'A cosmic headtrip sounding like Screamin' Jay Hawkins covering MIA, as remixed by Portishead. In a good way', schreef de Britse krant The Guardian over A Killer and a Sufi. Gonjasufi wordt door dezelfde krant ook omschreven als 'Electro-Hendrix'. Elders op internet schrijft een anonieme bron: 'The mad, smokin' offspring of Captain Beefheart & George Clinton'. Allemaal moedige, maar vergeefse pogingen om dit album te duiden en daar ga ik me dan maar niet aan wagen. De maar liefst negentien tracks op dit album, alle onder de drie minuten, lopen in stijl en kleur namelijk uiteen en niet zo'n beetje ook. We horen authentieke indianengezangen, jaren '50 en '60 exotica, Afrikaanse stemmen met Turkse en Iraanse achtergrondzang, lome triphopgeluiden, psychedelische Stooges-gitaren en sensuele Isaac Hayes-ritmes. Onnavolgbaar ontrafeld en stukgeknipt door producers Flying Lotus, The Gaslamp Killer en Mainframe en vervolgens op DJ Shadow-achtige wijze weer aan elkaar gesmeed. Hier en daar schijnbaar onaf en met (bewuste?) schoonheidsfoutjes, wat bij enkele tracks ("SuzieQ" en het qua lichtvoetigheid afwijkende "She Gone") enigszins opbreekt, maar alle tracks tezamen vormen uiteindelijk een bevreemdend, maar uiterst coherent geheel. Bovenop al dat moois komt dan die mysterieuze stem van Gonjasufi. Van duister, zwart, soms gemeen rafelig raspend tot zacht en soulvol praatzingend. Gonjasufi alias Sumach Ecks was in de jaren '90 actief in de hiphop-scene, raakte ernstig verslaafd en vond een uitvlucht in het spirituele. Tijdens een intense yoga-sessie is hij naar eigen zeggen aangeraakt door Jimi Hendrix. Het album gaat over de innerlijke tweestrijd in zijn persoonlijkheid tussen de spirituele Sufi en de kwaadaardige Killer. De bezwerende stem van Gonjasufi en de metaforische teksten geven het album daarmee een ongekende diepte die zich pas na meerdere draaibeurten lijkt te openbaren. De plaat, die op het eerste gehoor overkomt als een kek, eigenzinnig en ultrahip vervolg op DJ Shadows klassieker Endtroducing..., blijkt zich te ontpoppen als een psychologische verkenning van de geest van Gonjasufi met een psychedelische intensiteit van heb ik jou daar. Een bijzondere, persoonlijke ervaring; misschien is dat nog de beste duiding van het meest fascinerende album van het jaar tot nu toe.

Die Aeronauten komen uit Zwitserland, zingen voornamelijk in het Duits en bestaan twintig jaar. Tien jaar te laat begonnen als new wave-band hebben ze zich ontwikkeld tot een toppiedepoppie radiovriendelijk singlesbandje met een vrolijke potpourri van stijlen en invloeden van buiten de Zwitserse grens. En met succes, want hun landgenoten vinden het allemaal prachtig. Hallo Leidenschaft! is hun negende album, maar wat ben ik blij dat ik de andere acht niet ken. Niet alleen is de zang tenenkrommend vlak en zijn de teksten nietszeggend lichtvoetig, maar bovenal gaat hun behaagzieke formulepop enorm tegenstaan. U kent ze wel, die Casio-keyboards met voorgeprogrammeerde ritmes, instrumenten en muziekstijlen. Die Aeronauten drukken de knopjes gemakzuchtig één voor één in. Ze doen een rocknummertje met liefdesrefreintje, dan een souldeuntje met blazers, afgewisseld met een tropisch Gabriel Riosje en een heuse Braziliaanse bossa nova, om weer terug te keren naar een Motown-blauwdrukje en een Mando Diao-rip-off. Dat ze heel erg stoer zijn moeten we ook weten, want met "Schatten" gaan ze even he-le-maal los in de punk-modus. Zo zijn na dertien nummers alle knopjes uitgeprobeerd en kunnen ze tevreden door naar het volgende album.

Het kan gebeuren dat er in het overweldigende aanbod van muziek zomaar iets langs je heen gaat. Maar gelukkig hebben we de Vera-poll 2009 nog, waarvan de uitslagen uitgebreid (Lijstjes! Heel veel lijstjes!) opgenomen zijn in het tweede Vera-krantje van 2010 en natuurlijk ook op de Vera-website. Daar kwam ik Winchester Mystery House tegen van The Hex Dispensers, dat in de zomer van 2009 al uitkwam en in de andere jaaroverzichten verder onopgemerkt is gebleven. Zo niet in Groningen. In het langspeelplaten-jaarlijstje van de altijd eigenwijze noorderlingen prijkt dit album op een bijzonder mooie vierde plaats. Alleen A Place To Bury Strangers, de onvermijdelijke XX en Grizzly Bear hebben bij de Vera-achterban hoger gescoord. Alle reden dus om dit album alsnog te gaan beluisteren, want zoals een Italiaans zwijn feilloos de smakelijkste truffels naar boven haalt, zo blijken onze bovenburen ook hier weer een bijzondere neus te hebben voor prachtige juweeltjes uit de ondergrondse. Want wat een bijzonder fijn plaatje is dit tweede album van deze uit Austin, Texas afkomstige punkrockers. Twaalf vooroverdenderende tracks van gemiddeld twee en een halve minuut, in de beste traditie van The Misfits en The Ramones. En dat ze zich kunnen meten met deze grootheden, is te danken aan de catchy hooks, het spijker-op-de-kop stemgeluid van zanger Alex Cuervo en het strakste meezingende drummeisje allertijden, Alyse Mervosh. Op haar ben ik ongezien verliefd geworden. En als de plaat dan na 25 razende en uitzinnige minuten wordt afgesloten met een gemeen sterke cover van DEVO's "Gates Of Steel", ben ik totaal verkocht. De volgende release van deze helden ga ik dus niet meer missen. Ondertussen zou ik Vera vriendelijk willen verzoeken om de verwachte polluitslagen van 2010 alvast aan mij te mailen, zodat mij zo'n misser niet nog eens kan overkomen. Alvast bedankt hè!

Terwijl ik dit stukje schrijf en op de achtergrond Perfect Life van ROOD & Nighthawks At The Diner beluister, komt mijn vriendin de kamer binnen. "Hé, weer een nieuwe van Tom Waits?", zegt ze. Ik zucht. Dat is nu precies wat ik bedoel. Laat ik maar met de deur in huis vallen: deze cd roept bij mij ergernis op, maar ook bewondering. Eerst de ergernis: ROOD & Nighthawks At The Diner zijn schaamteloze meestervervalsers. Begonnen in 1994 hebben ze zich gespecialiseerd in het kopiëren van hun grote voorbeeld Tom Waits. De bandnaam is ontleend aan het gelijknamige live-album van de oude meester en hun muziek leunt nogal op zijn werk: filmische muziek met invloeden uit de jazz, blues, rock, folk en klassiek. Daaroverheen raspt ROOD zijn teksten, veelal op exact dezelfde wijze en met dezelfde dictie als zijn held. Daar erger ik me dus mateloos aan. Ik bedoel, als ik Tom Waits wil horen zet ik wel iets op uit zijn omvangrijke oeuvre en heb ik geen enkele behoefte aan een stel Nijmeegse na-apers die tomwaitsje willen spelen. Zo, dat is eruit. Maar als de ergernis dan zo groot is, waar komt die bewondering dan vandaan? Dat zit 'm in de kwaliteit van de vervalsingen. De muzikanten zijn van een bijzondere klasse en komen op dit album ruimschoots tot hun recht. De muziek wordt gebracht met een ingetogen intimiteit, met uiteenlopende warme klankkleuren en mooie accenten. Ook op dit album resulteert dit in prachtig sfeervolle schilderijtjes, zoals het meeslepende openingsnummer "The Master Is Away". Ook is er een verrassende (telefonische?) cameo van de klassieke bariton Ernst Daniel Smid die het nummer "Baby Don't You Like My Tattoo" naar een ander niveau tilt. En ja, na herhaalde luisterbeurten zijn er steeds meer momenten waarop ik me willoos laat meenemen in de warme liedjes van ROOD, maar deze kunnen zomaar weer omslaan in bittere irritatie als er weer zo'n Waits-pastiche langskomt. Ergernis en bewondering komen bijzonder dicht bij elkaar op dit album. Intrigerend.

File Under geeft enkele exemplaren weg van Perfect Life. Dus doe gezellig mee aan alweer een nieuwe prijsvraag

Ajakkes! Dat was mijn reactie toen ik "Deny All" hoorde, de single die voorafging aan het nieuwe Bettie Serveert-album Pharmacy Of Love. Ja natuurlijk, het is een aanstekelijk en gretig nummer van een band die het allemaal al gedaan heeft en zichzelf weer heeft ontdekt. Maar het teleurstellende resultaat, een uiterst radiovriendelijk powerpopniemandalletje dat integraal in de Krezip-catalogus kan en daar vervolgens door middelmatige onopvallendheid niet meer teruggevonden kan worden, deed mij met angst en beven uitzien naar dit negende album van Bettie Serveert. Maar ohemeltjeliefdankudankuwel, ze laten me niet in de steek. Neerlands fijnste indierockband Bettie Serveert, waarvan ik wel eens dacht dat de koek een beetje op was, is nog altijd springlevend. Die single, die het album opent, blijkt gelukkig niet representatief voor de rest van het album. In de tweede -veel betere- track "Semaphore" horen we het unieke indie- en collegerockgeluid van Bettie Serveert weer terug. Met dit fijne, op zijn Pavements ontregelende liedje wordt vervolgens een trits indienummers ingeluid dat tot het beste behoort dat ze sinds klassieker Palomine en Lamprey gemaakt hebben. Sommige tracks zijn van een ongekende schoonheid, zoals het door Carol van Dijk met ingetogen achtergrondkoortje zo mooi gezongen "Change4Me", maar vooral de Moss-cover "Mossie". Wat een pracht. De rest van het album, dat bol staat van potentiële singles, kent eigenlijk geen zwakke momenten. Enkel het nogal lang uitgesponnen "Calling" doet de aandacht tijdelijk wat verslappen. Dit na een aarzelende start voortdenderende topzware rocknummer kent zijn intense momenten wel, maar lijkt als enige track op dit album niet helemaal 'af' te zijn. De rest van het album is dat namelijk wel: krachtig, puntig en direct opgenomen en geproduceerd. Vergeet die niksige eerste single, start met track twee en luister naar de Bettie Serveert van nu: een band die niet moet, maar wíl.

Laten we weer eens een fijne prijsvraag doen! En weet je wat! We geven setjes concerttickets weg voor een concert naar keuze én enkele exemplaren van deze fijne nieuw cd van de Betties. Om de cd te winnen haak je hier in, voor de tickets volg je dit spoor.

Le Loup is ooit begonnen als een solo-project van Sam Simkoff. In zijn eentje op zijn slaapkamer, met de deur op slot en de stekker uit de deurbel experimenteerde hij wat met banjogetokkel, keyboardloops en computerfoefjes, met als resultaat een nerdy soort experimentele indiefolk. In 2007 maakte hij met wat gelijkgestemde vrienden zijn debuutalbum met de enigszins onbegrijpelijke titel The Throne of the Third Heaven of the Nations Millennium General Assembly. Door het gebruik van traditionele instrumenten gecombineerd met zangerige harmonieën kon het album meeliften met de opkomende indiefolk-revival en kreeg het overwegend opbeurende kritieken waarin royaal gestrooid werd met chique referenties als Fleet Foxes, Yeasayer, Arcade Fire en Sufjan Stevens. Niet gek, zou je zeggen. Nu is er het tweede album met de wat meer aansprekende titel Family en deze ligt al een hele tijd op mijn werktafel op de stapel 'nog te bespreken'. Telkens komen er weer nieuwe cd's bovenop en verdwijnt deze naar onder. Nee, dit plaatje wil zich maar niet opdringen in het grote aanbod van nieuwe muziek. Nu ik hem opnieuw beluister weet ik ineens wat er aan schort. Dat de band voor de opnames wekenlang ergens in een blokhut in North Carolina is gaan zitten, volkomen geïsoleerd zonder enige communicatie met de buitenwereld, heeft zijn vruchten afgeworpen. Ze hebben mij, als luisteraar, namelijk óók buitengesloten. Wat resulteert is een album dat oneindig introvert en afstandelijk klinkt. Letterlijk, want over het geluid zit een doffe waas met een badkamergalm alsof je drie meter onder water zit. De meanderende composities met onverstaanbare teksten ontberen spanning en emotie, komen langs en waaien weer weg, zonder me bij de strot te grijpen. Slechts twee nummers weten enigszins te overtuigen en laten horen waar deze band misschien toe in staat is. Het door de gelaagde harmonieën en mooie toonzetting sterk aan Fleet Foxes verwante "Morning Song" en de afsluiter "A Celebration", waarin de afwisselende compositie door een levendige Dodos-percussie een spannende dynamiek krijgt die de rest van het album vaak zo jammerlijk ontbeert. Maar dan is het al veel en veel te laat.

Het probleem met live-albums is dat je de band wel hoort, maar niet ziet. Je bent er niet bij en dat wat een goed concert zo'n totaalbelevenis maakt, gaat langs je heen. Je mist het het gevoel van de decibels die door je kleren wapperen, het fysieke contact met de mensen om je heen, de warmte, zelfs het zweet. Je ziet niet wat er zich op het podium afspeelt. De hardwerkende band, die blik van verstandhouding tussen zanger en gitarist, een grimas op het gezicht van de drummer, de onvergetelijke momenten dat de band boven zichzelf uitstijgt en de energie van het publiek dat daar op reageert. Gogol Bordello moet zich hiervan bewust zijn geweest toen de band besloot een live-album uit te brengen. Het is namelijk geen audio-cd, maar een dvd, met geluid èn beeld dus. Als extra zit er wel een cd bij met BBC-sessies en demo's. Een meesterlijke zet. Deze New Yorkse multi-culti gypsypunkfeestband moet het namelijk niet zozeer hebben van originaliteit of de kwaliteit van de composities. De handvol toch wat matige en fletse studio-albums toonden dat al aan. Nee, zoals we al eerder op diverse Lowlands-edities en afgelopen zomer nog in een oververhit Tivoli mochten meemaken, is Gogol Bordello een live-band bij uitstek en moet deze het hebben van horen én zien. Je hoort niet alleen een strakke, perfect op elkaar ingespeelde band, maar je ziet ook op welke wijze zij vol overgave een strak geregisseerde show neerzetten. Elk bandlid gaat daarbij op in het bruisende collectief, maar mag op gezette tijden ook een glansrol opeisen. Je ziet zanger Eugene Hütz bovenop een grote trom gedragen worden door tientallen handen uit het publiek. Zoals Abraracourcix, het stamhoofd van Asterix, wordt rondgedragen op zijn schild. Je vraagt je af waar deze graatmagere voorman zijn ontembare energie vandaan haalt en hoeveel paardenharen de Russische violist Sergey Ryabtsev nog op zijn strijkstok over zal hebben aan het eind van de show. Alle energie die de band, letterlijk met het bloed aan de vingers, samenbalt en afvuurt op de zaal blijft niet zonder effect: het publiek draait compleet door en het zweet druipt van het scherm af. De kijker, die voor de buis op de sofa zit mee te hupsen, kan dan nog maar een ding denken: was ik er maar bij geweest. Live From Axis Mundi is niet alleen een cadeautje voor de fans in het kader van het 10-jarig bestaan van de band, maar ook een uitnodiging aan hen die nog geen kennis hebben gemaakt met dit feest.

Soms hoor je vanaf de eerste tonen van een liedje dat het allemaal klopt. Dit is op het tweede album van Thomas Function, In The Valley Of Sickness, ook het geval. Na de druk op de play-knop zet een uit de garage afkomstig tweedehands rammelgitaar de toon, gevolgd door kartonnendozendrums en een ouwelullenorgel. Na een halve minuut horen we zanger Josh Macero met zijn hoog geknepen, net valse stem. Het is het begin van een Liedje zoals alle Liedjes zouden moeten zijn en zo staan er op dit album twaalf van die ambachtelijke exemplaren. Liedjes met kop en staart maken is zo moeilijk nog niet, maar deze kennen stuk voor stuk een refrein waar mijn oren aangenaam van gaan tintelen. En kom daar nog maar eens om. Thomas Function maakt protopunkrock in de breedste zin van het woord. Country & bluesrock met een gestoord randje, maar ook hoor ik een warme liefde voor Britse sixties R&B ritmes en seventies new wave van de eerste orde zoals Television en The Only Ones. Direct, opwindend en zonder opsmuk. Gestopt zodra het klopt, punt uit en klaar. Wie het afgelopen jaar gecharmeerd was van The Strange Boys, Jay Reatard en recentelijk nog Girls, weet nu meer dan genoeg.

Dilemma’s zijn het, grote dilemma’s. Want kun je nog een eerlijk verslag doen als een festival opent met je favoriete band? In alle jaren dat ze geweest zijn heb ik geen tour gemist van The Tragically Hip en diverse malen zag ik meerdere optredens in de tour. Deze keer echter niet want het optreden maakt deel uit van Le Guess Who? 2009 en dat betekent dat er meer bandjes gekeken moeten worden. Maar we starten met dus The Tragically Hip.

De heren spelen, voor het eerst tijdens een Europese tour, de "An Evening with The Tragically Hip" show, zoals gebruikelijk in Canada en de Verenigde Staten. Dat betekent twee blokken van dik een uur met een pauze ertussen. Dat is even wennen, ook voor de heren, want voor de pauze is het lichtjes routineus. Dat ondanks zeldzame pareltjes als "Pigeon Camera" en "Don’t Wake Daddy" en "New Orleans is Sinking" als opener! Na de pauze starten beginnen de heren "unplugged" en slaat de vlam eindelijk in de pan. Aan het eind zijn we 25(!) nummers verder en hebben we een puike dwarsdoorsnee door het Hip oeuvre gehoord. Een zeer goede opening, al stond het bij tijd en wijlen wat hard.

Alcohol is fijn spul, althans tijdens het drinken ervan. Het doet wat met je, nietwaar. Al na enkele glazen ontstaat er een alert en vrolijk gevoel, vol ongeremde maar gefocuste energie. Maar een glas teveel kan ontaarden in gedeprimeerde hangerigheid en een toenemend lastige coördinatie van de spieren. Ik ga u niet vermoeien met mijn ervaringen hiermee, maar ik denk dat Eamon McGrath wel weet wat ik bedoel. Amper twintig is hij en hij klinkt als een schorre zwerver van zestig die zijn slaapplaats heeft gevonden in een bijna leeg whiskeyvat. Continu toerend heeft hij in eigen beheer inmiddels 18 albums opgenomen met in totaal meer dan 100 songs. 13 Songs Of Whiskey And Light is hier een compilatie van. Het zijn 13 grotere en kleinere blues- en folksongs, veelal krakkemikkig opgenomen op plekken waarbij de enige voorwaarde de aanwezigheid van een stopcontact en een drankkast leek te zijn. Soms solo, dan weer met band, maar steevast doordrenkt van een zware, doordringende alcoholnevel. En tsja, dat pakt soms niet goed uit. In het op zich niet slechte "Land Of Dogs" lijken de muzikanten allemaal een ander nummer te spelen en in "Last Standing Man" lijkt de met dubbele tong lispelende McGrath de weg totaal kwijt te zijn. Net als ik het album wil gaan veroordelen als een rommelige verzamelplaat van een laveloze beroepsalcoholist, is daar het onvoorstelbaar indringende nummer "Desperation, Albera", dat juist gaat over alcoholproblematiek in zijn woonplaats. En verhip, zo blijken de meeste tracks bij nadere beluistering ware diamanten te zijn. Van de ruwste soort, dat wel. Ook Eamon McGrath verliest zich wel eens in een glas teveel, maar bovenal maakt hij met deze compilatie indruk als een uitzonderlijk creatief talent.

In Maryland, in de buurt van Baltimore, is in 2002 de oudste eik van het land geveld door een storm. The Wye Oak was 460 jaar oud en heeft op een heuvel in het plaatsje Wye Mills de laatste honderden jaren mensen om zich heen verzameld. Mensen die onder zijn gigantische bladerdak hebben geschuild, gelegen of gezoend, er getrouwd zijn, onder zijn takken ruzie hebben gemaakt en uit elkaar zijn gegaan. Dit gegeven moet het uit deze regio afkomstige duo Jenn Wasner en Andy Stack geïnspireerd hebben. Hun liedjes gaan over liefde, eenzaamheid, verlangen en de verbondenheid tussen mensen. Het is een intrigerend en gelaagd geheel, dit album The Knot. Met z'n tweeën leggen ze een dik, maar bijzonder helder geluidstapijt neer dat doet denken aan Yo La Tengo op hun best. Luide fuzzy passages met veel feedback worden afgewisseld met spaarzaam maar doeltreffend gebruik van viool en steelgitaar. Op enkele verstilde momenten klinkt Wye Oak eenzaam en desolaat als Songs: Ohia. Hiermee bouwen ze een zuigende spanning op die ook na meerdere draaibeurten voelbaar blijft. Dat maakt The Knot echter nog geen meesterwerk. Daarvoor is het songmateriaal, met name in het middelste deel van het album, niet altijd sterk genoeg. Wel is het een sterke warme herfstplaat, met name geschikt voor die dagen dat de bladeren eenzaam door de lucht dwarrelen en elkaar opzoeken in natte goten en tochtige straathoeken. Precies zoals al die mensen die elkaar eeuwenlang onder de machtige Wye Oak opzochten.

Moeilijk kunnen kiezen, kent u dat ook? De angst de verkeerde te kiezen? En dat dit vaak leidt tot het maken van géén keuze, of juist de keuze voor alle opties? Kijkend naar de inmiddels 15-jarige loopbaan van het Schotse Idlewild zie ik hetzelfde gebeuren: kiezen voor alles of niets. Na hun start als boze punkband adapteerde Idlewild de Amerikaanse collegerock. Daarna wonnen Britse folkinvloeden steeds meer terrein. Idlewild kon boos zijn, maar ook lieflijk. Brits en Amerikaans. Commercieel en alternatief. Groot geluid, kleine liedjes. En andersom. En het liefst allemaal tegelijk. Snapt u ‘m? Op het succesalbum The Remote Part uit 2002 lukte het wonderwel om al die elementen samen te brengen. Een mooi album, prachtig in balans, het ultieme bewijs dat ‘alles’ kan. Maar daarna ging het mis. De band raakte verstrikt in zijn eigen veelzijdigheid, werd gedropt door de platenbaas en zwalkte zoekend verder tussen middelmatige folkpop en anonieme radiorock. Na het geforceerde Make Another World (2007) was de koek eigenlijk wel op. Of toch niet? Ineens is daar Post Electric Blues, met een trefzekere in-je-kop-single "Readers & Writers". Ook de rest mag er zijn. Zeker op de eerste helft van het album wordt de luisteraar opgetild door het ene verrassend sterke nummer na het andere. Soms lichtvoetig en folky ("Bring You Back To Life"), dan weer zwaar rockend ("Post-Electric"). Idlewild heeft de keuze gemaakt. Niet voor vernieuwing en vooruitgang, maar voor een sterke terugblik op hun gehele veelzijdige oeuvre. Voor alles dus.