Organizing Emergent Patterns" zelfs een nogal houterige indruk. Zo overheerst na het vrij sterke begin toch de teleurstelling, die bepaald niet wordt weggenomen door het bijgevoegde dvd'tje. Daarop, wat dacht je, beelden van de weg. Het scherm is driekwart van de tijd in drieën verdeeld, wat al snel ergerlijk wordt. En wat er te zien is zal voor iedere kijker van Koyaanisqatsi gesneden koek zijn. Eindeloze reeksen van fast forward voortrazende auto's die lichtbundels vormen. Gelukkig zijn er ook nog drie sexy hoepelmeisjes die met de heupen draaien.
File Under: Bekijk het konijn eens van een andere kant
File Audio: [Osso-Space]
File: Sufjan Stevens - The BQE
File Under: Van de weeromstuit een folkplaat over Texas graag
File Audio: [Sufjan-Space]
Sufjan Stevens - The Dress Looks Nice On You
Sufjan Stevens / Aimee Mann
Noem me ouderwets, maar ik weiger om voor vijf december ook maar iets aan Kerstmis te doen. Zelfs als artiesten die ik hoog aansla (Sufjan Stevens en Aimee Mann in dit geval) in november al cd'tjes uitbrengen met kerstliedjes, dan weiger ik ze te draaien. Nou kon dat in het geval van Sufjan ook niet, want het boxje werd me op Sinterklaasavond pas door de Sint hoogstpersoonlijk overhandigd, maar One More Drifter In The Snow, cd van Mann, heeft rustig liggen te verstoffen op mijn bureau tot de Sint het land uit was. Toen was het pas de tijd ervoor.
Sufjan is in een paar jaar heel populair geworden. Niet alleen in Nederland, maar gewoon overal waar hij komt zijn de zalen die hij aandoet uitverkocht. Da's ook wel terecht, want zijn laatste cd-tjes zijn ronduit prachtig. Als soort van dankjewel brengt hij nu voor een belachelijk bedrag (krap 20 euri!) de met vijf EP's gevulde box Sufjan Stevens presents songs for Christmas uit. Stevens bundelt hierop de liedjes die hij de afgelopen jaren steeds opnam speciaal voor kerstmis. Het is een schitterend vormgegeven cadeau dat een uitstekend alternatief is voor het in veel huishoudens verplichte Sky Radio gedreutel die het kerstdiner verziekt. Sufjan's eigen liedjes zijn zoals altijd prachtig in al hun eenvoud en de bewerkingen van traditionals zijn minstens zo bijzonder. Alleen al om zijn met banjo gelardeerde versie van "O Come, O Come Emmanuel" uit 2001 zou je deze box in de sok van de persoon met wie je straks de kalkoen aansnijdt moeten stoppen. Nou vooruit om de versie van "Little Drummer Boy" mag je het ook doen.
Aimee Mann vindt dat gedoe met vijf ep's vast wat overdreven en beperkt zich op One More Drifter in the Snow tot slechts tien liedjes in 33 minuten. Maar ook deze zijn een prima alternatief voor Wham!, Mariah Carey, Chris Rea en vooral natuurlijk Youp van 't Hek's "Flappie". Ook Mann heeft kiest voor een mix van traditionals en eigen liedjes. Grappig is dat een van de niet eigen nummers een nummer van haar man Michael Penn is. Nog geiniger is de samenwerking van Aimee met Grant Lee Phillips in "You're a mean one, Mr. Grinch". Eigenlijk best een slimme zet deze cd als tussendoortje, want de warme stem van Mann en haar fijne gevoel voor breed gelardeerde arrangementen lenen zich heel goed voor kerstliedjes. Het enige dat nu nog moet gebeuren is een flink pak sneeuw in plaats van het miezerige weer nu. Dat hangt me namelijk behoorlijk de strot uit.
File Under: Laat de sneeuw, kerstboom en kalkoen nu maar komen.
Sufjan Stevens - The Avalanche
In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister. Wijze woorden van Goethe. Ik weet niet of Sufjan Stevens ze - al dan niet in de best mogelijke Engelse vertaling Within limitations the Master is first revealed - kent, maar ik denk het wel. Aanvankelijk wilde hij immers van zijn vorig jaar verschenen meesterwerk Illinois een dubbel-cd maken. Toen dacht hij aan Goethe, begon vervolgens te wikken, te wegen en te schrappen, Zo zorgde hij ervoor dat we alleen de allermooiste liedjes te horen kregen op de plaat die als ondertitel Sufjan Stevens Invites You To: Come on Feel the Illinoise draagt. En nu zit ik me af te vragen of het eigenlijk wel slim is om The Avalanche met als ondertitel Outtakes and Extras from the Illinois Album! uit te brengen. Aan de ene kant had ik liever gezien dat hij gewoon snel door gegaan was met zijn doel om alle staten van de Verenigde Staten op muziek te zetten en was razend nieuwsgierig wat de volgende staat zou zijn die hij zou vereeuwigen. Aan de andere kant... er staan weer zulke verschrikkelijk mooie (nieuwe) liedjes op The Avalanche dat het domweg dood- en doodzonde zou zijn geweest als we ze niet te horen hadden gekregen. En ook de alternatieve versies van de van Illinois bekende nummers, waaronder maar liefst drie van "Chicago", zijn als Appel-Kaneel Culisuiker pareltjes op een versgebakken pannenkoek: niet te versmaden dus. De enige vraag die The Avalanche dan ook oproept is: Wat ligt er in Godesnaam nog meer voor moois op de plank te verstoffen? Nou ja daarnaast natuurlijk ook: Wanneer komen die andere platen? Hop Sufjan, aan de slag!
File Under: Is Sufjan Stevens een genie of wat?
Sufjan Stevens - Illinois
Hij was een succesvolle aannemer en geliefd in de buurt waar hij woonde. Maar niets is wat het lijkt, er was wat mis met John Wayne Gacy Jr. Hij was namelijk een van de grootste seriemoordenaars die ooit de straten van Chicago onveilig maakte. Verkleed als clown verkrachtte en vermoordde hij iets minder dan dertig jongemannen en begroef ze in de kruipruimte van zijn huis. Op Illinois - Come on Feel the Illinoise! vertelt Sufjan Stevens ons over hem. Over de vader, over de moeder en de buren. Je kijkt mee met Sufjan als hij de politieagent volgt die de kruipruimte betreedt waar achtentwintig jongemannen weg liggen te rotten. En hoe gruwelijk dit verhaal ook is, je kunt Sufjan helemaal volgen als hij tot de conclusie komt dat hij, Sufjan Stevens, een beetje op hem, John Wayne Gacy Jr., lijkt. 'And in my best behavior, I am really just like him. Look beneath the floorboards for the secrets I have hid.' De lieflijke oppervlakkigheid van het liedje is slechts schijn: kippevel, afgrijzen en sympathie volgen elkaar snel op. 'Oh my God', kreunt Sufjan. We lijken immers allemaal een beetje op John Wayne Gacy Jr.
Hij gaat verder, John Wayne's verhaal is pas het vierde nummer van de cd. Er volgen er nog achttien. Zoals het folkloristische verhaal in "Concerning The UFO Sighting Near Highland, IL" of de intense en persoonlijke nummers zoals "The Predatory Wasp Of The Palisades Is Out to Get Us!" en "Casimir Pulaski Day". Sufjan Stevens geeft ons folk-pop liedjes over het leven in de staat Illinois. Tweeëntwintig wonderschone liedjes waarover je een boek zou kunnen schrijven: Sufjan leverde zijn meesterwerk af en ik vrees dat het niet mooier kan worden dan dit. Na zijn eerste cd, Greetings from Michigan - The Great Lake State, grapte Sufjan dat hij over alle staten van de Verenigde Staten een cd zou maken. Ik durf al bijna niet te hopen op meer.
File: Sufjan Stevens - IllinoisFile Under: Come On! Feel The Illinoise!






