Interview: Nits

De nieuwe cd Angst ligt alweer een aantal weken in de winkels, en de Nits zitten midden in een theatertournee om dit project live te ondersteunen. File Under zag in Apeldoorn een enthousiast spelende band, en sprak direct na het concert uitgebreid met drummer Rob Kloet. Een gesprek over klankkleur, kamelenritmes en de wil om vriendelijk en zacht te spelen.

Rob, mag ik als fan beginnen? Wat een fantastisch concert. Ik heb jullie inmiddels zo’n tien keer gezien, maar zelden zo goed in vorm.
[verrast] Oké!

Herken je dat?
Jawel, jawel, want dat heeft heel erg te maken met een soort van rust die je gevonden hebt. Dat je op een gegeven moment heel goed weet wat je wilt. Als het mij duidelijk is geworden welk verhaal ik wil vertellen, dan kan ik bijna zeggen dat ik geen klap verkeerd kan geven, omdat het dan altijd past in het beeld dat ik voor ogen heb. Ik ben van de school die slagwerk spelen omschrijft als verhalen vertellen. Als je dan de boog over het nummer weet – hier begint het en daar moet het naar toe – dan kun je in die boog alles doen. En we hebben de laatste jaren heel veel gespeeld, en hebben onderling vertrouwen opgebouwd. Dan weet je: tegen die andere twee aan, dat gaat altijd goed.

Lees verder Interview: Nits

Theo Nijland – 't Begin van het Einde

Theo Nijland - Het Begin van het EindeJe zegt dat je nu helemaal van mij bent
Maar ik geloof het even niet
Er staat nu echt iets tussen ons in
Zoals die avond in dat theater – toen was je ook maar half aanwezig
De andere helft speelde een rol die ik niet begreep
Ooit was je helemaal van mij
Toen je nog verstand van weemoed had
Woorden zwaar van betekenis maar troostend in hun pracht
Vanuit jouw stem in mijn gedachten
Die woorden zijn er nu nog steeds
Maar ik hoor ze niet meer zoals voorheen
Want als je helemaal van mij bent
Waarom dan al die drukte om je heen
Van instrumentatie en achtergrondzang
Je wil vooruit, zeg je?
Ik zou zeggen neem de ruimte
Maar als je ooit nog eens een lied zingt
Doe het dan alleen
Alleen je stem
Alleen piano
Alleen een lied
Alleen voor mij

Lees verder Theo Nijland – 't Begin van het Einde

Marillion – Sounds That Can't Be Made

marillion_stcbm.jpgIk was al verliefd op dit album toen ik ongeveer een half jaar geleden hoorde wat de titel zou worden. Nog steeds vind ik de term Sounds That Can't Be Made een tot de voorbeelding sprekend poëtisch pareltje, maar het zegt natuurlijk helemaal niets over de kwaliteit van de muziek. Voorganger Happiness is the road vond ik een mooie plaat, maar geen echte topper, dus een beetje argwanend was ik wel. Gelukkig bleek die angst werkelijk nergens voor nodig, want het doet me deugd te melden dat Sounds That Can't Be Made tot het sterkste materiaal behoort dat de band in jaren heeft uitgebracht. Het is echter geen album geworden dat makkelijk wegluistert. We horen een Marillion met meer scherpe randjes en agressie dan ooit, en ook tekstueel is er genoeg om je tanden op stuk te bijten. Het meest in het oog springt hierin de monsterlijk lange opener “Gaza”, met inderdaad een behoorlijk politiek beladen tekst, hetgeen tekstschrijver Hogarth in ieder geval op internetfora niet altijd in dank wordt afgenomen. Ik vind het vooral moedig om je nieuwe cd te laten beginnen met het meest ongemakkelijke nummer dat je in huis hebt. Maar doorzetters worden beloond: “Gaza” geeft langzaam zijn innerlijke schoonheid prijs, die verborgen ligt onder het rauwe uiterlijk. En eigenlijk geldt dat voor vrijwel alle stukken op de cd, wellicht met uitzondering van ingetogener nummers zoals “Pour My Love” en “The Sky Above The Rain”. Is het dan alleen maar vernieuwing? Nee hoor: veel vertrouwde elementen keren terug, waaronder een nog steeds intens emotioneel zingende leadzanger, een gitarist die zich tot in elk detail weet te beheersen, een creatieve toetsenist die niet alles dichtsmeert met strings, een bijna jazz-rock-achtige drummer en een stuwende en melodieus spelende bassist. De cd draait al een week of twee constant op digi-dingetje en huiskamer-hifi (liefst met het volume op nucleair) en mijn verliefdheid neemt alleen nog maar toe. Of het uiteindelijk ook echte liefde wordt kan ik pas over een half jaar zeggen. Maar ik geef ons een goede kans!

Lees verder Marillion – Sounds That Can't Be Made

Steve Vai – The Story of Light

steve_vai-the_story_of_light.jpgHet boterde even niet zo tussen Steve en mij. Dat had niet te maken met zijn kwaliteiten als muzikant, maar eerder met het feit dat hij de afgelopen jaren zijn commerciële marketingtalenten voorrang leek te geven. “Eerst nieuw materiaal, dan praten we verder”, riep ik stoer. Welnu, dat nieuwe materiaal is er nu. Alhoewel… hij kon het tóch niet laten om op The Story of Light één nummer op te nemen waar de meeste fans al voor betaald hadden via zijn eigen ViaTunes-label. Maar goed, genoeg daarover, de nieuwe nummers maken dit alles meer dan goed. Vai is toch al geen gitarist die uitdagingen uit de weg gaat, maar ditmaal maakt hij het zichzelf helemaal niet makkelijk door een nog grotere diversiteit aan stijlen aan te doen dan ooit tevoren. Om te voorkomen dat het allemaal onluisterbaar druk wordt, heeft hij de productie ditmaal wat transparanter gehouden dan op voorganger Real Illusions: Reflections. De nieuwe opnames doen mij nog het meest denken aan de mini-cd Alien Love Secrets, ook al zo'n veelgeluisterde favoriet in huize ForestSounds. Hoogtepunten ditmaal zijn het gospel-tweeluik “John the Revelator /Book of The Seven Seals”, compleet met zwarte koorpartijen, het bizarre “Gravity Storm” waarbij elke noot naar een zwart gat getrokken lijkt te worden, en mijn nieuwste kandidaat voor de titel 'mooiste Vai-nummer ooit': “Mullach A'tSi”. Vai krijgt vaak het compliment dat hij zijn gitaar laat zingen; in dit – oorspronkelijk vocale – folknummer maakt hij dat ook écht waar. The Story of Light heeft de afgelopen week een exclusieve plaats in de muziekspeler afgedwongen, en zal dat voorlopig nog even blijven doen. In ieder geval tot aan, zeg, de nieuwe Marillion later dit jaar. Steve en ik zijn weer on speaking terms, en dat voelt meer dan goed.

Lees verder Steve Vai – The Story of Light

Luka Bloom – This New Morning

Luka Bloom - This New MorningEen vriendin liet me laatst “Sorry” van Kyteman horen, om een voorbeeld te geven van een stuk muziek dat haar ontroerde. Vroeger zat die ontroering veel meer in teksten, tegenwoordig vrijwel uitsluitend in de muziek zelf. Ik heb nog lang nagedacht of dat voor mij ook geldt. Ik herinner me zeker de indruk die een mooie tekst op je kan maken als je zelf nog volop in ontwikkeling bent en vol vragen en twijfels zit. Maar ook nu nog kan ik intens geraakt worden door een mooie zin of een poetisch verwoord idee. Hoewel dat natuurlijk ook gewoon kan betekenen dat ik nog steeds vol vragen en twijfels zit… Dat er nog steeds artiesten zijn die dit heel mooi doen, bewijst Luka Bloom op zijn laatste solo-project This New Morning. Muzikaal is het, en ik zeg dat misschien een beetje oneerbiedig, een zoveelste Luka Bloom-plaat: gitaargeoriënteerde folk met op de juiste momenten vol gas, afgewisseld met momenten van verstilling. En wederom van zeer hoog niveau, laat daarover geen misverstand bestaan. Wat me ditmaal extra opvalt zijn de werkelijk prachtige teksten. Meer dan op vorige platen zingt hij nu over zijn fascinatie voor het Boeddhisme, met verwijzingen naar meditatie, zelfloosheid, mededogen voor je vijanden en onlosmakelijke verbondenheid met alles waarvan je aanvankelijk denkt dat het buiten jezelf staat. Mij spreekt het aan; het ontroert en inspireert me. Bloom kiest daarbij gelukkig nog steeds voor een zeer toegankelijk taalgebruik zonder ook maar een moment stichtelijk of prekend over te komen. De boodschap – voor zover je die al wil horen als luisteraar – zal dan ook niemand in de weg zitten. En dat is wellicht de grootste verdienste van deze toon- én woordkunstenaar.

Lees verder Luka Bloom – This New Morning

The Nits – Robert Jan Stips

De Nits zijn op tournee om hun nieuwste project Malpensa ten gehore te brengen. Maar de concertreeks moest starten zonder Robert Jan Stips, die getroffen werd door een bacteriële infectie in zijn linkerhand. Gelukkig was er tussen de fysiotherapie-sessies door wel tijd voor een interview. In een prachtig maar toch wel wat lawaaierig eetcafé in Delft sprak hij met File Under over onhandigheid, verandering en inspiratie.
Nits

Lees verder The Nits – Robert Jan Stips

The Nits – Malpensa

Nits - MalpensaTijdens het Oerol festival van 2009 speelde Nits-drummer Rob Kloet drums in een heel klein huisje. Nu, op het jongste album van de Nits, speelt hij drums uit een heel klein doosje. Voorgeprogrammeerde ritmes en drumloops dus. Inderdaad, da’s wel even schrikken. Ook het toetsenwerk van Robert Jan Stips laat meer piep-kraak-bliep horen dan akkoorden of solo’s. Als we dan ook nog zanger Henk Hofstede door een vocoder horen zingen is de boodschap duidelijk: de Nits zijn er wederom in geslaagd iets te produceren dat zelfs hun trouwste volgers zal verrassen. Dit zorgde er dan ook voor dat ik het even niet goed wist te vinden met deze cd. Maar gelukkig kunnen we nu – na een week intensief luisteren, wegleggen en weer opnieuw luisteren – prima door één deur. Af en toe kijken we elkaar nog wat onwennig aan. Dan verbaas ik me bijvoorbeeld over de Kraftwerk-invloeden op “Schwebebahn”, of over de minutenlange instrumentale improvisatie op “Bad Government and it’s Effect on Town and Country”. Toegegeven: het vergde wat geduld en afstand om Malpensa dichtbij te laten komen. Maar zeg nou zelf: als de Nits het aandurven om open te staan voor nieuwe wegen, wie ben je dan als luisteraar dan om dat niet ook te doen? Wat het hen én hun publiek heeft opgeleverd is een prachtig nieuw blad aan een steeds kleurrijker wordende boom.

Lees verder The Nits – Malpensa

Kate Bush – 50 Words for Snow

Kate Bush - 50 Words for SnowIk heb het helemaal gehad met de wereld om me heen. Somber en verlaten zit ik in een lege kamer. Voor me ligt een klein boekje dat mijn aandacht trekt. ‘Open mij, dan laat ik je de wereld anders zien’, lijkt het te zeggen. Als ik dat na enig aarzelen doe – ik ben tenslotte eerder teleurgesteld door dergelijke beloftes – zie ik prachtige zwart-wit foto’s van sober belichte sneeuwsculpturen. In het boekje steekt ook een zilverkleurig schijfje. Als ik dat schijfje laat ronddraaien blijkt het een poort naar een wereld waarin sneeuw de verbindende factor is. Een wereld waar niets is wat het op eerste gezicht lijkt. Een sneeuwvlok valt zijn einde tegemoet en blijkt daarmee een symbool van vergankelijkheid. Een dode vrouw rijst op uit een ijskoud meer om op zoek te gaan naar haar verloren hond. Een tweede vrouw verhaalt van haar erotische avonturen met een sneeuwman, smeltend in haar bed na een nacht van intense kou en passie. Een yeti wordt beschermd door bergbeklimmers, twee geliefden raken elkaar constant kwijt in de eeuwigheid, er wordt meedogenloos tot 50 geteld temidden van een gure sneeuwstorm, en in het achtergebleven sneeuwlandschap blijken engelen dichterbij dan we willen beseffen. De prachtige, hypnotiserende vrouwenstem die me deze alternatieve werkelijkheden toefluistert doet verdriet én hoop in me opwellen. Het is een wereld waar ik geen afscheid meer van wil nemen. Maar niets duurt eeuwig; het schijfje stopt met draaien, ik verlaat haar wereld en stap met hernieuwde kracht terug mijn woonkamer in. Het boekje is inmiddels op de grond gevallen en ligt in een kleine plas; tranen van gesmolten sneeuw.

Lees verder Kate Bush – 50 Words for Snow

Tori Amos – Night of Hunters

Tori Amos - Night of HuntersHet zijn zware tijden voor platenmaatschappijen, dat is bekend. Dat dit zich niet beperkt tot populaire muziek blijkt uit het feit dat ook klassieke labels hard op zoek zijn naar nieuwe markten. Zo kan het gebeuren dat de laatste van Herman van Veen op Harmonia Mundi verschijnt, of dat Tori Amos zomaar opeens een nieuw album op Deutsche Grammophon uitbrengt. Maar wacht, zo vreemd is dat laatste niet: Amos nam een veertiental klassieke thema’s en gebruikte die als basis voor haar eigen composities. Bovendien liet ze de muziek arrangeren voor strijkkwartet en houtblazers. Piano en zang nam ze voor eigen rekening. Op papier zou dat kunnen werken, maar helaas zijn er redenen genoeg waarom dit project jammerlijk is mislukt. De belangrijkste is wellicht dat Amos te letterlijk de melodieën citeert die nooit bedoeld zijn om tekst te bevatten. Dat geeft de nodige kromme, schurende zinnen waarbij de klemtoon nét even verkeerd ligt; muzikale accenten zijn nou eenmaal niet hetzelfde als taalkundige accenten. Hierdoor doen bijvoorbeeld “Your Ghost” of “Battle of Trees” bijna amateuristisch aan. Daar waar ze zich op een vrijere manier laat inspireren door de klassieken werkt het beter, zoals in het op een thema van Debussy gebaseerde “Carry”. Dat soort nummers staat echter te weinig op de cd: het is er maar één. Een ander groot nadeel van de behoorlijk lange cd is dat elk nummer dezelfde bezetting kent en op eenzelfde manier is gearrangeerd. Dan ligt saaiheid al snel op de loer. Ik heb Amos hoog zitten als pianiste, maar hier blijkt pijnlijk dat haar kwaliteiten zich niet laten vertalen naar het klassieke genre: één beluistering van een Bach-thema dat nu opeens “Seven Sisters” heet, is genoeg. Als het geheel dan ook nog eens is verpakt in een uiterst pretentieus concept waarin een vrouw in de loop van een etmaal zichzelf als vrouw leert kennen na het verdwijnen van haar man (en geloof me, ik weet alleen dat het hier over gaat omdat Amos dat zelf in interviews herhaaldelijk heeft uitgelegd), is mijn aandacht voorgoed afgeleid.

Lees verder Tori Amos – Night of Hunters

Dream Theater – A Dramatic Turn of Events

Dream Theater - A Dramatic Turn of EventsTwee jaar geleden had ik het even helemaal gehad met Dream Theater; om redenen die ik nog steeds niet goed onder woorden kan brengen, irriteerde Black Clouds & Silver Linings me mateloos. Bovenop deze teleurstelling kwam ook nog eens het nieuws van een vertrekkende drummer; dat moest wel het begin van het einde zijn! Maar nee, de band koos een nieuwe trommelaar en dook direct de studio in voor een volgend album, ondertussen in menig interview ventilerend dat ze zo blij zijn met de nieuwe situatie. Aanvankelijk dacht ik dat Dream Theater zonder Portnoy hetzelfde zou zijn als Queen zonder Mercury, maar dat blijkt gelukkig niet het geval. Sterker nog, de band klinkt op A Dramatic Turn of Events bijna alsof ze van een zware last zijn bevrijd… Ze spelen soepeler en veelzijdiger dan ze in de afgelopen jaren ooit hebben gedaan, en durven weer ruimte en lucht toe te laten in hun composities. Toetsenist Jordan Rudess kan me gelukkig ook weer bekoren. Hij zorgt ditmaal voor een warmer en sfeervoller klankbeeld dat meer naar symfo dan naar metal neigt, iets wat de band naar mijn idee hard nodig had. Waar ik wat moeite mee blijf houden zijn de werkelijk mierzoete ballads en de soms iets te veel stadionrockachtige refreinen, maar goed, het is ze vergeven. Dream Theater durft weer vrijuit te spelen en dat mag gehoord worden!

Lees verder Dream Theater – A Dramatic Turn of Events